“Uluslararası Deniz Hukuku ve Doğu Akdeniz Sempozyumu” İkinci Gün Oturumlarıyla Tamamlandı

TBMM Başkanlığı’nın himayesinde, İstanbul Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi tarafından düzenlenen, Tarih, Siyaset ve Ülkelerarası İlişkiler Bakımından “Uluslararası Deniz Hukuku ve Doğu Akdeniz Sempozyumu”nun ikinci gün oturumları, 29 Eylül 2020 tarihinde online olarak gerçekleştirildi. 

Tarih, Siyaset ve Ülkelerarası İlişkiler Bakımından “Uluslararası Deniz Hukuku ve Doğu Akdeniz Sempozyumu”nun ikinci gününde online olarak “Uluslararası İlişkiler Bakımından Doğu Akdeniz ve Oniki Ada”, “Uluslararası Deniz Hukuku: Sorunlar, İlkeler ve Çözümler” ile “Uluslararası Deniz Hukuku Bakımından Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Komşu Kıyıdaş Ülkeler” başlıklı oturumlar yer aldı.

“Geçmişten Bugüne Doğu Akdeniz ve Deniz Hukuku”

Tarih, Siyaset ve Ülkelerarası İlişkiler Bakımından “Uluslararası Deniz Hukuku ve Doğu Akdeniz Sempozyumu”nun ilk oturumunda konuşmacılar, “Geçmişten Bugüne Doğu Akdeniz ve Deniz Hukuku” başlığı altında konuşmalar gerçekleştirdi. Oturum başkanı İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. İdris Bostan, bu konuların genel olarak nasıl başladığı ve Türkiye’de hangi düzeyde olduğu gibi konularda bilgiler vererek sözlerini şöyle sürdürdü: “Osmanlı imparatorluk denizciliği kurduğu zaman, artık büyük denizlere egemen olma mücadelesi veriyordu. O sürecin nasıl gerçekleştiğini hatırlamakta fayda var. Çünkü onları doğru bir şekilde anlamadan, günümüzü sağlıklı şekilde değerlendirme ihtimali yoktur. Öncelikle Türkler Kuzey Anadolu’ya ve Batı Anadolu’ya geldiklerinde, karşılaştıkları denizlere ad verdiler. Orta Asya geleneğine uygun olarak, batıda gördükleri denize Akdeniz, kuzeydeki denize de Karadeniz dediler. Bu ne ifade ediyor bizim için? Bu, denizleri daha sonra sahiplenme ve onlarda hükümdarlık kurma adına, adını dahi kendinin verdiği bir deniz olarak onunla hem hal olmuş olduklarını gösteriyor.”


Prof. Dr. Bostan’dan sonra sözü, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi’nden Prof. Dr. Feridun M. Emecen, “Osmanlı’nın Adaları: Klasik Dönemdeki İdari ve Hukuki Durumları” başlıklı konuşmasıyla aldı. Bu tür çalışmaların sonraki dönemlerde devamının gelmiş olmasının beklenebilecek bir husus olduğunu belirterek sözlerine başlayan Prof. Dr. Emecen, “Bugün burada Osmanlı’nın denizlerde, daha doğrusu adalar itibariyle uyguladığı idari ve hukuki çerçeveyi anlatmaya çalışacağım. Bugün batıda yapılan çalışmalarda, bazı modern çalışmalarda bile hala Osmanlı idaresinin hayli gevşek bir şekilde buralarda göründüğünü, bazen hiçbir zaman kimsenin uğramadığını, yılda bir kere kaptan paşanın uğrayıp haraç alıp gittiğini ve tamamen kendi başlarına kaldıklarını ifade eden bilgiler var. Bunların hala revaç bulmuş olması enteresan. Bu tür kaynaklar hala devam ediyor” dedi.

“Deniz Hukuku Tartışmalarının Bağlamında Tarih Vardır”

İlk oturumda ikinci konuşmacı olarak Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, “Dünden Bugüne Doğu Akdeniz’de Türk Varlığı” başlıklı konuşmasıyla yer aldı. Prof. Dr. Kızıltoprak, “Biz Doğu Akdeniz’i gündeme getirdiğimizde Selçuklu ve Osmanlıyla başlıyoruz. Halbuki 868 yılında Tolunoğlu Ahmet’in Mısır’da kurduğu devletle Doğu Akdeniz’de Türkler’in varlığından söz etmemiz mümkündür” şeklinde açıklamalarda bulundu.

