İstanbul Tıp Fakültesi
İstanbul Tıp Fakültesi Kısa Tarihçesi
İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KISA TARİHÇESİ
Prof. Dr. Fatma Arın NAMAL
İstanbul Tıp Fakültesi
Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı
Ülkemizde 18. yüzyılın sonlarına kadar yüksek öğretim için hemen hemen tek müessese olan medresenin temelleri, 9. yy.’a kadar gitmektedir. Anadolu Selçukluları ve Beylikler döneminde medreselerin gelişmesi ile birlikte ihtisas medreseleri de kurulmuştur. Örneğin Konya’daki Sırçalı Medrese sadece hukuk, İnce Minare’deki medrese hadis, Kayseri ve Sivas’taki medreseler tıp, Kütahya ve Kırşehir’deki medreselerde astronomi öğretimi yapılıyordu. Bu ilim kuruluşlarından mezun olanların icazetnameleri veya diplomaları orada ders verenlerce verilirdi. Osmanlılar’da da klasik medreselerin yanında ihtisas medreseleri anlayışı sürmüş, örneğin Bursa’da Darü’t-Tıb (1400) adıyla klinik tıp eğitimi veren bir müessese açılmıştı. Istanbul’un 29 Mayıs 1453’de fethinden sonra takip ettiği siyaset, kültür ve bilim politikası sonucu Istanbul’u Türk-İslam dünyasının ilim ve sanat merkezi haline getiren Fatih Sultan Mehmed, 1 Haziran günü Ayasofya’da Cuma namazını kılarken, Ayasofya yakınındaki papaz odalarında öğretmeni Molla Hüsrev, Zeyrek’teki Pantokrator Manastırı’nda Molla Zeyrek, derslerine başlamışlardı. Daha sonra bugünkü Fatih Camisi’nin iki tarafına birer dershaneli, dördü kuzey diğer dördü güney tarafında 8 medreseden ibaret Sekizli Medreseler (Sahn-ı Semân) adı verilen devrin en büyük medreselerini yaptırdı (1463-1470). Güneydeki dört medresenin yanına, bütün hastalıkların tedavisi ve ilaçlarının verilmesinin emredildiği bir darüşşifa (hastane) yapılmıştı. Fatih Darüşşifası’nda 19. yy.’a kadar yaklaşık 350 yıl tıp eğitimi yapıldığı, hasta bakımının sürdüğü bilinmekte ve burada yapılan tıp eğitimi, İstanbul Tıp Fakültesi’nin ilk nüvesi olarak kabul edilmektedir. Nitekim İstanbul Tıp Fakültesi Profesörler Kurulu, 30.12.1970 tarihli oturumunda 1970 yılını Fakülte’nin kuruluşunun 500. yılı kabul etmiş ve kutlanmasına karar vermiştir.
Fatih Darüşşifası (1470)
Süleymaniye Tıp Medresesi (1555)
Medrese teşkilatı, Osmanlı Devleti’nin 17. yy.’da başlayan gerilemesi ile birlikte gerek düzen, gerekse tedris bakımından paralel kayba uğramış, Batı’nın ilim sahasındaki gelişmesine kayıtsız kaldığından ihtiyaçları karşılayacak bir varlık olmaktan çıkmıştı. 18. yy.’dan itibaren bu kötüye gidişi düzeltme arayışına girilmiş, 19. yy.’ın başlarında Süleymaniye Medresesi’nde tıp eğitimi devam ederken, Başbakanlık Arşivi Cevdet Sıhhiye Tasnifi 304 numarada kayıtlı, 1220/1805 tarihli bir belge ile, yine bu tasnifte kayıtlı 1575 no’lu 1220/1806 tarihli bir diğer belgeden anlaşıldığı üzere III. Selim (1789-1807), donanmanın hekim ve hasta bakım ihtiyacını karşılamak üzere 18 Şubat 1805’de Kasımpaşa’da Tersâne Tıp Mektebini kurdurmuştur. Alet ve kitaplarının Avrupa’dan getirtilmesine, Avrupa’da tıp öğrenimi görmüş hocaların görevlendirilmesine gayret edilen bu okul, Kabakçı İsyanı (1807) ve Alemdar Vak’ası (1808) gibi karışıklıklar sonrasında faaliyetini durdurmuş, 1822 Kasımpaşa Yangını ile binası da ortadan kalkmıştı. Kısa bir süre yaşamış olan bu kurumun, Türk tıbbının batılılaşmasında bir dönüm noktası oluşturduğu kabul edilmektedir.
Tıbhane-i Âmire ve ordunun cerrah ihtiyacını karşılamak üzere aynı okul bünyesinde kurulan Cerrahhane’de eğitim, tabip olmak için dört yıl, cerrahlık için ise üç yıl olarak düzenlenmişti. Başlangıçta İstanbul cerrahlarından yirmisi seçilerek başlarına Avrupa tıbhanelerinden yetişmiş, teorik ve pratik bilgilere sahip biri getirilerek ordunun istediği cerrahların kısa sürede yetiştirilmeleri yoluna gidildi. Yüzlerce yıllık medrese sisteminden modern bir düzene geçme arayışı içinde bu kurumda da sık sık yeni düzenlemeler yapılmış, öğrenci sayısının artması ile bina yetersiz kalınca 1832 yılında Cerrahhane, Topkapı Sarayı’ndaki Hastalar Odası’na nakledilmiş, başına Fransız cerrah Sat-Deygalliere getirilmişti. Tıphane-i Âmire de 1836 yılında yine Topkapı Sarayı içindeki Otlukçu Kışlası’na nakledilmiş, bir süre sonra Cerrahhane de aynı binaya taşınmıştır. Cerrahhane daha sonra Halıcıoğlu’nda bir binaya taşınarak okulun iki kısmı birbirinden tekrar ayrılmıştır.
Yer darlığı nedeniyle Tıphane ve Cerrahhane’nin birleştirilemeyişi ve modernleşme yolunda arzulanan düzenlemelerin yapılamadığı görülerek 1838 yılında Galatasaray’daki Enderun Ağaları Mektebi’ne taşınılmış, Tıphane ve Cerrahhane kısımları ile birlikte buraya yerleşen okulda başlangıçta Osman Saib Efendi, kısa süre sonra ise Abdülhak Molla yönetici olmuştur. Bu sırada Sultan II. Mahmud, Paris Elçisi Ahmed Fethi Paşa’nın Viyana’da bulunuşu sırasında Prens Metternich’ten Osmanlı Devleti’nde çalışacak iki hekim ve bir eczacı tavsiye edilmesi için ricada bulunmasını istemiş, Viyana’daki Askeri Tıp ve Cerrahi Akademisi Josephinum’dan mezun olan iki genç askeri hekim Dr. Jakob Neuner ve Dr. Karl Ambroise Bernard ve eczacı Antoine Hoffmann bu görev için seçilmişlerdir. 1839’da Dr. Charles Ambroise Bernard’ın (1808-1844) muallim-i evvelliğe atanışı ardından okul, 17 Şubat 1839’da mülki ve dini törenle Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şâhâne adıyla yeniden açılmış, 11 Mart 1839’da 290 öğrencisiyle öğretime başlamıştı. Okul 4 yıllık idadi denilen hazırlık bölümü ile dört yıllık esas tıp eğitiminin yapıldığı yüksek bölümden oluşuyordu. Fransız İhtilali’nden sonra Avrupa’da geçerli dil olan Fransızca öğretim dili olarak belirlenmişti. Okulda 1839 yılında bir de eczacı sınıfı açılmıştı.
Tıphane-i Âmire orduya Müslüman hekim yetiştirmek için kurulmuşsa da, 1839 yılında Tanzimat’ın ilanı ile tab’a arasında eşitlik kabul edildiğinden 1841 yılından itibaren azınlıklar da Tıbbiye’ye kabul edilmeye başlanmıştır.
Dr. Bernard, okulda bir botanik bahçesi kurdurmuş, Fransızca 1300 ciltten oluşan bir kütüphane ve mineral koleksiyonu vücuda getirilmesini sağlamıştı. Klinik dersler, okula ait hasta koğuşlarında verilmekteydi. Okuldaki idari görevi yanında dahiliye ve hariciye kürsülerinin de başına geçen Bernard, okula bir Fakülte kimliği kazandırmış, Osmanlı Askeri Farmakopesi’nin de içlerinde yer aldığı 4 önemli kitap yazmış, Sultan Abdülmecid tarafından “İftihar Nişanı” ile taltif edilmişti. Bursa Kaplıcaları üzerine yazdığı kitap, ülkemizde gelişecek Balneolojinin ilk yapıtı kabul edilebilir. Bernard’ın “ o zamana kadar modeller üzerinde öğretilen teşrih dersinden talebenin istifade edemediği ve ölü üzerinde teşrih yapılması gerektiği”ne dikkat çekişi ile Sultan I. Abdülmecid 1841’de bir Ferman çıkarmış, böylelikle tıp öğrencisi nihayet insan ölüsü üzerinde kanuni izinle disseksiyon yapmaya başlamış, bu derslerin sorumluluğu verilmek üzere Viyana’dan Dr. Sigmund Spitzer (1813-1895) getirilmişti. 20 Temmuz 1842 tarihli bir Avrupa gazetesinde (Allgemeine Medicinische Central-Zeitung) okulda 50’şer yataklı dahiliye, cerrahi ve göz kliniklerinden oluşan bir uygulama hastanesi açıldığı haberi yer almıştır. Bernard, 1844 yılında henüz 36 yaşında iken Istanbul’da aniden vefat edip Beyoğlu’ndaki Santa Maria İtalyan Katolik Kilisesi’ne gömüldüğünde, Tıbbiye’nin eğitim işlerinin idaresini Spitzer üzerine almıştır.
Galatasaray’daki Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’nin ikinci mezunları
için yapılan diploma töreninden sonra Sultan Abdülmecid Tıbbiye’den ayrılırken (1844)
Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane, 1843 yılında ilk mezunlarını vermiştir. 1848 yılında okulda, ayda bir kez ve taş basması usulü ile bilimsel bir mecmuanın yayınına başlanmıştır. Bu mecmuada Türkiye’deki önemli tıp olaylarından bahsedilir ve Avrupa’da yayınlanan tıp dergilerinden yapılmış çevirilere yer verilirdi.
1848 yılında okuldan mezun olan öğrencilerin artık Avrupa okullarında sınav verecek kadar iyi yetiştiklerine kanaat getirilince Türk, Ermeni, Rum ve Katolik olmak üzere 4 mezun Viyana’ya gönderilerek orada sınav vermişler ve yeterlilikleri belgelenmiştir. Bunun üzerine Avrupa Fakültelerine eşit kabul edilen İstanbul’daki tıp okuluna “Fakülte” ünvanı verilmiştir. İstanbul Tıp Fakültesi, kendisini Avrupa fakültelerine eşit kabul edince, yabancı memleketlerde tıp eğitimi almış olarak Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de hekimlik yapmak isteyenleri imtihan etmek üzere 1849’da “Kolokyum” imtihanı yapmayı kararlaştırmıştır. 1848 yılında çıkan yangında binaları yok olan okul, 1909’da Haydarpaşa’da yapılacak yeni binasına geçinceye kadar birkaç defa yer değiştirmek zorunda kalmıştır. Önce on sekiz yıl boyunca Halıcıoğlu’nda bir zamanlar Mühendishane-i Berri-i Hümayun olan eski Humbarahane’de kalındı.
Tıbbiye Halıcıoğlu’nda (1849)
1865 Kolera Salgını’nda bu bina hastane olarak kullanılmaya başlanınca Hasköy’deki Gergeroğlu Konağı’na taşınıldı. Salgın bittikten sonra okul, Halıcıoğlu’ndaki binaya dönmez, 1866’da Sirkeci Demirkapı’daki kışlaya nakledilir.
1874 yılında yeniden tamir edilen Galatasaray’daki binaya taşınılır, fakat iki yıl sonra burada Galatasaray Sultanisi açılınca 1876 yılında Tıbbiyeliler yeniden Demirkapı Kışlası’na dönerler. Tıbbiye, yeniden taşındığı bu binada 27 yıl kalmış, bu süreçte kitap miktarını çoğaltmış, genç kadrolar Avrupa’ya gönderilmiş ve Hoca sayısı artmıştır. Sivil ve Askeri Tıp Okulları, yenilikçi düşünceler ve milliyetçilik için bir yuva olmuş, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin nüvesi Demirkapı Tıbbiyesi’nde kurulmuştur.
Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye-i Şâhâne’de eğitimin Fransızca oluşu nedeniyle Hoca ve öğrencilerin çoğu gayrımüslimlerdendi. Gayrımüslim gençlerin gerek din, gerekse muhit itibariyle Fransızca öğrenmeleri daha kolay olduğu için, özellikle eğitim ilerledikçe Türk öğrenciler dersleri izlemekte güçlük çekiyor, eğitimin bir ölçüde daha hafif olduğu cerrah ve eczacı sınıflarına ayrılmak zorunda kalıyorlardı. 1857’de, eğitimin Türkçe yapılması için öğrenciler tarafından bazı Hocaların da destek olduğu bir mücadele başlatıldı. Bu mücadele sonucunda 1867 yılında Askeri Tıbbiye’nin bir odasında Türkçe tıp eğitimi veren Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye (Sivil Tıp Okulu) açıldı. Bunu yine o sene açılan Sivil Eczacılık Sınıfı takip etti. Mezun olanlar, belediye tabipliklerine tayin edileceklerdi. Eğitim dilinin Türkçeleşmesi ülkenin sağlık alanı ile ilgili önemli bir karardı. Çünkü 1827 yılından, derslerin Türkçe olarak verilmeye başlandığı tarihe kadar, gayrımüslimlerin de okula kabul edilmelerine rağmen, yetişen hekim sayısı 300’ü ancak aşmıştı. Yani mezun sayısı değil memleketin, ordunun bile ihtiyacını karşılamaktan uzaktı. 1870 yılında Askeri Tıp Okulu da eğitim dilini Türkçe olarak kabul etti. Eğitim dilinin Türkçe olmasıyla birlikte okuldan mezun olan hekim sayısı hızla artmaya başladı.
