İstanbul Üniversitesi | Açık Kapı, Açık Bilim
İstanbul Üniversitesi
İstanbul Üniversitesi, SEA4FUTURE Projesi ile Akdeniz Balıkçılığında “Mavi Dönüşümü” Destekliyor
Yayınlanma: 25 Mart 2026, 87 görüntülenme
İstanbul Üniversitesi, SEA4FUTURE Projesi ile Akdeniz Balıkçılığında “Mavi Dönüşümü” Destekliyor

Üniversitemizin ortak olarak yer aldığı yeni bir Ufuk Avrupa projesi olan SEA4FUTURE, Akdeniz deniz ürünleri sektöründe bir “mavi dönüşüm” başlatma hedefiyle 1 Ocak 2026 tarihinde resmen başlatıldı. Üniversitemizden projede Doç. Dr. Uğur Uzer ve Prof. Dr. Saadet Karakulak görev alıyor.


İstanbul Üniversitesi, Avrupa Birliği’nin Ufuk Avrupa Programı kapsamında desteklenen “SEA4FUTURE: Dirençli Ekosistemlerin Sürdürülebilirliği İçin Balıkçılıkta Teknolojinin Kullanımı ile Sürdürülebilir ve Ekosistem Temelli Yaklaşım” başlıklı uluslararası projede ortak olarak yer alıyor.


Proje, çevresel bozulma, aşırı avlanmış balık stokları ve kıyı topluluklarının sosyo-ekonomik kırılganlığı gibi bölgenin karşı karşıya olduğu temel sorunları ele alıyor. SEA4FUTURE, resmi açılış (kick-off) toplantısını 29–30 Ocak 2026 tarihlerinde Alicante’de gerçekleştirdi; toplantıda Avrupa’nın dört bir yanından gelen kuruluşlar bir araya gelerek faaliyetlerin ilk aşamasını planladı.


İklim, Altyapı ve Çevre Yürütme Ajansı (CINEA) tarafından, Ufuk Avrupa “Okyanuslarımızı ve Sularımızı Eski Haline Getirelim” Misyonu kapsamında finanse edilen SEA4FUTURE projesi, 31 Aralık 2029’a kadar toplam 48 ay sürecek olup toplam bütçesi 8.525.881,25 Avrodur. İstanbul Üniversitesi’nin projedeki bütçesi ise 224.875 Avro’dur.


İspanya’daki Alicante Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen proje; İspanya, İtalya, Yunanistan, Portekiz, Fransa, Almanya, Türkiye ve Birleşik Krallık’tan 22 ortağı bir araya getiriyor. Konsorsiyum; üniversiteler, ulusal deniz araştırma enstitüleri, KOBİ’ler, sivil toplum kuruluşları, bir bölgesel otorite ve bir balıkçı kooperatifinden oluşuyor. Projeye ayrıca Mısır’daki Ulusal Oşinografi ve Balıkçılık Enstitüsü (NIOF), dış uzman araştırma kuruluşu olarak katkı sunuyor; kirlilik sıcak noktalarının haritalanması ve bölgesel kapasite geliştirme çalışmalarına destek veriyor.


SEA4FUTURE, balıkçıları inovasyonun merkezine yerleştirerek onları aktif veri toplayıcılar, yeni av araçlarının ortak tasarımcıları ve yerel yönetim önlemlerinin eş-yöneticileri haline getiriyor. Proje; eDNA ve genomik araştırmalar dâhil olmak üzere vatandaş bilimi yaklaşımlarını, daha seçici trol ve ağların deniz denemeleri ile köpekbalıkları, vatozlar, deniz kaplumbağaları ve yunuslar için yan av (bycatch) azaltıcı cihazların test edilmesiyle birleştiriyor.


Bu teknik yenilikler; bilim insanlarının, karar vericilerin ve balıkçıların birlikte yönetim senaryolarını test etmelerine olanak tanıyan karar destek modelleri ile destekleniyor. Buna paralel olarak proje, sertifikasyon programlarını değerlendirecek ve iyileştirecek; istilacı türlerden elde edilen ürünler dâhil olmak üzere sürdürülebilir deniz ürünleri için yeni pazarların oluşturulmasına katkı sağlayacak.


Birbiriyle bağlantılı sekiz iş paketinden oluşan SEA4FUTURE, geliştirdiği araç ve yaklaşımları Akdeniz ve çevre bölgelerde yer alan yedi “yaşayan laboratuvarda” (living labs) test edecek. Bu alanlar; İspanya ve Fransa’nın Akdeniz kıyıları, Sicilya, Girit, Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyıları ile Madeira Adası’nı kapsıyor. Bu sahalar, trol teknelerinden küçük ölçekli ağ ve paraketa sistemlerine kadar geniş bir av aracı yelpazesini temsil ediyor. Her bir yaşayan laboratuvar, yerel koşullara uyarlanmış pratik çözümlerin birlikte geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için kullanılacak; ardından bu çözümler Akdeniz genelinde ve ötesinde yaygınlaştırılacak.


Proje kapsamında Karadeniz, Marmara Denizi ve Ege Denizi’nde saha çalışmaları yürütülecek, her yıl yaklaşık 20 gün sürecek deniz araştırmaları gerçekleştirilecek ve hassas habitat alanları belirlenecek; bu alanlara en az zarar veren yeni nesil trol ağları test edilecektir. Ayrıca, özellikle Ege ve Akdeniz’de yaygın olarak kullanılan av araçlarında, deniz kaplumbağaları gibi hedef dışı türlerin yakalanmasını azaltmaya yönelik yenilikçi cihazlar geliştirilecek ve sahada test edilecektir.


Proje kapsamında balıkçılar ve yerel topluluklar sürece aktif olarak dahil edilecek; Deniz Koruma Alanları (MPA) ve Balıkçılığa Kapalı Alanların (FRA) etkinliği artırılacak ve sürdürülebilir balıkçılık için yeni yönetim modelleri geliştirilecektir. Ayrıca SEA4FUTURE, su ürünleri değer zincirinin tamamını ele alarak mevcut sertifikasyon sistemlerini değerlendirecek ve sürdürülebilir olmayan uygulamalara yönelik iyileştirme yol haritaları sunacaktır.


Projede e-DNA ve genomik analizler, dinamik modelleme yöntemleri ve demersal örnekleme çalışmaları gibi ileri araştırma teknikleri kullanılacak; elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilecek teknolojilerin balıkçılar tarafından benimsenmesi teşvik edilecek ve proje çıktıları balıkçı kooperatifleri ile yerel paydaşlarla paylaşılacaktır.


Bilimsel bilgi, teknoloji ve her gün denizde çalışanların deneyimini bir araya getiren SEA4FUTURE, Akdeniz balıkçılığının hem yerel geçim kaynaklarının itici gücü hem de deniz biyoçeşitliliğinin koruyucusu olabileceğini göstermeyi amaçlıyor. İstanbul Üniversitesi, proje kapsamında sahip olduğu araştırma altyapısı ile aktif rol üstlenmekte olup, üniversiteye ait Yunus/S Araştırma Gemisi saha çalışmalarında kullanılacaktır.


Proje, daha adil ve düşük etkili bir deniz ürünleri sisteminin uzak bir vizyon değil; ağ ağ örülerek inşa edilebilecek somut bir gerçeklik olduğunu uygulamada ortaya koymayı hedefliyor.



Fotoğraf Galerisi

Aranan kriterlere uygun haber bulunamadı.