“Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in Anısına Sempozyum ve Armağan Takdim Töreni” Gerçekleştirildi

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından düzenlenen “Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in Anısına Sempozyum ve Armağan Takdim Töreni”, 17 Nisan 2019 tarihinde İÜ Rektörlük Binası Doktora Salonu’nda gerçekleştirildi.

Programın açılış konuşmaları Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 26. Dönem Başkanı İsmail Kahraman, Anayasa Mahkemesi Başkanı Prof. Dr. Zühtü Arslan, İÜ Rektörü Prof. Dr. Mahmut Ak ve İÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abuzer Kendigelen tarafından yapıldı.

“Hocalarımıza Karşı Vefa Borcu Konusunda Eksiğimizi Gidermek İçin Çalışma Başlattık”



İÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abuzer Kendigelen açılış konuşmasında Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’e gecikmiş bir vefa borcunu ifa etmek üzere toplanmış olduklarını dile getirerek, “Ben 1990’lı yıllarda Almanya’da ve İsviçre’de doktora çalışması için bulundum. Oradaki kütüphaneleri ziyaretim sırasında severek dokunduğum kitapların başında oradaki hocalar için çıkartılan armağanlar geliyordu. Kalitesiyle, içeriğiyle, güzelliğiyle gerçekten kütüphane raflarında kendisini hissettiriyordu. Ülkeye döndükten sonra acaba biz bu vefa duygusunu gösterme konusunda neden geç kalıyoruz diye düşündüm. 2017 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı nöbetini üstlendikten sonra özellikle fakültemizden emekli olmuş hocalarımıza karşı vefa borcu konusunda bir eksiğimiz var mı diye bakarak çalışmaya başladık. Bu anlamda, geçmiş hocalarımızın bir listesini çıkarttık ve haklarında bir armağan çıkartılmamış olanları tespit ettik. Bu liste ortaya çıktığında beni en çok şaşırtan isim Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’e müstakil bir armağan çıkartılmamış olmasıydı. Nitekim yaptığımız bu tespitler sonucunda bir armağanlar serisi çıkarmaya karar verdik. Yani bu armağan sadece Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’e özgü yapılmış bir çalışma değildir. Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil hocamızdan sonra hakkında armağan çıkartılmamış diğer hocalarımıza da armağan çıkartmak için mücadele edeceğiz” ifadelerini kullandı.

“Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil Genç Nesiller İçin Örnek Bir Şahsiyettir”



Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in İstanbul Üniversitesi’nin tarihinde önemli yer tutmuş akademik bir şahsiyet olmanın ötesinde memleketimizin yetiştirdiği büyük kıymetlerden biri olduğunu söyleyen İÜ Rektörü Prof. Dr. Mahmut Ak, “Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil, örnek bir üniversite hocası ve memleket meseleleriyle hemhâl bir aydın olarak farklı vesilelerle hatırlanmalı, yaşatılmalıdır. Bu toplantı da böyle bir vesile, büyüklerimize karşı üstümüze düşen bir borcun ödenmesi olarak düşünülebilir. Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil, Çarşamba’da başlayan tahsil hayatını Paris’te tamamlamıştır. Bu arada 1. Dünya Savaşı boyunca, kendi ifadesiyle Kafkaslarda cepheden cepheye koşmuş, bu felâketli harbin bütün sefâlet ve ızdıraplarını çekmiştir. Grenoble Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdikten sonra Paris Hukuk Fakültesi’nde doktora yapmış, ayrıca Paris Siyasi İlimler Okulu ve Edebiyat Fakültesi Felsefe alanından mezun olmuş, 1928’de Lahey Devletler Hukuku Akademisi’nin yaz kurslarını tamamlamıştır. Memlekete döndükten sonra Ankara Hukuk Fakültesi, İstanbul Hukuk Fakültesi, Siyasal Bilgiler Okulu ve Yüksek Ticaret Mektebi’nde hocalık ve idarecilik yapmıştır. Şöhreti üniversite sınırlarını aşmıştır. Adalet hissi, çalışkanlık, olgunluk, dürüstlük, hasbîlik gibi faziletleriyle öne çıkan merhum hocamız Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’i genç nesillere örnek bir şahsiyet olarak gösterebiliriz” şeklinde konuştu.