1867 ve 1870 yıllarında Avrupa’daki bilim anlayışını yerleştirmek amacıyla iki kez Darülfünun kurulması tecrübesi yaşandı. Bu girişimler ömürlü olmadılar. Kapanmadan, kesintisiz faaliyetine devam edecek olan Darülfünun, 1 Eylül 1900 günü açılan Darülfünun-ı Şâhâne olacak, bu kurum 20 Nisan 1912 tarihli bir nizamname ile İstanbul Darülfünunu adını alacaktı.
Sivil Tıbbiye 1874’de Ahırkapı’daki bir binaya, 1894 yılında da Kadırga Meydanı’ndaki Nazır Menemenli Mustafa Paşa konağına taşındı. Konağın bahçesine klinikler için pavyonlar yaptırıldı. Mülki Tıbbiye, önceleri Askeri Tıbbiye Nezareti’ne bağlı iken, idari bakımdan zaman zaman Maarif, Dahiliye ve Maliye Nezaretlerine bağlanmış ise de, eğitimin idaresi bakımından daima Tıbbiye-i Şâhane’ye bağlı kalmıştır. İlk Müdürü Askeri Tıbbiye Emraz-ı Dahiliye Muallimi Binbaşı Kırımlı Aziz Bey’dir.
Sivil Tıbbiye’nin (Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye) yerleştiği Kadırga’daki Menemenli Mustafa Paşa Konağı
Tıbbiye, bünyesinde yeni ve önemli birimler oluşturmaya devam eder. 1887’de Dâülkelp Tedavihanesi (Kuduz müessesesi), 1892’de Telkihhane (Çiçek Aşısı Enstitüsü) kurulur. 1893’de görülen kolera salgını üzerine, ders programına bakteriyoloji dersi eklenir ve Tıbbiye bünyesinde kurulan Bakteriyolojihane’nin başına bizzat Louis Pasteur’un tavsiyesi ile talebelerinden Dr. Maurice Nicole getirilir. Bilindiği üzere II. Abdülhamid, Tıbbiye-i Şahane dahiliye muallimi Zoeros Paşa başkanlığında bir heyet görevlendirterek, kuduz aşısının keşfi ardından kurulacak Pasteur Enstitüsü’ne bağışladığı 1000 altını ve Mecidi Nişanı’nı Pasteur’e göndermişti. Bu heyet kuduz aşısı hazırlanmasını ve uygulanmasını öğrenerek, döndüklerinde Dâülkelp Tedavihanesi’ni kurmuşlardı. 1898’de Sarayburnu Gülhane Rüştiyesi’ne ait binada Türk Tıbbının gelişmesine büyük katkı sağlayacak olan Gülhane Askeri Tatbikat Mektebi kurulur.
19. yy.’ın sonlarında hem sivil, hem de askeri tıp okulu kendisini geliştirmeye çalışırken, Almanya’nın Doğu Politikası çerçevesinde Türkiye ile iyi ilişkiler kurmaya çalışma çabalarının bir parçası olarak 1898 yılında Almanya’dan getirilen iki profesörden operatör Robert Rieder(1861-1913) ve yardımcısı olarak görev alan Dr. Georg Deycke (1865-1938), askeri tıp okulunu yeniden organize etmede iyi bir adım olacağı düşüncesiyle Gülhane Tatbikat Hastanesi’ni kurdular. Gülhane’de staja ilk olarak 1897 mezunları katılmıştır.
Rieder döneminde Gülhane Hastanesi
Gülhane’den kısa sürede kuvvetli kadrolar yetişti. Modern bir tıp mektebi için yeni bir bina yapılmasını teklifleri üzerine Haydarpaşa’da İtalyan mimarları Valauri ve D’Aranco’nun çizimlerini yaptığı büyük yeni bir bina inşa edildi. Bina, II. Abdülhamid’in doğum günü olan 6 Kasım 1903’de, binanın inşası tam olarak bitmemiş iken törenle açıldı. 1903-1904 Eğitim yılı, bu binada yaşandı. Tıp Fakültesi’ndeki yatakların adedi dört yüze yakındı.
Haydarpaşa kliniklerinin inşaatını denetlerken iskeleden düşüp sakat kalan Rieder Paşa, 1904’de Almanya’ya döndü. Gülhane’de geceleri geç saatlere kadar yetersiz ışık altında uğraşıp ameliyatlar yapan, Saray’ın dış kapıları kapandığı için Cankurtaran demiryolu üzerinden dışarı çıkan Rieder Paşa, çalışkanlığı ile haklı bir ün toplamıştı. Gülhane 1904’den 1907’ye kadar Deycke Paşa’nın idaresinde kaldı. 1907’de Deycke Paşa’nın sözleşmesi sona ererek Almanya’ya dönünce yerine Julius Wieting Paşa (1868-1922) geldi, o da 1914 yılına kadar aynı hastanenin idaresini üstlendi. Tıbbiye’nin Haydarpaşa’ya taşınmasına, hasta bulunamayacağı gerekçesiyle karşı çıkanlar olmuştu. Bu konu, 1911 yılında Meclis-i Mebusan’da tartışılmış, okulun Haydarpaşa’da kalması kararlaştırılmıştı.
>
Prof. Dr. Robert Rieder Prof. Dr. Georg Deycke Prof. Dr. Julius Wieting
Wieting
II. Meşrutiyet’in ilanı ile 1908 yılında istibdat idaresi sonlandığında, önce Maarif Vekilliği’ne bağlanan Mülki Tıbbiye, daha sonra Darülfünun’a bağlanarak “Fakülte” adını aldı ve böyle anılmaya başlandı.1908 yılında Meşrutiyet’in ilanından sonra sivil ve askeri tıp okulları Haydarpaşa’daki bu yeni binada birleşince “Tıp Fakültesi” adı, artık her ikisini kapsıyordu. 1909-1910 ders yılı başlangıcında yeni Tıp Fakültesi “Darülfünunu Osmani” şubelerinden biri olarak eğitime başladı.
Sivil Tıp Okulu’nun Kadırga’daki boşalan binasında 1908 yılında Dişçi, Eczacı, Kabile (Ebe) ve Hastabakıcı Kadın (Hemşire) Mektebi kuruluşuna karar verildi. Tıp Fakültesi tüzüğüne göre bu okul ve diğer vilayetlerdeki tıp okulları da Fakülte’ye bağlıydılar.
Tıp Fakültesi, İstanbul Darülfünunu’nun bir şubesi olunca, artık eski askeri tıp okulunda olduğu gibi tabip olan bir nazır, ya da sivil tıp okulunda olduğu gibi hekim olan bir müdür tarafından idare edilme sistemini aşmış oldu. Avrupa tıp fakültelerinde olduğu gibi, İstanbul Tıp Fakültesi de kendi kendisini yönetme yetkisi kazandı. Derslere ve idareye hakim olmak üzere bir Muallimler Meclisi oluşturuldu. Yeni Fakülte’nin ilk reisi Seririyat-ı Hariciye Muallimi Op. Dr. Cemil Paşa (Topuzlu) oldu. Fakülte oluşturulurken “Muallim” ünvanı taşıyan hocalar, “Müderris” ünvanı aldılar. Çünkü muallimlik ünvanı Alman yüksek öğrenim kurumlarında Extra-Ordinarius veya Fransa’da Professeur-Adjoint ünvanı ile eşdeğer olup, ikinci derecede kalmıştı. Yeni Fakülte’nin oluşturulmasında Anglo-Sakson usulü denilen tıp eğitimi tarzı yeğlenmişti. Bu sistemde öğrenci beş yıl teorik, uygulamalı ve klinik eğitimden sonra, altıncı yılda yalnızca klinikte uygulama dersleri görürlerdi.
Birinci Dünya Savaşı yılları, tıp fakültesinde verilen eğitimi kaçınılmaz olarak etkilemiştir. Bir çok okul binası gibi, Fakülte binası da 1914 yılı sonunda Askeri İhtiyat Hastanesi (Yedek Askeri Hastane) olarak ayrıldı. Bu kararla 750 yataklı olan hastane 1500 yatağa çıkarılınca koğuşlar, laboratuarlar, koridorlar yatakla doldu. Bu zor koşullarda 1916 yılı Mart ayından itibaren Tıp Fakültesi Mecmuası’nın yayınlanmasına başlanmıştır. Bu mecmua, yayınını kesintisiz olarak sürdürmüş olup günümüzde ” İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası ” adıyla yayınlanmaktadır.
Darülfünun Tıp Fakültesi Mecmuas
1. sene 1334-1332 sayı 1-5’e ait kapak
Harp bitince Mütareke ile birlikte yeni sorunlarla karşılaşılmıştır. İstanbul’a giren Müttefik Orduları Tıp Fakültesi’ni kapamak istemişler,1919 yılında İngilizler binanın bir kısmına yerleşmişlerdi. Bu arada Fransız işgal ordusunda görevli müşavir hekimlerden dördü 1920 yılında Tıp Fakültesi’ne müderris olarak atanmıştır. Bu hekimler cerrahi-i etfal (çocuk cerrahisi) ve ortopedi için Dr. Delacomb, emraz-ı turuk-ı bevliye (idrar yolları hastalıkları) için Dr. Boutonnet, emraz-ı melalik-i harre (tropikal hastalıklar) için Dr. Gabriel Delamare ve teşrihhane çalışmalarını yönetmek üzere Dr. Aimé Mouchet’dir. Bu isimlerden üçü bir süre görev yaptıktan sonra ülkelerine dönmüş, Dr. Mouchet 1939 yılı sonuna kadar görevini sürdürmüştür.
1922 yılı, Tıp Fakültesi tarihinde hanımların ilk kez eğitime katılma hakkını kazandığı yıl olduğundan ayrı bir öneme sahiptir. Bu yıl on kız öğrenci Tıp Fakültesi’ne kabul edilmişlerdir. Bunlardan altı tanesi 1927 yılında mezun olmuş, 1928 yılında stajlarını tamamlayarak hekimlik yapmaya başlamışlardır. Bu isimlerden Fatma Müfide Kâzım Hanım (Prof. Dr. Müfide Küley), 1929-1933 yılları arasında Istanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi II. Dahiliye Kliniği’nde ihtisas yapmış, 1942 ile emekli olduğu 1973 yılları arasında Fakültemiz iç hastalıkları anabilim dalında öğretim üyesi olarak hizmet vermiştir. Üniversitemiz kendisine 1993 yılında, yani vefatından iki sene önce Şeref Doktoru (Doctor Honoris causa) payesi vermiştir.
İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi’nin ilk hanım mezunları içerisinde akademik yolda yükselmiş ve Fakültemize uzun yıllar hizmet etmiş tek isim iç hastalıkları uzmanı
Prof. Dr. Müfide Küley (1904-1995)
1923 yılında Haydarpaşa Tıp Fakültesi öğrencilerinden bir grup ve ilk Tıbbiyeli Hanımlar
Tıbbiye, Haydarpaşa’daki binada 30 yıl kalmıştır. Binanın şehirden uzak oluşu, bazı klinik hocalarını memnun etmiyor ve öğrencilere yeterli sayıda vak’a gösterilemediği yakınması ile okulun yeniden İstanbul yakasına nakli isteniyordu. Avrupa yakasında Cağaloğlu’nda bugün İstanbul Tabip Odası’nın faaliyet gösterdiği binada 10 Kasım 1917’de bir poliklinik açılarak haftada dört gün hasta kabul edilmişti. İstanbul Tıp Fakültesi, 1924-25 yılında, Paris Tıp Fakültesi Reisi ile irtibata geçilerek, orada düşünülen yenilikler hakkında da bilgi alınması yoluyla eğitimi moderleştirmek için girişimde bulunulmuş, bunun bir parçası olarak son sınıf talebelerinin İstanbul Hastanelerinde staj görmeleri kabul edilmiştir. Yine Fransa’da 19. yy.’ın sonuna doğru kabul edilen sisteme göre, liseden mezun olan öğrencilerin bir yıl Fen Fakültesi’nde fizik, kimya ve tabiiyat (P.C.N.) sınıfında öğrenim görmeleri ve buradan alacakları belge ile Tıp Fakültesi’ne kabul edilmeleri usulünün benimsenmesi kararlaştırılmıştır. Bu şartı getirmenin gerekçesi, ülkenin çeşitli yerlerindeki liselerde bu derslerin aynı kuvvette okutulmaması, bu eksiğin bu yolla kapatılmasının umulmasıdır.
1932 yılında Haydarpaşa Tıbbiyesi’nin son mezunları
31 Mayıs 1933’de çıkarılan 2252 sayılı İstanbul Darülfünunu’nun İlgasına ve Maarif Vekaletince Yeni Bir Üniversitenin Kurulmasına Dair Kanun ile Üniversite Reformu sürecine girilmiş, aynı yılın 31 Temmuzunda İstanbul Darülfününu lağvedilip ve yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur. İlk Rektör, Tıp Fakültesi iç hastalıkları ordinaryüslerinden Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp’tir(1881-1948), ancak bu görevi sadece 1.8.1933-16.7.1934 tarihleri arasında yürütmüştür.
İstanbul Üniversitesi’nin ilk rektörü Tıp Fakültesi Üniversite Reformu sonrasında Tıp Fakültesi’nin
iç hastalıkları ordinaryüsü ilk dekanı iç hastalıkları ordinaryüsü
Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp Prof. Dr. Tevfik Sağlam
Atatürk, bilimde çağdaş seviyeyi yakalaması hedefi doğrultusunda İstanbul Üniversitesi’ndeki bu köklü yeniden yapılanma ile en başından itibaren yakından ilgilenmişti.
Yeniden yapılanan üniversite içinde Tıp Fakültesi de yeniden organize olmak üzere Haydarpaşa’dan ayrıldı ve İstanbul yakasına taşındı. F.K.B. sınıfı, Fen Fakültesi içinde Zeynep Hanım Konağı’na, Fakülte idare merkezi (Dekanlık) ile Biyokimya, Fizyoloji, Mikrobiyoloji ve Hijyen Enstitüleri Beyazıt’ta bulunan eski Harbiye Bakanlığı Binasına (üzerinde Arap harfleri ile Daire-i Umur-ı Askeriye yazan ihtişamlı kapıdan girilerek ulaşılan ve günümüzde İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanılan büyük tarihi bina) ve Merkez Bina’nın Haliç’e bakan kısmındaki Bekir Ağa Bölüğü denen kışla tamir edilerek, buraya da Anatomi, Histoloji ve Embryoloji, Patolojik Anatomi, Genel Patoloji ve Deneysel Patoloji ve sonradan Kanser Enstitüsü yerleşerek Morfoloji Binası adı verildi. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin ilk Dekanı Ord. Prof. Dr. Tevfik Salim Sağlam’dır (1882-1963). Sağlam, bu görevden kısa süre sonra istifa etmiştir.