Oturumun son konuşmasını İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Fuat Örenç, “19. Yüzyılda Osmanlı Adalarının İdari ve Hukuki Durumu” başlığıyla gerçekleştirdi. Prof. Dr. Örenç, bu konunun sıcak bir gündem içerisinde yer aldığını vurgulayarak, “Deniz hukuku tartışmalarının bağlamında tarih vardır. Hiçbir deniz hukuku tartışması, tarihi derinlik gözetilmeden bir sonuca ulaştırılamaz. Yani tarih, bu masada dikkat edilmesi gereken önemli bir argümandır” dedi.

“Uluslararası İlişkiler Bakımından Doğu Akdeniz ve Oniki Ada”

Tarih, Siyaset ve Ülkelerarası İlişkiler Bakımından “Uluslararası Deniz Hukuku ve Doğu Akdeniz Sempozyumu”nun ikinci oturumunda konuşmacılar, “Uluslararası İlişkiler Bakımından Doğu Akdeniz ve Oniki Ada” başlığı altında konuşmalar gerçekleştirdi. Oturum başkanı Altınbaş Üniversitesi’nden Prof. Dr. Çağrı Erhan, konu hakkında kısaca bilgiler verdi ve konuşmacıların konu başlıklarını açıkladı. 

Prof. Dr. Erhan’ın ardından sözü Gazi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Necdet Hayta aldı. Prof. Dr. Hayta, “Türk Hakimiyetinden Çıkış Sürecinde Rodos ve Oniki Ada” başlığıyla konu hakkında ana hatlarıyla bilgiler sundu. Prof. Dr. Hayta konuşmasında, tarihi perspektif içerisinde bu adaların Türk hakimiyetinden çıkış sürecini açıkladı.


Oturumun ikinci konuşmacısı Ankara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Sertaç Hami Başeren, “Doğu Akdeniz’de Son Gelişmeler” konu başlığı altında konuşmasını sürdürdü. Konuşmasının başında Doğu Akdeniz’deki son bir yılı dikkate alacağını belirten Prof. Dr. Başeren, “Aslında Doğu Akdeniz’de işler 15-20 sene önce başladı. Doğu Akdeniz’de doğalgaz rezervlerinin saptanmasıyla birlikte işler kızışmaya başladı. Bugün uluslararası hukuk alanına, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması şeklinde giren konu, aslında bu doğalgaz yataklarının paylaşılması mevzusudur. Bizim de Doğu Akdeniz’de kıyımız var ve bu sebeple kıta sahanlığımız da var. Türkiye’nin bu kıta sahanlığı üzerinde Yunanistan’ın ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin iddiaları var” dedi.

Oturumun son konuşmacısı Sakarya Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kemal İnat, “Türkiye’nin Doğu Akdeniz Politikalarındaki Parametreler” başlıklı konuşmasında Türkiye’deki karar alıcıların Doğu Akdeniz’e yönelik politikayı şekillendirirken nelerden etkilendikleri ve hangi temel faktörleri dikkate alarak bu politikayı şekillendirdikleri konuları üzerinde durdu. Prof. Dr. İnat, “Aslında burada 4 şeyden bahsetmek istiyorum. Bunlar tarih, hukuk, güvenlik ve ekonomi. Benim iddiama göre Türkiye, Doğu Akdeniz politikasını şekillendirirken her zaman hukuksal ilkeleri esas alıyor” dedi. 

“Uluslararası Deniz Hukuku: Sorunlar, İlkeler ve Çözümler”

Sempozyumun Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Pınar Akan’ın oturum başkanı olduğu üçüncü oturumunda konuşmacılar, “Uluslararası Deniz Hukuku: Sorunlar, İlkeler ve Çözümler” konu başlığı altında değerlendirmelerde bulundular.
Sempozyumun bu oturumunda, oturum başkanı Prof. Dr. Akan “Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Uygulamaları: VTS ve Tekel Hakkı”, Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Naim Demirel “Uluslararası Deniz Alanlarının Sınırlandırılmasına Esas Alınacak İlkeler”, Warsash Maritime Academy Solent University’den Prof. Susan Hawker “Negligent Navigation As A Defence For Cargo Damage: Still A Reality?” ve son konuşmacı Dalian Maritime University’den Prof. Dr. Proshanto Mukherjee “Salvage in Synopsis and Environmental Implications” konu başlıklarıyla çeşitli açıklamalar yaptılar.