“Kuvvetler Ayrılığını ve Anayasa Yargısını Savundu”



Anayasa Mahkemesi Başkanı Prof. Dr. Zühtü Arslan, şahsi fikir hayatında Aliya İzzetbegoviç ile Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in çok yönlü kişilikleri ile önemli yer tuttuğunu söyledi. Prof. Dr. Arslan, İzzetbegoviç’in hukukçu olmanın yanı sıra Müslüman haklarını savunmaya yönelik hareketin ve bu amaca yönelik ortaya çıkan partinin lideri ve devlet adamı olduğunu, Ord. Prof. Dr. Başgil’in de çok verimli ve üretken bir Anayasa hukukçusu, bu alanda öncü bir isim olduğunu dile getirdi. Ord. Prof. Dr. Başgil’in Anayasa yargısı fikrini ilk ortaya atan hocalardan birisi olduğunu da belirten Prof. Dr. Arslan konuşmasına şöyle devam etti: “Ord. Prof. Dr. Başgil 1948’de Türkiye’de bir Anayasa Mahkemesi kurulması gerektiğini yazdı ve söyledi. Anayasa Mahkemesi 1961 Anayasasıyla kuruldu ve 1962’den itibaren çalışmaya başladı. Ord. Prof. Dr. Başgil, demokrasi, temel hak ve özgürlükler, laiklik, din ve vicdan özgürlüğü, dil, Türkçe gibi konulardaki konferanslarıyla ve gazete yazılarıyla toplumu aydınlatma görevini üstlenen çok iyi bir eğitimciydi. Önemli bir özelliği de; teknik ve hukuki konuları toplumun her ferdinin okuyup anlayabileceği bir şekilde sade bir dil ve üslup kullanarak anlatmasıydı.”

Anayasa Mahkemesi Başkanı Prof. Dr. Zühtü Arslan, Ord. Prof. Dr. Başgil’in anayasacılığının temelinde “siyasal iktidarın sınırlandırılması” düşüncesinin yattığını söyledi. Devletin hukukla sınırlandırılması ve hukuka tabi olması zorunluluğunu ifade eden Ord. Prof. Dr. Başgil’in, siyasal iktidarı sınırlandırma konusunda üç tedbir öngördüğünü dile getiren Prof. Dr. Arslan, bunların anayasada devlet organlarının görevlerinin ve bireylerin hak ve özgürlüklerinin açıkça ifade edilmesi, anayasanın üstünlüğünün kabul edilmesi, anayasanın üstünlüğünü hayata geçirecek şekilde müstakil, bağımsız ve tarafsız organ tarafından anayasaya uygunluk denetiminin yapılması olduğunu belirtti. Prof. Dr. Arslan, Ord. Prof. Dr. Başgil’in bunları henüz ortada Anayasa Mahkemesi yokken söylediğini dile getirerek, kuvvetler ayrılığını savunan, yasama, yürütme ve yargı organlarının tek elde toplandığı ülkede hak ve hürriyetin korunamayacağını söyleyen Ord. Prof. Dr. Başgil’in anayasanın üstünlüğünü savunduğunu, anayasa yargısını ortaya attığını vurguladı.

Ord. Prof. Dr. Başgil’in 1950’li yılların ikinci yarısından itibaren yeni bir anayasa yapılmasını, temel hak ve özgürlüklerin bir liste halinde yer almasını, siyasal iktidarı ve yürütmeyi sınırlandırmak için iki Meclis’in olması ve yüksek seçim mahkemesi kurulmasını savunduğunu belirten Prof. Dr. Arslan, şöyle konuştu: “Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in hak ve hürriyetlerin teminatı olarak savunduğu kuvvetler ayrılığı, anayasanın üstünlüğü ve anayasa yargısına dair düşünceleri bugün de güncelliğini korumaktadır. Ancak herhalde Ord. Prof. Dr. Başgil’i asıl kalıcı ve güncel kılan, bu teminatların ötesinde temel hakların asıl teminatının hürriyet ve demokrasi terbiyesinde olduğunu söylemesi. Gerçekten hemen her aşamada bunu söylüyor. Bu kurumlar çok önemli, bunlar kurulmalı. Temel hakları teminat altına almak için bunlar çok önemli ama bunların ötesinde ve temelinde hürriyet ve demokrasi terbiyesi gerekir diyor. Bunun da okul ve aile eğitimiyle elde edilebileceğini söylüyor. Bu anlamda demokrasi yerleşmesi için çaba sarf edilmesi ve hak edilmesi gereken bir hürriyet rejimidir diyor. Prof. Dr. Başgil gerçekten kişiliği, fikirleri ve mücadelesiyle günümüze de ışık tutmaktadır. Ancak maalesef toplum olarak Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’e hak ettiği ilgiyi henüz gösterebilmiş değiliz. Umarım bu yayınlanan armağan bunun bir vesilesi olur.”

“Bu Şahsiyetlerin İyi Tanınması ve Bilinmesi Lazım”



TBMM 26. Dönem Başkanı İsmail Kahraman, üniversitede derslerine giren Ord. Prof. Dr. Başgil’in cenaze merasiminin, genel başkanlığını yaptığı dönemde Milli Türk Talebe Biriliği tarafından düzenlendiğini söyledi. Kahraman, örnek bir insan olan Ord. Prof. Dr. Başgil’in iyi tanınması ve bilinmesi gerektiğini vurguladı.