Beyazıt’ta bulunan eski Harbiye Nezareti Binası (arka planda) ve giriş kapısı
1924 yılında Darülfünun’a verilmiş olan Beyazıt’taki eski Harbiye Nezareti Binası’nın büyük cümle kapısı üstüne “İstanbul Üniversitesi” yazıldıktan sonra, 18 Kasım 1933’de Maarif Vekili Yusuf Hikmet’in (Bayur) açış konuşması ve ardından yabancı profesörlerin öğrencilere ve davetlilere tanıtımı ile Tıp Fakültesi’nin de içinde bulunduğu 4 fakültede dersler başladı.
11 Ekim 1934’de İstanbul Üniversitesi Talimatnamesi yürürlüğe girdi. Bu talimatnameye göre, üniversitenin yöneticisi Rektör, aynı zamanda Maarif Vekili’nin temsilcisi kabul ediliyordu. Rektörün başkanlığında dekanlar ve üniversite sekreterinden oluşan “Üniversite Divanı”, en yetkili karar organı oldu. Rektör, Dekan ünvanları ile ordinaryüs profesör, profesör ve doçent şeklindeki akademik ünvanlar, Atatürk’ün 1933 Üniversite Reformu’ndan sonra kullanılmaya başlanmıştır. Öncesinde profesörlere müderris, doçentlere de müderris muavini denmekteyken, bu talimatname ardından öğretim üyelerinin bir kısmına “Ordinaryüs Profesör”, diğerlerine “Profesör” ve “Doçent” ünvanları verildi.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, 1945 yılında çıkarılan 4761 sayılı kanunla Ankara Tıp Fakültesi kurulana kadar, ülkemizin tek tıp fakültesiydi.
İstanbul Üniversitesi yeni öğretim kadrosu kurulurken, eski öğretim üyelerinden kadro dışı bırakılanlar oldu. Bunlardan 71’i müderris (Ord. Prof.) ve Muallim (Prof.), 13’ü müderris muavini (Doçent), 23’ü asistan ve baş asistandı. Boşalan yerler, Avrupa’da eğitim görmüş, bilimsel ehliyet ve liyakata sahip olanlar yanında Hitler’in iktidara geldiği Almanya’dan kaçmak zorunda bırakılmış dünyaca ünlü profesörler tarafından doldurulmuştur. Almanya, Avusturya, Çekoslovakya, Macaristan gibi ülkelerden kaçarak ülkemize sığınmış alanlarının ünlü isimleri olan bilim adamları, İstanbul Tıp Fakültesi’nde Enstitü ve kliniklerin uzun yıllar direktörlüklerini yürütmüşlerdir ya da eğitim kadrosunda yer almışlardır. Yabancı öğretim üyeleri olarak eğitim kadromuzda yer alan Philipp Schwartz (Patolojik Anatomi), Siegfried Oberndorfer (Genel ve Deneysel Patoloji), Rudolf Nissen (Cerrahi), Wilhelm Liepmann (Kadın Hastalıkları ve Doğum), Erich Rutin (KBB), Karl Hellmann (KBB), Joseph Igersheimer (Göz), Friedrich Dessauer (Biyofizik, Radyoloji ve Radyoterapi), Max Sgalitzer (Radyoloji ve Radyoterapi), Wilhelm Liepschitz (Biyokimya), Felix Haurowitz (Biyokimya), Zdenko Stary (Biyokimya), Tibor Peterfi (Histoloji ve Embryoloji), Erich Frank (Dahiliye), Hans Winterstein (Fizyoloji), Julius Hirsch (Hıfzısıhha), Hugo Braun (Mikrobiyoloji), Berta Ottenstein (Deri)’ın yanı sıra, yine onlarla aynı kaderi paylaşarak ülkemize sığınmış hekimler, hemşireler, mühendisler ve diğer bazı teknik elemanlarda Fakültemizin hizmet kadrosunda yer almışlardır. Batının bu ünlü bilim adamları ülkemizde kendi alanları için, kısa sürede çağdaş bilgilerle bezeli ve Türkçe ders kitapları yayınlamışlardır. Üniversitelerde eğitim ve araştırmanın ayrılmaz bir bütün olduğu, artık araştırma yapamayanın eğitim de vermemesi gerektiği prensibine dayanan Alman bilimsel geleneğini yerleştirerek, ülkemizde sayıları giderek artacak tıp fakültelerine de yararı dokunacak güçlü bir Türk bilim adamı kuşağı yetişmesine, yine çok iyi yetişmiş Türk hekimleri kazanılmasına içtenlikle hizmet etmişlerdir. Bu isimlerle birlikte Hulusi Behçet, Akil Muhtar Özden, Mazhar Osman gibi Türk tıbbının ünlü hocaları, İstanbul Tıp Fakültesi’ni ulusal ve uluslar arası alanda parlak bir kurum haline gelmesini sağlamışlardır. Komşu ülkelerden çok sayıda gencin, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin öğrencisi olması, Fakülte’nin yarattığı çekimin açık kanıtı olmuştur.
Üniversite Reformu’nda görev alan Alman Hocaların bir kısmı Türk vatandaşlığına geçmiş, Tıp Fakültemize hizmetleri unutulmayan hocalardan Erich Frank, Wilhelm Liepmann ve Siegfried Oberndorfer yaşama gözlerini ülkemizde kapamışlardır. Erich Frank ve Wilhelm Liepmann Hocalarımız, İstanbul topraklarında ebedi uykularını uyumaktadırlar.
Ord. Prof. Dr. Erich Frank ve Istanbul’daki mezarı
Üniversite Reformundan sonra klinikler, Haseki, Cerrahpaşa, Gureba, Bakırköy (Psikiyatri) ve Şişli (Çocuk) hastanelerine dağıldılar. Kliniklerin asıl ağırlığı Haseki, Cerrahpaşa ve Aşağı Guraba Hastanelerine bölünmüş durumdaydı. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Fakülte kliniklerinin yerleşmesi için çabalar sürmüş, Çapa’da depo olarak kullanılan binaların Hastane klinikleri olarak açılması planlanmıştır. Kısa sürede tamirleri bitirilen binalara, o zamana kadar Haseki Hastanesinde yerleşmiş bulunan II. Cerrahi Kliniği taşınmış, ayrıca II. Kadın Doğum Kliniği ile daha sonra III. Dahiliye Kliniği açılmıştır.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 1938 yılında yıl 1, sayı 1 olarak bu kez yeni harflerle yeniden yayınlanmaya başladı.
İkinci Dünya Savaşı yılları içinde, 21 Temmuz 1941 günü Gülhane, başkentin böyle bir kuruluşa ihtiyacı olduğu gerekçesi ile 28 vagonluk bir katarla eşya ve tüm personeli ile Ankara’ya geçici olarak Cebeci Merkez Hastanesi’ne nakledilmiş ve kendi hızlı gelişim sürecini yaşamaya başlamıştır.
İstanbul Üniversitesi’nin 2252 sayılı kuruluş kanunu, 1946 yılında yerini 4936 sayılı kanuna bıraktı. Bu kanun, Üniversite’nin özerkliğini güvenceye alıyordu. Bundan sonraki yıllarda Üniversite’nin Çapa ve Cerrahpaşa etrafında toplanması devam etti. Çocuk Kliniği Haseki Hastanesi’ne, Nöroloji Kliniği Cerrahpaşa Hastanesi’ne taşındı. 1950 yılından sonra Psikiyatri ve Ortopedi klinikleri için Çapa’da, Çocuk ve Kadın-Doğum klinikleri için Cerrahpaşa’da inşaatlar başlatıldı. Her iki kampüste her kürsüye ait birer klinik açılması, ileride iki ayrı Fakülte için altyapı koşullarının kendiliğinden oluşması yönünde bir ilerleme gerçekleşiyordu.
Çapa Kampusü İç Hastalıkları Monoblok
İstanbul Üniversitesi, 1954 yılında kurulan Ege Tıp Fakültesi’ne kadro bakımından yardım etmiştir. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde birer yüksek okul olarak faaliyet gösteren Eczacılık Yüksek Okulu 1962, Diş Hekimliği Yüksek Okulu 1964’de ayrılarak Fakülte olmuşlardır.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri pratikte (1962)
Artık kliniklerin hem Cerrahpaşa hem de çalışmakta olduğu, öğrenci ve öğretim üyesi sayısının oldukça arttığı koşullara ulaşılmıştı. Bu gerekçelerle İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin 7 Ocak 1967 tarihli teklifi ile Üniversite Senatosu 27 Temmuz 1967 tarihli toplantısında 78 sayılı karar ile yeni bir Fakülte kurulması kararı alındı. Artık İstanbul Üniversitesi bünyesinde iki Tıp Fakültesi yer alıyordu. Fakültemizin adı “İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi”olarak belirlendi. Cerrahpaşa Kampüsü içinde faaliyet gösterecek Fakülte “Cerrahpaşa Tıp Fakültesi” adını aldı.
Bu yapılanma ardından İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa’daki Kampusü içerisinde temel bilim dallarının yerleşeceği binanın inşaatını tamamlatarak Beyazıt Merkez Bina’daki Enstitüleri buraya taşımıştır (1974).
İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ DEKANLARI 1909’DAN GÜNÜMÜZE
REİSLER
Müderris Dr. Cemil Topuzlu
1909-1912
Müderris Dr. Besim Ömer Akalın
1912-1914
Müderris Dr. Ziya Nuri Paşa
1914-1917
Müderris Dr. Akil Muhtar Özden
1918-1923
Müderris Dr. Vasfi Bey
1923-1924
Müderris Dr. Nureddin Ali Berkol
1924-1925
Müderris Dr. Neş’et Ömer İrdelp
1925-1927
Müderris Dr. Süreyya Ali
1927-1931
Müderris Dr. Tevfik Recep
1931-1933
DEKANLAR
Ord. Prof. Dr. Tevfik Sağlam
1933-1934
Ord. Prof. Dr. Nureddin Ali Berkol
1934-1939
Ord. Prof. Dr. Kemal Atay
1939-1943
Ord. Prof. Dr. Fahri Arel
1943-1946
Ord. Prof. Dr. Muhiddin Erel
1946-1948
Ord. Prof. Dr. Ziya Öktem
1948-1950
Ord. Prof. Dr. Kazım İsmail Gürkan
1950-1951
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli
1951-1953
Ord. Prof. Dr. İhsan Şükrü Aksel
1953-1955
Ord. Prof. Dr. Arif İsmet Çetingil
1955-1957
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli
1957-1959
Prof. Dr. Ömer Özek
1959-1960
Prof. Dr. Halit Ziya Konuralp
1960-1962
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli
1962-1965
Prof. Dr. Cihat Abaoğlu
1965-1968
Prof. Dr. Safa Karatay
1968-1972
Prof. Dr. Haluk Alp
1972-1974
Prof. Dr. Güngör Ertem
1974-1980
Prof. Dr. Cemalettin Öner
1980-1985
Prof. Dr. Sedat Katırcıoğlu
1985-1987
Prof. Dr. Korkmaz Altuğ
1987-1996
Prof. Dr. Mesut Parlak
1996-1998
Prof. Dr. Faruk Erzengin
1998-2004
Prof. Dr. Emin Darendeliler
2004-2005
Prof. Dr. Mustafa Keçer
2005-2008
Prof. Dr. Mehmet Bilgin Saydam
2009-2015
Prof. Dr. Bahaüddin Çolakoğlu
2015-2019
Prof. Dr. Tufan Tükek
2019-
Kulüpler ve Sosyal Etkinlikler
İstanbul Tıp Fakültesi, verdiği kaliteli eğitimin yanı sıra öğrencilerin kendilerini gerçekleştirebilecekleri kulüpleri de destekler. Bünyesinde bulundurduğu “45 öğrenci kulübüyle’’ İstanbul Üniversitesi’nin en fazla kulübüne sahip Fakültesidir.
Bu kulüplerde Fakültemiz öğrencilerine; bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda çalışma, proje yapma ve derslerden arta kalan zamanlarını kaliteli değerlendirme fırsatı sunulmaktadır.
Bilimsel araştırmalar yapma amacıyla kurulan ÖBAK (Öğrenci Bilimsel Araştırma Kulübü), Sinirbilim Kulübü, TurkMSIC Kulübü ulusal ve uluslararası kongreler düzenleyerek farklı Fakültelerden öğrencilerin bilimsel çalışmalarını paylaşabilecekleri bir platform sağlar.
Bununla birlikte Müzik Kulübü, Resim ve Heykelcilik Kulübü, Fotoğrafçılık Kulübü, Doğa Sporları Kulübü, ÇAPASAS (Su Altı Sporları Kulübü),Tiyatro Kulübü, Kayak Kulübü, Dans Kulübü ve diğer sosyal kulüplerimizde de öğrencilerimiz keyifli bir biçimde kendilerini geliştirme fırsatı bulmaktadır.
İlgisi olan öğrencilerimizin katılabileceği voleybol, futbol, basketbol ve briç takımlarımız da mevcuttur. Ayrıca her sene düzenlenen ‘’O Ses Çapa’’ yarışmamızla, her mayıs bir gelenek haline gelmiş ‘’Öğrenci Şenlikleri’’ de sürdürülmektedir. Her yıl ‘’İntern Düğünü’’nünde de; mezun olacak öğrencilerimiz Öğrenci Meydanımızda gün boyu düzenlenen aktivitelerle bir gün boyunca eğlenmektedirler.
Uluslararası İkili Anlaşmalar
Akademik Kadro ve Akademik Birimler
Cerrahi, Dahili ve Temel Tıp Bilimleri altında toplam 45 ana bilim dalı bulunmaktadır.
Akademik kadro sayfasına ulaşmak için tıklayınız.