“Bu Konu Sadece Hukuki Değil, Siyasi, Diplomatik, Ekonomik ve Askeri Boyutu da Olan Bir Konudur”

Sempozyumun dördüncü ve son oturumu, “Uluslararası Deniz Hukuku Bakımından Doğu Akdeniz’de Türkiye ve Komşu Kıyıdaş Ülkeler” başlığıyla devam etti. Oturum başkanı Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selami Kuran, Doğu Akdeniz ve uluslararası deniz hukuku konularının son birkaç aydır Türkiye’de, genel olarak ise dünyada çok önemli bir konu olduğunu vurgulayarak, “Bu konu aslında sadece hukuki değil, siyasi, diplomatik, ekonomik ve askeri boyutu da olan bir konudur. Dolayısıyla, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması meselesi ve deniz alanlarının sahip olduğu zengin enerji kaynaklarının paylaşımı konuları öne çıkmaktadır. Tüm bu tartışmalarda kıyı devleti olan ülkeler, kendi deniz yetki alanlarının paylaşımı konusundaki hukuki temelli taleplerini haklı olarak gündeme getirmektedir” dedi.

Oturum başkanının ardından sözü ilk konuşmacı olan Hasan Kayloncu Üniversitesi’nden Prof. Dr. Enver Bozkurt aldı. Prof. Dr. Bozkurt, “Uluslararası Hukuk Bakımından Münhasır Ekonomik Bölge Kavramı ve Sınırlandırılması” başlıklı konuşmasında, “1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 55 ve 75. maddeleri arasında, Münhasır Ekonomik Bölge Kurumu’nun ilk defa uluslararası hukukta düzenlendiğini görüyoruz. Daha önce buna ilişkin “balıkçılık” adı altında düzenlemeler vardı ama olan bir kurum değildi” şeklinde konuştu.


“Doğu Akdeniz Antlaşmaları ve Türkiye”

Oturumda, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden Prof. Dr. Yücel Acer, “Doğu Akdeniz’de Yunanistan - Mısır Münhasır Ekonomik Bölge Sınırlandırılması Antlaşması: Türkiye Bakımından Hukuki Yansımalar” konulu bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşmasında Doğu Akdeniz’de yaşanan sınırlandırma sorunlarının gündeme yoğun şekilde gelmeye başladığından Türk kamuoyu için yeni sayılabileceğini belirten Prof. Dr. Acer, “Sanki bu sorunlar yeni ortay çıkmış gibi bir durum oluştu. Çünkü bu gelişmeler son zamanlarda epey hızlandı” dedi.

Prof. Dr. Acer’den sonra oturumda sözü, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kerem Batır aldı. Prof. Dr. Batır, “Libya’nın Komşu Devletlerle Yaptığı Deniz Yetki Alanı Sınırlandırmaları” başlıklı bir anlatımda bulundu ve özellikle Libya hukuku üzerinde durdu. Prof. Dr. Batır, konuşmasına Libya’nın tarihi hakkında bilgi vererek başladı ve konuşmasına, Libya’nın 1553 yılında Turgut Reis tarafından fethedildiğini ama tam anlamı ile Osmanlı egemenliğinde olmadığını söyleyerek devam etti.
Oturumun son konuşmacısı Université de Saint- Etienne’den Dr. Vahit Polat ise “İsrail ile GKRY Arasında İmzalanan Ekonomik Bölge Anlaşması ve Türkiye” başlıklı açıklamalarında, İsrail- GKRY arasında imzalanmış münhasır ekonomik bölge anlaşması konusu üzerinde durdu. Anlaşmanın münferit olarak analizinde Rum kesiminin deniz yetki alanı ve bu konudaki politikasının tam olarak anlaşılamayacağını söyleyen Prof. Dr. Polat, konuya bölgesel ve global olarak bakılması gerektiğini vurguladı.

Tarih, Siyaset ve Ülkelerarası İlişkiler Bakımından “Uluslararası Deniz Hukuku ve Doğu Akdeniz Sempozyumu”, 29 Eylül’deki online oturumlarla sona erdi.

Oturumları YouTube hesabımızdan izleyebilirsiniz.

Haber: Elif TAŞÇI, Sevda ÖZDEMİR
İÜ Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü


Öne Çıkan Haberler

tıp çalıştay

Türkiye’de İlk Bilgisayardan Tıp Bilişimine: 60 Yıllık Serüven

hukuk dekan

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlık Devir Teslim Töreni Gerçekleşti

meksika

Meksika İstanbul Konsolosu Isabel Arvide, İstanbul Üniversitesi’ni Ziyaret Etti

sirkülerekonomi

Üniversitemiz Bünyesinde Sirküler Ekonomi Birimi Açıldı

KOSGEB işbirliği

Prof. Dr. Mahmut Ak: “İstanbul Üniversitesi ile KOSGEB’in Yenilikçi Vizyonları Bire Bir Örtüşmektedir”

ziyaret

Edirne Valisi Ekrem Canalp Üniversitemizi Ziyaret Etti