Kahraman konuşmasına şu şekilde devam etti: “Hocamız inançlı, çok örnek bir insandı. Bu şahsiyetlerin iyi tanınması ve bilinmesi lazım. Siyasi mücadelelerde örnek oldu. 1961’de Adalet Partisi’nden senatör oldu. Ama partiye kayıtlı olarak değil, bağımsız olarak oldu. Çünkü toplumun topyekûn insanıydı. 1965’te İstanbul Milletvekili oldu. Yine bağımsız bir milletvekili oldu. Eserleri devamlı okunuyor. Benim diğer bir bahtiyarlığım da hocamın bana anayasayı sevdirmiş olmasıdır. Hukukta bir saha seçilir, bendeniz de anayasa sahasını seçtim. Kadere bakın, Meclis Başkanlığım sırasında anayasanın tadili, o çalışmaların yönlendirilmesi bana nasip oldu. Bir yeni değişiklik oldu. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçtik. Hocamızın yine bir eseri var, 1950 öncesidir. Başkanlık sistemini uygun görür. Zaten kitabı bugün de başucu kitabıdır. Esas Teşkilat Hukuk kitabı. Daha o günden, bugün modern hukuk diyeceğimiz hukukun esaslarını ortaya koymuştur. Düşünceye büyük ehemmiyet veren bir kişidir. Fikirden, düşünceden, hürriyetten yana oldu. Bize büyük ufuk açtı. Allah razı olsun. Ayrıca Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abuzer Kendigelen’i de tebrik ediyorum. Böyle örnek kişiler tanıtılmalı, anlatılmalı, vefamızı göstermeliyiz.”

Açılış konuşmaların ardından Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil'in anısına hazırlanan iki kitap İÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abuzer Kendigelen tarafından, Ord. Prof. Dr. Başgil'in yakınlarına takdim edildi.



Ardından program iki farklı oturumda gerçekleştirildi. İÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abuzer Kendigelen’in başkanlığını yaptığı ilk oturuma Prof. Dr. Servet Armağan, Rasim Cinisli ve Taha Akyol konuşmacı olarak katıldılar.



Oturum başkanlığını İÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abuzer Kendigelen’in üstlendiği ikinci oturumda ise, “Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil ve Kamu Hukuku” konuşuldu. Oturumda Prof. Dr. Zühtü Arslan “Ali Fuat Başgil: Bir Esas Teşkilat Hukukçusunun Anayasa Yargısına Dair Fikirleri”, Prof. Dr. Aydın Gülan “İdare Hukuku ve Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil. Bir İdare Hukuku Çalışanı Olarak İlk Bakışta Görebildiklerim” ve Prof. Dr. Mehmet Ö. Alkan “Çok Partili Hayatın Krizleri ve Darbenin Gölgesinde Akil İnsan Olarak Ali Fuat Başgil” başlıklı konuşmalarını yaptılar.

Haber: Ebru SÖNMEZ
İÜ Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü



Öne Çıkan Haberler

“İstanbul-Üniversitesi-1453-Ödülleri”-Sahiplerini-Buldu

“İstanbul Üniversitesi 1453 Ödülleri” Sahiplerini Buldu

İÜ-Rektörü-Prof.-Dr.-Mahmut-Ak-Balkan-Üniversiteler-Birliği-Toplantısına-Katıldı

İÜ Rektörü Prof. Dr. Mahmut Ak Balkan Üniversiteler Birliği Toplantısına Katıldı

“Beyazıt-ve-Sevda-Sabancı-Kreş-ve-Bakım-Evleri-Yıl-Sonu-Sergisi”-Açıldı

“Beyazıt ve Sevda Sabancı Kreş ve Bakım Evleri Yıl Sonu Sergisi” Açıldı

İstanbul-Üniversitesi-ANKOSLink2019-Uluslararası-Konferansı’na-Katıldı

İstanbul Üniversitesi ANKOSLink2019 Uluslararası Konferansı’na Katıldı

“Biz-Anadolu’yuz-Projesi”-Gezi-Ekibi-İstanbul-Üniversitesi’ni-Ziyaret-Etti

“Biz Anadolu’yuz Projesi” Gezi Ekibi İstanbul Üniversitesi’ni Ziyaret Etti

İÜ-Kadın-Rafting-Takımı-Dünya-Rafting-Şampiyonası’nda-Ülkemizi-Temsil-Edecek

İÜ Kadın Rafting Takımı Dünya Rafting Şampiyonası’nda Ülkemizi Temsil Edecek