Bölümler
Temel Tıp Bilimleri
Dahili Tıp Bilimleri
Cerrahi Tıp Bilimleri
İTF'nin Güçlü Yönleri ve Fakültenin Eğitimini Öne Çıkaran Özellikler
1. Verilen eğitim programının Tıp Eğitimi Programlarını Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (TEPDAD) tarafından Akredite edilmiş olması,
2. URAP sıralamasında ülkemizin önde gelen tıp fakültelerinden olması,
3. Nitelik – nicelik ve sayısal olarak yeterli, yenilikçi, deneyimli, güncel bilgiye sahip öğretim üyesi, kadrosu, akademik çalışma kapasitesi ve kalitesi,
4. Köklü ve güvenilir bir ünvana sahip olması,
5. Çok kültürlü ve çağdaş bir yapısının olması,
6. İstanbul Metropolünde yer alması,
7. Multidisipliner çalışmaya elverişli ve referans merkezi olması,
8. Uluslararası ilişkilerin güçlü olması,
9. Hasta kapasitesi,
10. Hastayı sahiplenme ve hasta okulu yoluyla hastaları bilgilendirme hizmetlerinin devamlılığı.
11. TTO Teknoloji Transfer Ofisi
İstanbul Tıp Fakültesi’nin Eğitimini Öne Çıkaran Özellikler
• Anatomide Yalnızca Kadavra Üzerinden Eğitim
İstanbul Tıp Fakültesinde anatomi eğitimi 1. ve 2. Dönemlerde verilmektedir. İstisnasız her ders, anatomi alanında kendini ulusal-uluslararası şekilde ispatlamış hocalarımız tarafından yalnızca ve yalnızca kadavra üzerinde uygulamalı biçimde verilmektedir. Bu özelliğiyle İstanbul Tıp Fakültesi, Türkiye’de anatomi eğitiminde maket kullanmayan ve sadece kadavra üzerinden eğitim veren tek tıp fakültesidir. Ayrıca fakültemizde gönüllü öğrencilerimiz, belli bir sayıyla kısıtlı olmak üzere, kadavra disseksiyonuna katılabilmektedir.
Hekimlik eğitiminde erken dönemde gerçek doku ve yapılarla karşılaşmak, girişimsel klinik uygulamalarda çok önemlidir. Unutulmamalıdır ki ülke genelindeki girişimsel uygulamaların %10’u yetersiz anatomi bilgisi sebebiyle başarısızlığa uğramaktadır.
• Klinik Gözlem Uygulamaları
1. sınıfta öğrenciler çeşitli kliniklerde önce birkaç günlük, sonrasında yarıyıl sonunda birer haftalık gözlemler yapmakta, bunların yanı sıra kliniklerde ateş, tansiyon, nabız, satürasyon ve dikey koridor uygulamaları gibi uygulamaları almaktadır. Birinci dönemdeki bir öğrencinin klinik uygulamalara bu kadar erken başlaması mesleki tecrübe açısından çok önemlidir.
• Tıp Etiği Dersleri
1. Dönemde verilen Tıp Tarihi ve Etik dersleri fakültemizde bulunan deneyimli akademisyenler tarafından hekimlik mesleğini icra ederken dikkat edilmesi gereken kuralların ve hasta-hekim sorumluluklarının anlatıldığı, mesleki bilincin oluşturulması ve güçlendirilmesi adına oldukça önemli olan derslerdir.
• Tıbba Merhaba Komitesi
1. Döneme yeni başlayan öğrenciler ilk komite olarak Tıbba Merhaba dilimini alırlar. Psikoloji, Etik, İlk Yardım ve Halk Sağlığı derslerini içeren bu dilim, tıp fakültesine uyum sağlama ve hekimlik mesleğine başlamadan önce mutlaka öğrenilmesi gereken bilgilerin erkenden benimsenmesini ve öğrencilerin bilinçlenmelerini sağlar.
• Entegre Oturumlar
Entegre oturumlar, işlenmekte olan dilimden seçilen konuların, yine o dilimde ayrı ayrı işlenmekte olan farklı disiplinler tarafından olgu ya da durum temelinde anlatıldığı ve tartışıldığı oturumlardır. Bu oturumlara ilgili konuda, ilgili disiplinlerde uzmanlaşmış birden fazla hocamız katılmaktadır ve oturumlar bir moderatör hocamız eşliğinde ilerlemektedir.
Hekimlik, tanıdan teşhis ve tedaviye kadar her adımda disiplinler arası düşünmeyi ve uygulamayı gerektiren bir meslek olduğundan; entegre oturumlar hem bir konuya birden fazla disiplinden ve durumdan yaklaşmayı öğrenme, hem de mevcut dilimin ve olguların daha iyi pekiştirilip kavranması adına oldukça faydalı olmaktadır.
• 1. ve 2. Sınıfların Sonlarında Devlet Kurumlarında Yapılan Stajlar
1. ve 2. Dönem öğrencileri sırasıyla 2 hafta aile sağlık merkezlerinde, 2 hafta devlet hastanelerinde staj yaparlar. Fakültemiz bu stajlar için sene içerisinde eğitimler verir ve çalışma koşullarını yerine getirmek için sertifika programları ile öğrencileri iş güvenliği konusunda sertifikalandırır. Her öğrenciye staj yapma fırsatı tanır. Bu, hekimlik hayatına erken atılma konusundaki görüşlerimizi destekler nitelikteki en önemli örneklerden bir tanesidir.
• Tamamlayıcı Probleme Dayalı Öğrenme(PDÖ) Uygulamaları
Bu uygulamalardaki amaç, öğrencilere çözümleyici düşünme alışkanlığı edindirmek, kendi kendine öğrenmeyi öğretmektir. On kişilik gruplarla yapılan PDÖ uygulamaları, öğrencilerin muhakeme ve karar verme yeteneklerini güçlendiren bir öğrenme sistemidir. Ele alınan vakanın teşhis-tedavi sürecinde neler yapılması gerektiğine, oturumdaki öğretim üyesiyle birlikte karar verilir.
• Üstten ve Alttan Entegrasyon
Örneğin 2. dönemde organ sistemlerinin normal işleyişini, 3. dönemde ise bu sistemlerin nasıl bozulduğunu ve hastalıkların nasıl oluştuğunu öğreniriz. 2. dönemde normal işleyişi öğrenirken bir bozulma sonucu o bölümle ilgili oluşan hastalıklar fazla detaya girmeden anlatılır. Böylelikle öğrenciler, ileriye dönük konulara kolay bir şekilde entegre olur. Buna üstten entegrasyon denir. 3. sınıfta hastalıkların oluşumunu öğrenmeden önce normal işleyişi çok iyi bilmemiz gerekir. Hastalıkları öğrenmeye başlamadan önce birkaç ders olmak üzere hatırlatma dersleri anlatılır. Buna da alttan entegrasyon denir.
• Canlı Anatomi
Canlı anatomi derslerinde; ilgili birimdeki cerrah hocamız ameliyathanede, işlenen dilimdeki konulara paralel bir ameliyat gerçekleştirirken, amfide öğrencilerle birlikte olan anatomi hocalarımız canlı olarak kendilerine bağlanmakta ve ameliyat gerçekleşirken ilgili yapıları ve dokuları birebir anatomik olarak öğrencilere göstermekte, zaman zaman öğrencilerin ilgili sorularını ameliyathaneye iletmekte ve cevaplandırmaktadırlar. Böylelikle öğrenciler, anatomistlerin derste teorik olarak öğrettiklerini ve kadavra üzerinde gözlemledikleri yapıları canlı olarak da gözlemleme fırsatı bulmaktadırlar.
• Simüle Hasta Uygulamaları
Simüle hastalar, sağlık çalışanlarının; eğitimi, sınanması veya iletişim/muayene beceri uygulamaları için bir hasta senaryosunu ya da kendi öykü ve fizik muayene bulgularını sunmak üzere eğitilmiş kişilerdir. Gerçek bir hastanın belirti ve bulgularına sahipmiş gibi rol yapmak ve hastalık öyküsünü betimlemek için eğitilmişlerdir. Bu eğitimler fakültemiz bünyesinde 2008 yılında kurulmuş olan Simüle Hasta Laboratuvarında gerçekleşmektedir.
İstanbul Tıp Fakültesinde simüle hasta uygulamaları 2. (SH’den Öykü Alma Uygulaması: Doğru klinik öykü/anamnez alma, Etkili iletişim becerilerini kullanma) ve 3. (SH’de Fizik Muayene Uygulaması) Dönemlerde yapılmaktadır. Bu uygulamalar, gerçek hastalarla karşılaşmadan önce öğrencilere deneyim kazandırmakta ve hem akranlarından, hem hocalarından, hem de simüle hastalarından aldıkları geribildirimlerle geliştirici olmaktadır.
• Hekimliğe Merhaba Uygulamaları
6. Dönem öğrencilerine uygulanan, İstanbul Tıp Fakültesine özgü bir programdır. Programın amacı hekimlik hayatına atılmadan önce doktor adaylarının hekimlik yaptığı süre boyunca karşılaşması en muhtemel hastalıkları hatırlatmaktır. Alanında profesyonel hocalarımız tarafından verilen eğitimde, öğrencilere değerli hocalarımızın bilgi ve tecrübelerinden bir kez daha istifade etme olanağı sunulur.
• 55 Farklı Seçmeli Ders (Akademik İngilizceye Giriş, Dünya Sinema Tarihi, İşaret Dili, Latince, Mitoloji ve Sanat, Müzik Tarihine Yolculuk, Sağlıkta Yapay Zekâ Uygulamaları…)
İstanbul Tıp Fakültesinde birbirinden farklı alanlarda toplam 55 tane seçmeli ders bulunmaktadır. Bu sayede öğrenciler sadece tıpla sınırlı kalmamak üzere ilgi ve yeteneklerine göre birçok farklı alanda akademik bilgi ve deneyim kazanma imkânına sahip olmaktadır.
Örneğin; hayatımıza hızla girmekte olan Yapay Zeka uygulamalarının Tıp literatürüne girmesi kaçınılmazken ülkemizde, Yapay Zeka ve Girişimcilik Seçmeli Dersi ile yapay zekayla ilgili ders veren tek devlet tıp fakültesi olmamız, Türkiye’de bilime ve geleceğe ışık tuttuğumuzu ve öğrencilerimize her alanda eğitim ve öğrenim şansı sunduğumuzu destekler niteliktedir.
Mezunların İstihdam Olanakları
-Tıp Fakülteleri
-Aile hekimliği merkezleri
-112 Acil
-Eğitim hastaneleri
-Toplum sağlığı merkezleri
-Sağlık Bakanlığına bağlı ve özel diğer sağlık kurumları
-İlaç Firmaları
-Özel hastaneler
Ödüller
| Akademisyen Adı | Unvan | Aldığı Ödülün Adı ve Genel Bilgisi | Ülke | Yılı | |
| Vahit ÖZMEN | Prof. Dr. | The best Poster award, 20th Senologic International Congress, 5-8 December, Strasbourg, France | France | 2018 | |
| Mehmet Şükrü SEVER | Prof. Dr. | International Society Of Nephrollogy (Bywaters) | Avustralya-Melbourne | 2019 | |
| Temel YILMAZ | Prof. Dr. | Uluslararası Avrupa Diyabet Ödülü | Kanada Vancouver | 2015 | |
| Ercan BAŞTUĞ | Doç. Dr. | ESGE 2016 | Brüksel | 2016 | |
| Çiğdem ÇINAR | Doç. Dr. | HLA-A and HLA-B alleles in Turkish patients with severe anti-epileptic drug allergy EAACI Congress Vienna, Austria-Poster Ödülü | Avusturya | 2016 | |
| Leyla TÜRKER ŞENER | Dr Öğretim Üyesi | Uluslararası Kadın Buluşcular Fuarı | Güney Kore | 2017 | |
| Tzevat TEFİK | Dr Öğretim Üyesi | The European Association of Urology acknovvledges the selection of the Best Poster in Poster Session 11:'Benign problems inthe upper urinary tract:'Not cancer but not easy' | Almanya | 2016 | |
| Erol DEMİR | Uzm. Dr. | ERA-EDTA YNP free membership: Best 30 Abstracts for YNP members 2017 Spain | İspanya | 2017 | |
| Erol DEMİR | Uzm. Dr. | ASN Travel grant: Advances in Research Conference: Precision Medicine in Renal Diseases 2017, New Orleans, LA | Amerika | 2017 | |
| Erol DEMİR | Uzm. Dr. | ERA-EDTA Travel Grant: 14th The International Symposium on IgA Nephropathy | İtalya | 2016 | |
| Feyza DARENDELİLER | Prof. Dr. | European Society for Pediatric Endocrinology (ESPE)” ve “American Pediatric Endocrinology Society (PES)” Outstanding Clinician Award | Washington | 2017 | |
| Şebnem KORUR | Prof. Dr. | Hessen Barış Ödülü | Almanya | 2017 | |
| Filiz AKYÜZ | Prof. Dr. | 6.yıl Gilead Sciences “Cell free DNA metilasyonlarının kronik karaciğer hastalıklarındaki rolü" | Amerika | 2018 | |
| Alev YILMAZ | Prof. Dr. | ESPN awards “Urinary Tract Infection and Levels of heat shock protein 70 In children as a Sensitive marker for Excluding other infections (UTILISE)” for ESPN Research Call 2018. | Almanya | 2018 | |
| Erkut ATTAR | Prof. Dr. | International Pelvic Pain Society | Amerika | 2013 | |
| Müfit Zeki KARAGÜLLE | Prof. Dr. | The Best Research on Thermal Medicine FEMTEC World Federation of Hydrotherapy and Climatotherapy - İtalya | İtalya | 2010 | |
| Müfit Zeki KARAGÜLLE | Prof. Dr. | Certificate of Merit (Hidroterapi ve Klimatoterapi Alanlarına Dayalı Aktivitelerinin Takdiri Değeri ve Müteşekkirliği) FEMTEC Word Federation of Hydrotherapy and Climatotherapy - İtalya | İtalya | 2016 | |
| Müfit Zeki KARAGÜLLE | Prof. Dr. |
| Romanya | 2019 |
Tanıtım Videoları
İletişim
İTF İnternet Sitesi: https://istanbultip.istanbul.edu.tr/tr
İTF İnstagram Hesabı: https://www.instagram.com/istanbultipf
Aday Öğrenciler için Tanıtım ve Oryantasyon Kulübü İnstagram Hesabı: https://www.instagram.com/istanbultiptanitim
Tanıtım ve Oryantasyon Kulübü İnternet Sitesi: https://istanbultiptanitim.istanbul.edu.tr/
İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KISA TARİHÇESİ
Prof. Dr. Fatma Arın NAMAL
İstanbul Tıp Fakültesi
Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı
Ülkemizde 18. yüzyılın sonlarına kadar yüksek öğretim için hemen hemen tek müessese olan medresenin temelleri, 9. yy.’a kadar gitmektedir. Anadolu Selçukluları ve Beylikler döneminde medreselerin gelişmesi ile birlikte ihtisas medreseleri de kurulmuştur. Örneğin Konya’daki Sırçalı Medrese sadece hukuk, İnce Minare’deki medrese hadis, Kayseri ve Sivas’taki medreseler tıp, Kütahya ve Kırşehir’deki medreselerde astronomi öğretimi yapılıyordu. Bu ilim kuruluşlarından mezun olanların icazetnameleri veya diplomaları orada ders verenlerce verilirdi. Osmanlılar’da da klasik medreselerin yanında ihtisas medreseleri anlayışı sürmüş, örneğin Bursa’da Darü’t-Tıb (1400) adıyla klinik tıp eğitimi veren bir müessese açılmıştı. Istanbul’un 29 Mayıs 1453’de fethinden sonra takip ettiği siyaset, kültür ve bilim politikası sonucu Istanbul’u Türk-İslam dünyasının ilim ve sanat merkezi haline getiren Fatih Sultan Mehmed, 1 Haziran günü Ayasofya’da Cuma namazını kılarken, Ayasofya yakınındaki papaz odalarında öğretmeni Molla Hüsrev, Zeyrek’teki Pantokrator Manastırı’nda Molla Zeyrek, derslerine başlamışlardı. Daha sonra bugünkü Fatih Camisi’nin iki tarafına birer dershaneli, dördü kuzey diğer dördü güney tarafında 8 medreseden ibaret Sekizli Medreseler (Sahn-ı Semân) adı verilen devrin en büyük medreselerini yaptırdı (1463-1470). Güneydeki dört medresenin yanına, bütün hastalıkların tedavisi ve ilaçlarının verilmesinin emredildiği bir darüşşifa (hastane) yapılmıştı. Fatih Darüşşifası’nda 19. yy.’a kadar yaklaşık 350 yıl tıp eğitimi yapıldığı, hasta bakımının sürdüğü bilinmekte ve burada yapılan tıp eğitimi, İstanbul Tıp Fakültesi’nin ilk nüvesi olarak kabul edilmektedir. Nitekim İstanbul Tıp Fakültesi Profesörler Kurulu, 30.12.1970 tarihli oturumunda 1970 yılını Fakülte’nin kuruluşunun 500. yılı kabul etmiş ve kutlanmasına karar vermiştir.
Fatih Darüşşifası (1470)
Süleymaniye Tıp Medresesi (1555)
Medrese teşkilatı, Osmanlı Devleti’nin 17. yy.’da başlayan gerilemesi ile birlikte gerek düzen, gerekse tedris bakımından paralel kayba uğramış, Batı’nın ilim sahasındaki gelişmesine kayıtsız kaldığından ihtiyaçları karşılayacak bir varlık olmaktan çıkmıştı. 18. yy.’dan itibaren bu kötüye gidişi düzeltme arayışına girilmiş, 19. yy.’ın başlarında Süleymaniye Medresesi’nde tıp eğitimi devam ederken, Başbakanlık Arşivi Cevdet Sıhhiye Tasnifi 304 numarada kayıtlı, 1220/1805 tarihli bir belge ile, yine bu tasnifte kayıtlı 1575 no’lu 1220/1806 tarihli bir diğer belgeden anlaşıldığı üzere III. Selim (1789-1807), donanmanın hekim ve hasta bakım ihtiyacını karşılamak üzere 18 Şubat 1805’de Kasımpaşa’da Tersâne Tıp Mektebini kurdurmuştur. Alet ve kitaplarının Avrupa’dan getirtilmesine, Avrupa’da tıp öğrenimi görmüş hocaların görevlendirilmesine gayret edilen bu okul, Kabakçı İsyanı (1807) ve Alemdar Vak’ası (1808) gibi karışıklıklar sonrasında faaliyetini durdurmuş, 1822 Kasımpaşa Yangını ile binası da ortadan kalkmıştı. Kısa bir süre yaşamış olan bu kurumun, Türk tıbbının batılılaşmasında bir dönüm noktası oluşturduğu kabul edilmektedir.
Tıbhane-i Âmire ve ordunun cerrah ihtiyacını karşılamak üzere aynı okul bünyesinde kurulan Cerrahhane’de eğitim, tabip olmak için dört yıl, cerrahlık için ise üç yıl olarak düzenlenmişti. Başlangıçta İstanbul cerrahlarından yirmisi seçilerek başlarına Avrupa tıbhanelerinden yetişmiş, teorik ve pratik bilgilere sahip biri getirilerek ordunun istediği cerrahların kısa sürede yetiştirilmeleri yoluna gidildi. Yüzlerce yıllık medrese sisteminden modern bir düzene geçme arayışı içinde bu kurumda da sık sık yeni düzenlemeler yapılmış, öğrenci sayısının artması ile bina yetersiz kalınca 1832 yılında Cerrahhane, Topkapı Sarayı’ndaki Hastalar Odası’na nakledilmiş, başına Fransız cerrah Sat-Deygalliere getirilmişti. Tıphane-i Âmire de 1836 yılında yine Topkapı Sarayı içindeki Otlukçu Kışlası’na nakledilmiş, bir süre sonra Cerrahhane de aynı binaya taşınmıştır. Cerrahhane daha sonra Halıcıoğlu’nda bir binaya taşınarak okulun iki kısmı birbirinden tekrar ayrılmıştır.
Yer darlığı nedeniyle Tıphane ve Cerrahhane’nin birleştirilemeyişi ve modernleşme yolunda arzulanan düzenlemelerin yapılamadığı görülerek 1838 yılında Galatasaray’daki Enderun Ağaları Mektebi’ne taşınılmış, Tıphane ve Cerrahhane kısımları ile birlikte buraya yerleşen okulda başlangıçta Osman Saib Efendi, kısa süre sonra ise Abdülhak Molla yönetici olmuştur. Bu sırada Sultan II. Mahmud, Paris Elçisi Ahmed Fethi Paşa’nın Viyana’da bulunuşu sırasında Prens Metternich’ten Osmanlı Devleti’nde çalışacak iki hekim ve bir eczacı tavsiye edilmesi için ricada bulunmasını istemiş, Viyana’daki Askeri Tıp ve Cerrahi Akademisi Josephinum’dan mezun olan iki genç askeri hekim Dr. Jakob Neuner ve Dr. Karl Ambroise Bernard ve eczacı Antoine Hoffmann bu görev için seçilmişlerdir. 1839’da Dr. Charles Ambroise Bernard’ın (1808-1844) muallim-i evvelliğe atanışı ardından okul, 17 Şubat 1839’da mülki ve dini törenle Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şâhâne adıyla yeniden açılmış, 11 Mart 1839’da 290 öğrencisiyle öğretime başlamıştı. Okul 4 yıllık idadi denilen hazırlık bölümü ile dört yıllık esas tıp eğitiminin yapıldığı yüksek bölümden oluşuyordu. Fransız İhtilali’nden sonra Avrupa’da geçerli dil olan Fransızca öğretim dili olarak belirlenmişti. Okulda 1839 yılında bir de eczacı sınıfı açılmıştı.
Tıphane-i Âmire orduya Müslüman hekim yetiştirmek için kurulmuşsa da, 1839 yılında Tanzimat’ın ilanı ile tab’a arasında eşitlik kabul edildiğinden 1841 yılından itibaren azınlıklar da Tıbbiye’ye kabul edilmeye başlanmıştır.
Dr. Bernard, okulda bir botanik bahçesi kurdurmuş, Fransızca 1300 ciltten oluşan bir kütüphane ve mineral koleksiyonu vücuda getirilmesini sağlamıştı. Klinik dersler, okula ait hasta koğuşlarında verilmekteydi. Okuldaki idari görevi yanında dahiliye ve hariciye kürsülerinin de başına geçen Bernard, okula bir Fakülte kimliği kazandırmış, Osmanlı Askeri Farmakopesi’nin de içlerinde yer aldığı 4 önemli kitap yazmış, Sultan Abdülmecid tarafından “İftihar Nişanı” ile taltif edilmişti. Bursa Kaplıcaları üzerine yazdığı kitap, ülkemizde gelişecek Balneolojinin ilk yapıtı kabul edilebilir. Bernard’ın “ o zamana kadar modeller üzerinde öğretilen teşrih dersinden talebenin istifade edemediği ve ölü üzerinde teşrih yapılması gerektiği”ne dikkat çekişi ile Sultan I. Abdülmecid 1841’de bir Ferman çıkarmış, böylelikle tıp öğrencisi nihayet insan ölüsü üzerinde kanuni izinle disseksiyon yapmaya başlamış, bu derslerin sorumluluğu verilmek üzere Viyana’dan Dr. Sigmund Spitzer (1813-1895) getirilmişti. 20 Temmuz 1842 tarihli bir Avrupa gazetesinde (Allgemeine Medicinische Central-Zeitung) okulda 50’şer yataklı dahiliye, cerrahi ve göz kliniklerinden oluşan bir uygulama hastanesi açıldığı haberi yer almıştır. Bernard, 1844 yılında henüz 36 yaşında iken Istanbul’da aniden vefat edip Beyoğlu’ndaki Santa Maria İtalyan Katolik Kilisesi’ne gömüldüğünde, Tıbbiye’nin eğitim işlerinin idaresini Spitzer üzerine almıştır.
Galatasaray’daki Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’nin ikinci mezunları
için yapılan diploma töreninden sonra Sultan Abdülmecid Tıbbiye’den ayrılırken (1844)
Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane, 1843 yılında ilk mezunlarını vermiştir. 1848 yılında okulda, ayda bir kez ve taş basması usulü ile bilimsel bir mecmuanın yayınına başlanmıştır. Bu mecmuada Türkiye’deki önemli tıp olaylarından bahsedilir ve Avrupa’da yayınlanan tıp dergilerinden yapılmış çevirilere yer verilirdi.
1848 yılında okuldan mezun olan öğrencilerin artık Avrupa okullarında sınav verecek kadar iyi yetiştiklerine kanaat getirilince Türk, Ermeni, Rum ve Katolik olmak üzere 4 mezun Viyana’ya gönderilerek orada sınav vermişler ve yeterlilikleri belgelenmiştir. Bunun üzerine Avrupa Fakültelerine eşit kabul edilen İstanbul’daki tıp okuluna “Fakülte” ünvanı verilmiştir. İstanbul Tıp Fakültesi, kendisini Avrupa fakültelerine eşit kabul edince, yabancı memleketlerde tıp eğitimi almış olarak Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de hekimlik yapmak isteyenleri imtihan etmek üzere 1849’da “Kolokyum” imtihanı yapmayı kararlaştırmıştır. 1848 yılında çıkan yangında binaları yok olan okul, 1909’da Haydarpaşa’da yapılacak yeni binasına geçinceye kadar birkaç defa yer değiştirmek zorunda kalmıştır. Önce on sekiz yıl boyunca Halıcıoğlu’nda bir zamanlar Mühendishane-i Berri-i Hümayun olan eski Humbarahane’de kalındı.
Tıbbiye Halıcıoğlu’nda (1849)
1865 Kolera Salgını’nda bu bina hastane olarak kullanılmaya başlanınca Hasköy’deki Gergeroğlu Konağı’na taşınıldı. Salgın bittikten sonra okul, Halıcıoğlu’ndaki binaya dönmez, 1866’da Sirkeci Demirkapı’daki kışlaya nakledilir.
1874 yılında yeniden tamir edilen Galatasaray’daki binaya taşınılır, fakat iki yıl sonra burada Galatasaray Sultanisi açılınca 1876 yılında Tıbbiyeliler yeniden Demirkapı Kışlası’na dönerler. Tıbbiye, yeniden taşındığı bu binada 27 yıl kalmış, bu süreçte kitap miktarını çoğaltmış, genç kadrolar Avrupa’ya gönderilmiş ve Hoca sayısı artmıştır. Sivil ve Askeri Tıp Okulları, yenilikçi düşünceler ve milliyetçilik için bir yuva olmuş, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin nüvesi Demirkapı Tıbbiyesi’nde kurulmuştur.
Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye-i Şâhâne’de eğitimin Fransızca oluşu nedeniyle Hoca ve öğrencilerin çoğu gayrımüslimlerdendi. Gayrımüslim gençlerin gerek din, gerekse muhit itibariyle Fransızca öğrenmeleri daha kolay olduğu için, özellikle eğitim ilerledikçe Türk öğrenciler dersleri izlemekte güçlük çekiyor, eğitimin bir ölçüde daha hafif olduğu cerrah ve eczacı sınıflarına ayrılmak zorunda kalıyorlardı. 1857’de, eğitimin Türkçe yapılması için öğrenciler tarafından bazı Hocaların da destek olduğu bir mücadele başlatıldı. Bu mücadele sonucunda 1867 yılında Askeri Tıbbiye’nin bir odasında Türkçe tıp eğitimi veren Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye (Sivil Tıp Okulu) açıldı. Bunu yine o sene açılan Sivil Eczacılık Sınıfı takip etti. Mezun olanlar, belediye tabipliklerine tayin edileceklerdi. Eğitim dilinin Türkçeleşmesi ülkenin sağlık alanı ile ilgili önemli bir karardı. Çünkü 1827 yılından, derslerin Türkçe olarak verilmeye başlandığı tarihe kadar, gayrımüslimlerin de okula kabul edilmelerine rağmen, yetişen hekim sayısı 300’ü ancak aşmıştı. Yani mezun sayısı değil memleketin, ordunun bile ihtiyacını karşılamaktan uzaktı. 1870 yılında Askeri Tıp Okulu da eğitim dilini Türkçe olarak kabul etti. Eğitim dilinin Türkçe olmasıyla birlikte okuldan mezun olan hekim sayısı hızla artmaya başladı.
1867 ve 1870 yıllarında Avrupa’daki bilim anlayışını yerleştirmek amacıyla iki kez Darülfünun kurulması tecrübesi yaşandı. Bu girişimler ömürlü olmadılar. Kapanmadan, kesintisiz faaliyetine devam edecek olan Darülfünun, 1 Eylül 1900 günü açılan Darülfünun-ı Şâhâne olacak, bu kurum 20 Nisan 1912 tarihli bir nizamname ile İstanbul Darülfünunu adını alacaktı.
Sivil Tıbbiye 1874’de Ahırkapı’daki bir binaya, 1894 yılında da Kadırga Meydanı’ndaki Nazır Menemenli Mustafa Paşa konağına taşındı. Konağın bahçesine klinikler için pavyonlar yaptırıldı. Mülki Tıbbiye, önceleri Askeri Tıbbiye Nezareti’ne bağlı iken, idari bakımdan zaman zaman Maarif, Dahiliye ve Maliye Nezaretlerine bağlanmış ise de, eğitimin idaresi bakımından daima Tıbbiye-i Şâhane’ye bağlı kalmıştır. İlk Müdürü Askeri Tıbbiye Emraz-ı Dahiliye Muallimi Binbaşı Kırımlı Aziz Bey’dir.
Sivil Tıbbiye’nin (Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye) yerleştiği Kadırga’daki Menemenli Mustafa Paşa Konağı
Tıbbiye, bünyesinde yeni ve önemli birimler oluşturmaya devam eder. 1887’de Dâülkelp Tedavihanesi (Kuduz müessesesi), 1892’de Telkihhane (Çiçek Aşısı Enstitüsü) kurulur. 1893’de görülen kolera salgını üzerine, ders programına bakteriyoloji dersi eklenir ve Tıbbiye bünyesinde kurulan Bakteriyolojihane’nin başına bizzat Louis Pasteur’un tavsiyesi ile talebelerinden Dr. Maurice Nicole getirilir. Bilindiği üzere II. Abdülhamid, Tıbbiye-i Şahane dahiliye muallimi Zoeros Paşa başkanlığında bir heyet görevlendirterek, kuduz aşısının keşfi ardından kurulacak Pasteur Enstitüsü’ne bağışladığı 1000 altını ve Mecidi Nişanı’nı Pasteur’e göndermişti. Bu heyet kuduz aşısı hazırlanmasını ve uygulanmasını öğrenerek, döndüklerinde Dâülkelp Tedavihanesi’ni kurmuşlardı. 1898’de Sarayburnu Gülhane Rüştiyesi’ne ait binada Türk Tıbbının gelişmesine büyük katkı sağlayacak olan Gülhane Askeri Tatbikat Mektebi kurulur.
19. yy.’ın sonlarında hem sivil, hem de askeri tıp okulu kendisini geliştirmeye çalışırken, Almanya’nın Doğu Politikası çerçevesinde Türkiye ile iyi ilişkiler kurmaya çalışma çabalarının bir parçası olarak 1898 yılında Almanya’dan getirilen iki profesörden operatör Robert Rieder(1861-1913) ve yardımcısı olarak görev alan Dr. Georg Deycke (1865-1938), askeri tıp okulunu yeniden organize etmede iyi bir adım olacağı düşüncesiyle Gülhane Tatbikat Hastanesi’ni kurdular. Gülhane’de staja ilk olarak 1897 mezunları katılmıştır.
Rieder döneminde Gülhane Hastanesi
Gülhane’den kısa sürede kuvvetli kadrolar yetişti. Modern bir tıp mektebi için yeni bir bina yapılmasını teklifleri üzerine Haydarpaşa’da İtalyan mimarları Valauri ve D’Aranco’nun çizimlerini yaptığı büyük yeni bir bina inşa edildi. Bina, II. Abdülhamid’in doğum günü olan 6 Kasım 1903’de, binanın inşası tam olarak bitmemiş iken törenle açıldı. 1903-1904 Eğitim yılı, bu binada yaşandı. Tıp Fakültesi’ndeki yatakların adedi dört yüze yakındı.
Haydarpaşa kliniklerinin inşaatını denetlerken iskeleden düşüp sakat kalan Rieder Paşa, 1904’de Almanya’ya döndü. Gülhane’de geceleri geç saatlere kadar yetersiz ışık altında uğraşıp ameliyatlar yapan, Saray’ın dış kapıları kapandığı için Cankurtaran demiryolu üzerinden dışarı çıkan Rieder Paşa, çalışkanlığı ile haklı bir ün toplamıştı. Gülhane 1904’den 1907’ye kadar Deycke Paşa’nın idaresinde kaldı. 1907’de Deycke Paşa’nın sözleşmesi sona ererek Almanya’ya dönünce yerine Julius Wieting Paşa (1868-1922) geldi, o da 1914 yılına kadar aynı hastanenin idaresini üstlendi. Tıbbiye’nin Haydarpaşa’ya taşınmasına, hasta bulunamayacağı gerekçesiyle karşı çıkanlar olmuştu. Bu konu, 1911 yılında Meclis-i Mebusan’da tartışılmış, okulun Haydarpaşa’da kalması kararlaştırılmıştı.
>
Prof. Dr. Robert Rieder Prof. Dr. Georg Deycke Prof. Dr. Julius Wieting
Wieting
II. Meşrutiyet’in ilanı ile 1908 yılında istibdat idaresi sonlandığında, önce Maarif Vekilliği’ne bağlanan Mülki Tıbbiye, daha sonra Darülfünun’a bağlanarak “Fakülte” adını aldı ve böyle anılmaya başlandı.1908 yılında Meşrutiyet’in ilanından sonra sivil ve askeri tıp okulları Haydarpaşa’daki bu yeni binada birleşince “Tıp Fakültesi” adı, artık her ikisini kapsıyordu. 1909-1910 ders yılı başlangıcında yeni Tıp Fakültesi “Darülfünunu Osmani” şubelerinden biri olarak eğitime başladı.
Sivil Tıp Okulu’nun Kadırga’daki boşalan binasında 1908 yılında Dişçi, Eczacı, Kabile (Ebe) ve Hastabakıcı Kadın (Hemşire) Mektebi kuruluşuna karar verildi. Tıp Fakültesi tüzüğüne göre bu okul ve diğer vilayetlerdeki tıp okulları da Fakülte’ye bağlıydılar.
Tıp Fakültesi, İstanbul Darülfünunu’nun bir şubesi olunca, artık eski askeri tıp okulunda olduğu gibi tabip olan bir nazır, ya da sivil tıp okulunda olduğu gibi hekim olan bir müdür tarafından idare edilme sistemini aşmış oldu. Avrupa tıp fakültelerinde olduğu gibi, İstanbul Tıp Fakültesi de kendi kendisini yönetme yetkisi kazandı. Derslere ve idareye hakim olmak üzere bir Muallimler Meclisi oluşturuldu. Yeni Fakülte’nin ilk reisi Seririyat-ı Hariciye Muallimi Op. Dr. Cemil Paşa (Topuzlu) oldu. Fakülte oluşturulurken “Muallim” ünvanı taşıyan hocalar, “Müderris” ünvanı aldılar. Çünkü muallimlik ünvanı Alman yüksek öğrenim kurumlarında Extra-Ordinarius veya Fransa’da Professeur-Adjoint ünvanı ile eşdeğer olup, ikinci derecede kalmıştı. Yeni Fakülte’nin oluşturulmasında Anglo-Sakson usulü denilen tıp eğitimi tarzı yeğlenmişti. Bu sistemde öğrenci beş yıl teorik, uygulamalı ve klinik eğitimden sonra, altıncı yılda yalnızca klinikte uygulama dersleri görürlerdi.
Birinci Dünya Savaşı yılları, tıp fakültesinde verilen eğitimi kaçınılmaz olarak etkilemiştir. Bir çok okul binası gibi, Fakülte binası da 1914 yılı sonunda Askeri İhtiyat Hastanesi (Yedek Askeri Hastane) olarak ayrıldı. Bu kararla 750 yataklı olan hastane 1500 yatağa çıkarılınca koğuşlar, laboratuarlar, koridorlar yatakla doldu. Bu zor koşullarda 1916 yılı Mart ayından itibaren Tıp Fakültesi Mecmuası’nın yayınlanmasına başlanmıştır. Bu mecmua, yayınını kesintisiz olarak sürdürmüş olup günümüzde ” İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası ” adıyla yayınlanmaktadır.
Darülfünun Tıp Fakültesi Mecmuas
1. sene 1334-1332 sayı 1-5’e ait kapak
Harp bitince Mütareke ile birlikte yeni sorunlarla karşılaşılmıştır. İstanbul’a giren Müttefik Orduları Tıp Fakültesi’ni kapamak istemişler,1919 yılında İngilizler binanın bir kısmına yerleşmişlerdi. Bu arada Fransız işgal ordusunda görevli müşavir hekimlerden dördü 1920 yılında Tıp Fakültesi’ne müderris olarak atanmıştır. Bu hekimler cerrahi-i etfal (çocuk cerrahisi) ve ortopedi için Dr. Delacomb, emraz-ı turuk-ı bevliye (idrar yolları hastalıkları) için Dr. Boutonnet, emraz-ı melalik-i harre (tropikal hastalıklar) için Dr. Gabriel Delamare ve teşrihhane çalışmalarını yönetmek üzere Dr. Aimé Mouchet’dir. Bu isimlerden üçü bir süre görev yaptıktan sonra ülkelerine dönmüş, Dr. Mouchet 1939 yılı sonuna kadar görevini sürdürmüştür.
1922 yılı, Tıp Fakültesi tarihinde hanımların ilk kez eğitime katılma hakkını kazandığı yıl olduğundan ayrı bir öneme sahiptir. Bu yıl on kız öğrenci Tıp Fakültesi’ne kabul edilmişlerdir. Bunlardan altı tanesi 1927 yılında mezun olmuş, 1928 yılında stajlarını tamamlayarak hekimlik yapmaya başlamışlardır. Bu isimlerden Fatma Müfide Kâzım Hanım (Prof. Dr. Müfide Küley), 1929-1933 yılları arasında Istanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi II. Dahiliye Kliniği’nde ihtisas yapmış, 1942 ile emekli olduğu 1973 yılları arasında Fakültemiz iç hastalıkları anabilim dalında öğretim üyesi olarak hizmet vermiştir. Üniversitemiz kendisine 1993 yılında, yani vefatından iki sene önce Şeref Doktoru (Doctor Honoris causa) payesi vermiştir.
İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi’nin ilk hanım mezunları içerisinde akademik yolda yükselmiş ve Fakültemize uzun yıllar hizmet etmiş tek isim iç hastalıkları uzmanı
Prof. Dr. Müfide Küley (1904-1995)
1923 yılında Haydarpaşa Tıp Fakültesi öğrencilerinden bir grup ve ilk Tıbbiyeli Hanımlar
Tıbbiye, Haydarpaşa’daki binada 30 yıl kalmıştır. Binanın şehirden uzak oluşu, bazı klinik hocalarını memnun etmiyor ve öğrencilere yeterli sayıda vak’a gösterilemediği yakınması ile okulun yeniden İstanbul yakasına nakli isteniyordu. Avrupa yakasında Cağaloğlu’nda bugün İstanbul Tabip Odası’nın faaliyet gösterdiği binada 10 Kasım 1917’de bir poliklinik açılarak haftada dört gün hasta kabul edilmişti. İstanbul Tıp Fakültesi, 1924-25 yılında, Paris Tıp Fakültesi Reisi ile irtibata geçilerek, orada düşünülen yenilikler hakkında da bilgi alınması yoluyla eğitimi moderleştirmek için girişimde bulunulmuş, bunun bir parçası olarak son sınıf talebelerinin İstanbul Hastanelerinde staj görmeleri kabul edilmiştir. Yine Fransa’da 19. yy.’ın sonuna doğru kabul edilen sisteme göre, liseden mezun olan öğrencilerin bir yıl Fen Fakültesi’nde fizik, kimya ve tabiiyat (P.C.N.) sınıfında öğrenim görmeleri ve buradan alacakları belge ile Tıp Fakültesi’ne kabul edilmeleri usulünün benimsenmesi kararlaştırılmıştır. Bu şartı getirmenin gerekçesi, ülkenin çeşitli yerlerindeki liselerde bu derslerin aynı kuvvette okutulmaması, bu eksiğin bu yolla kapatılmasının umulmasıdır.
1932 yılında Haydarpaşa Tıbbiyesi’nin son mezunları
31 Mayıs 1933’de çıkarılan 2252 sayılı İstanbul Darülfünunu’nun İlgasına ve Maarif Vekaletince Yeni Bir Üniversitenin Kurulmasına Dair Kanun ile Üniversite Reformu sürecine girilmiş, aynı yılın 31 Temmuzunda İstanbul Darülfününu lağvedilip ve yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur. İlk Rektör, Tıp Fakültesi iç hastalıkları ordinaryüslerinden Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp’tir(1881-1948), ancak bu görevi sadece 1.8.1933-16.7.1934 tarihleri arasında yürütmüştür.
İstanbul Üniversitesi’nin ilk rektörü Tıp Fakültesi Üniversite Reformu sonrasında Tıp Fakültesi’nin
iç hastalıkları ordinaryüsü ilk dekanı iç hastalıkları ordinaryüsü
Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp Prof. Dr. Tevfik Sağlam
Atatürk, bilimde çağdaş seviyeyi yakalaması hedefi doğrultusunda İstanbul Üniversitesi’ndeki bu köklü yeniden yapılanma ile en başından itibaren yakından ilgilenmişti.
Yeniden yapılanan üniversite içinde Tıp Fakültesi de yeniden organize olmak üzere Haydarpaşa’dan ayrıldı ve İstanbul yakasına taşındı. F.K.B. sınıfı, Fen Fakültesi içinde Zeynep Hanım Konağı’na, Fakülte idare merkezi (Dekanlık) ile Biyokimya, Fizyoloji, Mikrobiyoloji ve Hijyen Enstitüleri Beyazıt’ta bulunan eski Harbiye Bakanlığı Binasına (üzerinde Arap harfleri ile Daire-i Umur-ı Askeriye yazan ihtişamlı kapıdan girilerek ulaşılan ve günümüzde İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanılan büyük tarihi bina) ve Merkez Bina’nın Haliç’e bakan kısmındaki Bekir Ağa Bölüğü denen kışla tamir edilerek, buraya da Anatomi, Histoloji ve Embryoloji, Patolojik Anatomi, Genel Patoloji ve Deneysel Patoloji ve sonradan Kanser Enstitüsü yerleşerek Morfoloji Binası adı verildi. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin ilk Dekanı Ord. Prof. Dr. Tevfik Salim Sağlam’dır (1882-1963). Sağlam, bu görevden kısa süre sonra istifa etmiştir.
Beyazıt’ta bulunan eski Harbiye Nezareti Binası (arka planda) ve giriş kapısı
1924 yılında Darülfünun’a verilmiş olan Beyazıt’taki eski Harbiye Nezareti Binası’nın büyük cümle kapısı üstüne “İstanbul Üniversitesi” yazıldıktan sonra, 18 Kasım 1933’de Maarif Vekili Yusuf Hikmet’in (Bayur) açış konuşması ve ardından yabancı profesörlerin öğrencilere ve davetlilere tanıtımı ile Tıp Fakültesi’nin de içinde bulunduğu 4 fakültede dersler başladı.
11 Ekim 1934’de İstanbul Üniversitesi Talimatnamesi yürürlüğe girdi. Bu talimatnameye göre, üniversitenin yöneticisi Rektör, aynı zamanda Maarif Vekili’nin temsilcisi kabul ediliyordu. Rektörün başkanlığında dekanlar ve üniversite sekreterinden oluşan “Üniversite Divanı”, en yetkili karar organı oldu. Rektör, Dekan ünvanları ile ordinaryüs profesör, profesör ve doçent şeklindeki akademik ünvanlar, Atatürk’ün 1933 Üniversite Reformu’ndan sonra kullanılmaya başlanmıştır. Öncesinde profesörlere müderris, doçentlere de müderris muavini denmekteyken, bu talimatname ardından öğretim üyelerinin bir kısmına “Ordinaryüs Profesör”, diğerlerine “Profesör” ve “Doçent” ünvanları verildi.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, 1945 yılında çıkarılan 4761 sayılı kanunla Ankara Tıp Fakültesi kurulana kadar, ülkemizin tek tıp fakültesiydi.
İstanbul Üniversitesi yeni öğretim kadrosu kurulurken, eski öğretim üyelerinden kadro dışı bırakılanlar oldu. Bunlardan 71’i müderris (Ord. Prof.) ve Muallim (Prof.), 13’ü müderris muavini (Doçent), 23’ü asistan ve baş asistandı. Boşalan yerler, Avrupa’da eğitim görmüş, bilimsel ehliyet ve liyakata sahip olanlar yanında Hitler’in iktidara geldiği Almanya’dan kaçmak zorunda bırakılmış dünyaca ünlü profesörler tarafından doldurulmuştur. Almanya, Avusturya, Çekoslovakya, Macaristan gibi ülkelerden kaçarak ülkemize sığınmış alanlarının ünlü isimleri olan bilim adamları, İstanbul Tıp Fakültesi’nde Enstitü ve kliniklerin uzun yıllar direktörlüklerini yürütmüşlerdir ya da eğitim kadrosunda yer almışlardır. Yabancı öğretim üyeleri olarak eğitim kadromuzda yer alan Philipp Schwartz (Patolojik Anatomi), Siegfried Oberndorfer (Genel ve Deneysel Patoloji), Rudolf Nissen (Cerrahi), Wilhelm Liepmann (Kadın Hastalıkları ve Doğum), Erich Rutin (KBB), Karl Hellmann (KBB), Joseph Igersheimer (Göz), Friedrich Dessauer (Biyofizik, Radyoloji ve Radyoterapi), Max Sgalitzer (Radyoloji ve Radyoterapi), Wilhelm Liepschitz (Biyokimya), Felix Haurowitz (Biyokimya), Zdenko Stary (Biyokimya), Tibor Peterfi (Histoloji ve Embryoloji), Erich Frank (Dahiliye), Hans Winterstein (Fizyoloji), Julius Hirsch (Hıfzısıhha), Hugo Braun (Mikrobiyoloji), Berta Ottenstein (Deri)’ın yanı sıra, yine onlarla aynı kaderi paylaşarak ülkemize sığınmış hekimler, hemşireler, mühendisler ve diğer bazı teknik elemanlarda Fakültemizin hizmet kadrosunda yer almışlardır. Batının bu ünlü bilim adamları ülkemizde kendi alanları için, kısa sürede çağdaş bilgilerle bezeli ve Türkçe ders kitapları yayınlamışlardır. Üniversitelerde eğitim ve araştırmanın ayrılmaz bir bütün olduğu, artık araştırma yapamayanın eğitim de vermemesi gerektiği prensibine dayanan Alman bilimsel geleneğini yerleştirerek, ülkemizde sayıları giderek artacak tıp fakültelerine de yararı dokunacak güçlü bir Türk bilim adamı kuşağı yetişmesine, yine çok iyi yetişmiş Türk hekimleri kazanılmasına içtenlikle hizmet etmişlerdir. Bu isimlerle birlikte Hulusi Behçet, Akil Muhtar Özden, Mazhar Osman gibi Türk tıbbının ünlü hocaları, İstanbul Tıp Fakültesi’ni ulusal ve uluslar arası alanda parlak bir kurum haline gelmesini sağlamışlardır. Komşu ülkelerden çok sayıda gencin, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin öğrencisi olması, Fakülte’nin yarattığı çekimin açık kanıtı olmuştur.
Üniversite Reformu’nda görev alan Alman Hocaların bir kısmı Türk vatandaşlığına geçmiş, Tıp Fakültemize hizmetleri unutulmayan hocalardan Erich Frank, Wilhelm Liepmann ve Siegfried Oberndorfer yaşama gözlerini ülkemizde kapamışlardır. Erich Frank ve Wilhelm Liepmann Hocalarımız, İstanbul topraklarında ebedi uykularını uyumaktadırlar.
Ord. Prof. Dr. Erich Frank ve Istanbul’daki mezarı
Üniversite Reformundan sonra klinikler, Haseki, Cerrahpaşa, Gureba, Bakırköy (Psikiyatri) ve Şişli (Çocuk) hastanelerine dağıldılar. Kliniklerin asıl ağırlığı Haseki, Cerrahpaşa ve Aşağı Guraba Hastanelerine bölünmüş durumdaydı. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Fakülte kliniklerinin yerleşmesi için çabalar sürmüş, Çapa’da depo olarak kullanılan binaların Hastane klinikleri olarak açılması planlanmıştır. Kısa sürede tamirleri bitirilen binalara, o zamana kadar Haseki Hastanesinde yerleşmiş bulunan II. Cerrahi Kliniği taşınmış, ayrıca II. Kadın Doğum Kliniği ile daha sonra III. Dahiliye Kliniği açılmıştır.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 1938 yılında yıl 1, sayı 1 olarak bu kez yeni harflerle yeniden yayınlanmaya başladı.
İkinci Dünya Savaşı yılları içinde, 21 Temmuz 1941 günü Gülhane, başkentin böyle bir kuruluşa ihtiyacı olduğu gerekçesi ile 28 vagonluk bir katarla eşya ve tüm personeli ile Ankara’ya geçici olarak Cebeci Merkez Hastanesi’ne nakledilmiş ve kendi hızlı gelişim sürecini yaşamaya başlamıştır.
İstanbul Üniversitesi’nin 2252 sayılı kuruluş kanunu, 1946 yılında yerini 4936 sayılı kanuna bıraktı. Bu kanun, Üniversite’nin özerkliğini güvenceye alıyordu. Bundan sonraki yıllarda Üniversite’nin Çapa ve Cerrahpaşa etrafında toplanması devam etti. Çocuk Kliniği Haseki Hastanesi’ne, Nöroloji Kliniği Cerrahpaşa Hastanesi’ne taşındı. 1950 yılından sonra Psikiyatri ve Ortopedi klinikleri için Çapa’da, Çocuk ve Kadın-Doğum klinikleri için Cerrahpaşa’da inşaatlar başlatıldı. Her iki kampüste her kürsüye ait birer klinik açılması, ileride iki ayrı Fakülte için altyapı koşullarının kendiliğinden oluşması yönünde bir ilerleme gerçekleşiyordu.
Çapa Kampusü İç Hastalıkları Monoblok
İstanbul Üniversitesi, 1954 yılında kurulan Ege Tıp Fakültesi’ne kadro bakımından yardım etmiştir. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde birer yüksek okul olarak faaliyet gösteren Eczacılık Yüksek Okulu 1962, Diş Hekimliği Yüksek Okulu 1964’de ayrılarak Fakülte olmuşlardır.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri pratikte (1962)
Artık kliniklerin hem Cerrahpaşa hem de çalışmakta olduğu, öğrenci ve öğretim üyesi sayısının oldukça arttığı koşullara ulaşılmıştı. Bu gerekçelerle İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin 7 Ocak 1967 tarihli teklifi ile Üniversite Senatosu 27 Temmuz 1967 tarihli toplantısında 78 sayılı karar ile yeni bir Fakülte kurulması kararı alındı. Artık İstanbul Üniversitesi bünyesinde iki Tıp Fakültesi yer alıyordu. Fakültemizin adı “İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi”olarak belirlendi. Cerrahpaşa Kampüsü içinde faaliyet gösterecek Fakülte “Cerrahpaşa Tıp Fakültesi” adını aldı.
Bu yapılanma ardından İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa’daki Kampusü içerisinde temel bilim dallarının yerleşeceği binanın inşaatını tamamlatarak Beyazıt Merkez Bina’daki Enstitüleri buraya taşımıştır (1974).
İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ DEKANLARI 1909’DAN GÜNÜMÜZE
REİSLER
Müderris Dr. Cemil Topuzlu
1909-1912
Müderris Dr. Besim Ömer Akalın
1912-1914
Müderris Dr. Ziya Nuri Paşa
1914-1917
Müderris Dr. Akil Muhtar Özden
1918-1923
Müderris Dr. Vasfi Bey
1923-1924
Müderris Dr. Nureddin Ali Berkol
1924-1925
Müderris Dr. Neş’et Ömer İrdelp
1925-1927
Müderris Dr. Süreyya Ali
1927-1931
Müderris Dr. Tevfik Recep
1931-1933
DEKANLAR
Ord. Prof. Dr. Tevfik Sağlam
1933-1934
Ord. Prof. Dr. Nureddin Ali Berkol
1934-1939
Ord. Prof. Dr. Kemal Atay
1939-1943
Ord. Prof. Dr. Fahri Arel
1943-1946
Ord. Prof. Dr. Muhiddin Erel
1946-1948
Ord. Prof. Dr. Ziya Öktem
1948-1950
Ord. Prof. Dr. Kazım İsmail Gürkan
1950-1951
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli
1951-1953
Ord. Prof. Dr. İhsan Şükrü Aksel
1953-1955
Ord. Prof. Dr. Arif İsmet Çetingil
1955-1957
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli
1957-1959
Prof. Dr. Ömer Özek
1959-1960
Prof. Dr. Halit Ziya Konuralp
1960-1962
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli
1962-1965
Prof. Dr. Cihat Abaoğlu
1965-1968
Prof. Dr. Safa Karatay
1968-1972
Prof. Dr. Haluk Alp
1972-1974
Prof. Dr. Güngör Ertem
1974-1980
Prof. Dr. Cemalettin Öner
1980-1985
Prof. Dr. Sedat Katırcıoğlu
1985-1987
Prof. Dr. Korkmaz Altuğ
1987-1996
Prof. Dr. Mesut Parlak
1996-1998
Prof. Dr. Faruk Erzengin
1998-2004
Prof. Dr. Emin Darendeliler
2004-2005
Prof. Dr. Mustafa Keçer
2005-2008
Prof. Dr. Mehmet Bilgin Saydam
2009-2015
Prof. Dr. Bahaüddin Çolakoğlu
2015-2019
Prof. Dr. Tufan Tükek
2019-
İstanbul Tıp Fakültesi, verdiği kaliteli eğitimin yanı sıra öğrencilerin kendilerini gerçekleştirebilecekleri kulüpleri de destekler. Bünyesinde bulundurduğu “45 öğrenci kulübüyle’’ İstanbul Üniversitesi’nin en fazla kulübüne sahip Fakültesidir.
Bu kulüplerde Fakültemiz öğrencilerine; bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda çalışma, proje yapma ve derslerden arta kalan zamanlarını kaliteli değerlendirme fırsatı sunulmaktadır.
Bilimsel araştırmalar yapma amacıyla kurulan ÖBAK (Öğrenci Bilimsel Araştırma Kulübü), Sinirbilim Kulübü, TurkMSIC Kulübü ulusal ve uluslararası kongreler düzenleyerek farklı Fakültelerden öğrencilerin bilimsel çalışmalarını paylaşabilecekleri bir platform sağlar.
Bununla birlikte Müzik Kulübü, Resim ve Heykelcilik Kulübü, Fotoğrafçılık Kulübü, Doğa Sporları Kulübü, ÇAPASAS (Su Altı Sporları Kulübü),Tiyatro Kulübü, Kayak Kulübü, Dans Kulübü ve diğer sosyal kulüplerimizde de öğrencilerimiz keyifli bir biçimde kendilerini geliştirme fırsatı bulmaktadır.
İlgisi olan öğrencilerimizin katılabileceği voleybol, futbol, basketbol ve briç takımlarımız da mevcuttur. Ayrıca her sene düzenlenen ‘’O Ses Çapa’’ yarışmamızla, her mayıs bir gelenek haline gelmiş ‘’Öğrenci Şenlikleri’’ de sürdürülmektedir. Her yıl ‘’İntern Düğünü’’nünde de; mezun olacak öğrencilerimiz Öğrenci Meydanımızda gün boyu düzenlenen aktivitelerle bir gün boyunca eğlenmektedirler.
Cerrahi, Dahili ve Temel Tıp Bilimleri altında toplam 45 ana bilim dalı bulunmaktadır.
Akademik kadro sayfasına ulaşmak için tıklayınız.
Bölümler
Temel Tıp Bilimleri
Dahili Tıp Bilimleri
Cerrahi Tıp Bilimleri
1. Verilen eğitim programının Tıp Eğitimi Programlarını Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (TEPDAD) tarafından Akredite edilmiş olması,
2. URAP sıralamasında ülkemizin önde gelen tıp fakültelerinden olması,
3. Nitelik – nicelik ve sayısal olarak yeterli, yenilikçi, deneyimli, güncel bilgiye sahip öğretim üyesi, kadrosu, akademik çalışma kapasitesi ve kalitesi,
4. Köklü ve güvenilir bir ünvana sahip olması,
5. Çok kültürlü ve çağdaş bir yapısının olması,
6. İstanbul Metropolünde yer alması,
7. Multidisipliner çalışmaya elverişli ve referans merkezi olması,
8. Uluslararası ilişkilerin güçlü olması,
9. Hasta kapasitesi,
10. Hastayı sahiplenme ve hasta okulu yoluyla hastaları bilgilendirme hizmetlerinin devamlılığı.
11. TTO Teknoloji Transfer Ofisi
İstanbul Tıp Fakültesi’nin Eğitimini Öne Çıkaran Özellikler
• Anatomide Yalnızca Kadavra Üzerinden Eğitim
İstanbul Tıp Fakültesinde anatomi eğitimi 1. ve 2. Dönemlerde verilmektedir. İstisnasız her ders, anatomi alanında kendini ulusal-uluslararası şekilde ispatlamış hocalarımız tarafından yalnızca ve yalnızca kadavra üzerinde uygulamalı biçimde verilmektedir. Bu özelliğiyle İstanbul Tıp Fakültesi, Türkiye’de anatomi eğitiminde maket kullanmayan ve sadece kadavra üzerinden eğitim veren tek tıp fakültesidir. Ayrıca fakültemizde gönüllü öğrencilerimiz, belli bir sayıyla kısıtlı olmak üzere, kadavra disseksiyonuna katılabilmektedir.
Hekimlik eğitiminde erken dönemde gerçek doku ve yapılarla karşılaşmak, girişimsel klinik uygulamalarda çok önemlidir. Unutulmamalıdır ki ülke genelindeki girişimsel uygulamaların %10’u yetersiz anatomi bilgisi sebebiyle başarısızlığa uğramaktadır.
• Klinik Gözlem Uygulamaları
1. sınıfta öğrenciler çeşitli kliniklerde önce birkaç günlük, sonrasında yarıyıl sonunda birer haftalık gözlemler yapmakta, bunların yanı sıra kliniklerde ateş, tansiyon, nabız, satürasyon ve dikey koridor uygulamaları gibi uygulamaları almaktadır. Birinci dönemdeki bir öğrencinin klinik uygulamalara bu kadar erken başlaması mesleki tecrübe açısından çok önemlidir.
• Tıp Etiği Dersleri
1. Dönemde verilen Tıp Tarihi ve Etik dersleri fakültemizde bulunan deneyimli akademisyenler tarafından hekimlik mesleğini icra ederken dikkat edilmesi gereken kuralların ve hasta-hekim sorumluluklarının anlatıldığı, mesleki bilincin oluşturulması ve güçlendirilmesi adına oldukça önemli olan derslerdir.
• Tıbba Merhaba Komitesi
1. Döneme yeni başlayan öğrenciler ilk komite olarak Tıbba Merhaba dilimini alırlar. Psikoloji, Etik, İlk Yardım ve Halk Sağlığı derslerini içeren bu dilim, tıp fakültesine uyum sağlama ve hekimlik mesleğine başlamadan önce mutlaka öğrenilmesi gereken bilgilerin erkenden benimsenmesini ve öğrencilerin bilinçlenmelerini sağlar.
• Entegre Oturumlar
Entegre oturumlar, işlenmekte olan dilimden seçilen konuların, yine o dilimde ayrı ayrı işlenmekte olan farklı disiplinler tarafından olgu ya da durum temelinde anlatıldığı ve tartışıldığı oturumlardır. Bu oturumlara ilgili konuda, ilgili disiplinlerde uzmanlaşmış birden fazla hocamız katılmaktadır ve oturumlar bir moderatör hocamız eşliğinde ilerlemektedir.
Hekimlik, tanıdan teşhis ve tedaviye kadar her adımda disiplinler arası düşünmeyi ve uygulamayı gerektiren bir meslek olduğundan; entegre oturumlar hem bir konuya birden fazla disiplinden ve durumdan yaklaşmayı öğrenme, hem de mevcut dilimin ve olguların daha iyi pekiştirilip kavranması adına oldukça faydalı olmaktadır.
• 1. ve 2. Sınıfların Sonlarında Devlet Kurumlarında Yapılan Stajlar
1. ve 2. Dönem öğrencileri sırasıyla 2 hafta aile sağlık merkezlerinde, 2 hafta devlet hastanelerinde staj yaparlar. Fakültemiz bu stajlar için sene içerisinde eğitimler verir ve çalışma koşullarını yerine getirmek için sertifika programları ile öğrencileri iş güvenliği konusunda sertifikalandırır. Her öğrenciye staj yapma fırsatı tanır. Bu, hekimlik hayatına erken atılma konusundaki görüşlerimizi destekler nitelikteki en önemli örneklerden bir tanesidir.
• Tamamlayıcı Probleme Dayalı Öğrenme(PDÖ) Uygulamaları
Bu uygulamalardaki amaç, öğrencilere çözümleyici düşünme alışkanlığı edindirmek, kendi kendine öğrenmeyi öğretmektir. On kişilik gruplarla yapılan PDÖ uygulamaları, öğrencilerin muhakeme ve karar verme yeteneklerini güçlendiren bir öğrenme sistemidir. Ele alınan vakanın teşhis-tedavi sürecinde neler yapılması gerektiğine, oturumdaki öğretim üyesiyle birlikte karar verilir.
• Üstten ve Alttan Entegrasyon
Örneğin 2. dönemde organ sistemlerinin normal işleyişini, 3. dönemde ise bu sistemlerin nasıl bozulduğunu ve hastalıkların nasıl oluştuğunu öğreniriz. 2. dönemde normal işleyişi öğrenirken bir bozulma sonucu o bölümle ilgili oluşan hastalıklar fazla detaya girmeden anlatılır. Böylelikle öğrenciler, ileriye dönük konulara kolay bir şekilde entegre olur. Buna üstten entegrasyon denir. 3. sınıfta hastalıkların oluşumunu öğrenmeden önce normal işleyişi çok iyi bilmemiz gerekir. Hastalıkları öğrenmeye başlamadan önce birkaç ders olmak üzere hatırlatma dersleri anlatılır. Buna da alttan entegrasyon denir.
• Canlı Anatomi
Canlı anatomi derslerinde; ilgili birimdeki cerrah hocamız ameliyathanede, işlenen dilimdeki konulara paralel bir ameliyat gerçekleştirirken, amfide öğrencilerle birlikte olan anatomi hocalarımız canlı olarak kendilerine bağlanmakta ve ameliyat gerçekleşirken ilgili yapıları ve dokuları birebir anatomik olarak öğrencilere göstermekte, zaman zaman öğrencilerin ilgili sorularını ameliyathaneye iletmekte ve cevaplandırmaktadırlar. Böylelikle öğrenciler, anatomistlerin derste teorik olarak öğrettiklerini ve kadavra üzerinde gözlemledikleri yapıları canlı olarak da gözlemleme fırsatı bulmaktadırlar.
• Simüle Hasta Uygulamaları
Simüle hastalar, sağlık çalışanlarının; eğitimi, sınanması veya iletişim/muayene beceri uygulamaları için bir hasta senaryosunu ya da kendi öykü ve fizik muayene bulgularını sunmak üzere eğitilmiş kişilerdir. Gerçek bir hastanın belirti ve bulgularına sahipmiş gibi rol yapmak ve hastalık öyküsünü betimlemek için eğitilmişlerdir. Bu eğitimler fakültemiz bünyesinde 2008 yılında kurulmuş olan Simüle Hasta Laboratuvarında gerçekleşmektedir.
İstanbul Tıp Fakültesinde simüle hasta uygulamaları 2. (SH’den Öykü Alma Uygulaması: Doğru klinik öykü/anamnez alma, Etkili iletişim becerilerini kullanma) ve 3. (SH’de Fizik Muayene Uygulaması) Dönemlerde yapılmaktadır. Bu uygulamalar, gerçek hastalarla karşılaşmadan önce öğrencilere deneyim kazandırmakta ve hem akranlarından, hem hocalarından, hem de simüle hastalarından aldıkları geribildirimlerle geliştirici olmaktadır.
• Hekimliğe Merhaba Uygulamaları
6. Dönem öğrencilerine uygulanan, İstanbul Tıp Fakültesine özgü bir programdır. Programın amacı hekimlik hayatına atılmadan önce doktor adaylarının hekimlik yaptığı süre boyunca karşılaşması en muhtemel hastalıkları hatırlatmaktır. Alanında profesyonel hocalarımız tarafından verilen eğitimde, öğrencilere değerli hocalarımızın bilgi ve tecrübelerinden bir kez daha istifade etme olanağı sunulur.
• 55 Farklı Seçmeli Ders (Akademik İngilizceye Giriş, Dünya Sinema Tarihi, İşaret Dili, Latince, Mitoloji ve Sanat, Müzik Tarihine Yolculuk, Sağlıkta Yapay Zekâ Uygulamaları…)
İstanbul Tıp Fakültesinde birbirinden farklı alanlarda toplam 55 tane seçmeli ders bulunmaktadır. Bu sayede öğrenciler sadece tıpla sınırlı kalmamak üzere ilgi ve yeteneklerine göre birçok farklı alanda akademik bilgi ve deneyim kazanma imkânına sahip olmaktadır.
Örneğin; hayatımıza hızla girmekte olan Yapay Zeka uygulamalarının Tıp literatürüne girmesi kaçınılmazken ülkemizde, Yapay Zeka ve Girişimcilik Seçmeli Dersi ile yapay zekayla ilgili ders veren tek devlet tıp fakültesi olmamız, Türkiye’de bilime ve geleceğe ışık tuttuğumuzu ve öğrencilerimize her alanda eğitim ve öğrenim şansı sunduğumuzu destekler niteliktedir.
-Tıp Fakülteleri
-Aile hekimliği merkezleri
-112 Acil
-Eğitim hastaneleri
-Toplum sağlığı merkezleri
-Sağlık Bakanlığına bağlı ve özel diğer sağlık kurumları
-İlaç Firmaları
-Özel hastaneler
| Akademisyen Adı | Unvan | Aldığı Ödülün Adı ve Genel Bilgisi | Ülke | Yılı | |
| Vahit ÖZMEN | Prof. Dr. | The best Poster award, 20th Senologic International Congress, 5-8 December, Strasbourg, France | France | 2018 | |
| Mehmet Şükrü SEVER | Prof. Dr. | International Society Of Nephrollogy (Bywaters) | Avustralya-Melbourne | 2019 | |
| Temel YILMAZ | Prof. Dr. | Uluslararası Avrupa Diyabet Ödülü | Kanada Vancouver | 2015 | |
| Ercan BAŞTUĞ | Doç. Dr. | ESGE 2016 | Brüksel | 2016 | |
| Çiğdem ÇINAR | Doç. Dr. | HLA-A and HLA-B alleles in Turkish patients with severe anti-epileptic drug allergy EAACI Congress Vienna, Austria-Poster Ödülü | Avusturya | 2016 | |
| Leyla TÜRKER ŞENER | Dr Öğretim Üyesi | Uluslararası Kadın Buluşcular Fuarı | Güney Kore | 2017 | |
| Tzevat TEFİK | Dr Öğretim Üyesi | The European Association of Urology acknovvledges the selection of the Best Poster in Poster Session 11:'Benign problems inthe upper urinary tract:'Not cancer but not easy' | Almanya | 2016 | |
| Erol DEMİR | Uzm. Dr. | ERA-EDTA YNP free membership: Best 30 Abstracts for YNP members 2017 Spain | İspanya | 2017 | |
| Erol DEMİR | Uzm. Dr. | ASN Travel grant: Advances in Research Conference: Precision Medicine in Renal Diseases 2017, New Orleans, LA | Amerika | 2017 | |
| Erol DEMİR | Uzm. Dr. | ERA-EDTA Travel Grant: 14th The International Symposium on IgA Nephropathy | İtalya | 2016 | |
| Feyza DARENDELİLER | Prof. Dr. | European Society for Pediatric Endocrinology (ESPE)” ve “American Pediatric Endocrinology Society (PES)” Outstanding Clinician Award | Washington | 2017 | |
| Şebnem KORUR | Prof. Dr. | Hessen Barış Ödülü | Almanya | 2017 | |
| Filiz AKYÜZ | Prof. Dr. | 6.yıl Gilead Sciences “Cell free DNA metilasyonlarının kronik karaciğer hastalıklarındaki rolü" | Amerika | 2018 | |
| Alev YILMAZ | Prof. Dr. | ESPN awards “Urinary Tract Infection and Levels of heat shock protein 70 In children as a Sensitive marker for Excluding other infections (UTILISE)” for ESPN Research Call 2018. | Almanya | 2018 | |
| Erkut ATTAR | Prof. Dr. | International Pelvic Pain Society | Amerika | 2013 | |
| Müfit Zeki KARAGÜLLE | Prof. Dr. | The Best Research on Thermal Medicine FEMTEC World Federation of Hydrotherapy and Climatotherapy - İtalya | İtalya | 2010 | |
| Müfit Zeki KARAGÜLLE | Prof. Dr. | Certificate of Merit (Hidroterapi ve Klimatoterapi Alanlarına Dayalı Aktivitelerinin Takdiri Değeri ve Müteşekkirliği) FEMTEC Word Federation of Hydrotherapy and Climatotherapy - İtalya | İtalya | 2016 | |
| Müfit Zeki KARAGÜLLE | Prof. Dr. |
| Romanya | 2019 |
İTF İnternet Sitesi: https://istanbultip.istanbul.edu.tr/tr
İTF İnstagram Hesabı: https://www.instagram.com/istanbultipf
Aday Öğrenciler için Tanıtım ve Oryantasyon Kulübü İnstagram Hesabı: https://www.instagram.com/istanbultiptanitim
Tanıtım ve Oryantasyon Kulübü İnternet Sitesi: https://istanbultiptanitim.istanbul.edu.tr/