Kısa Tarihçe
1983 yılından itibaren Eski Yunan Dili ve Edebiyatı adı altında akademik faaliyetlerini sürdüren ana bilim dalımızın kökeni, Eski Yunan ve Latin filolojilerinden oluşan Klasik Filoloji’nin bir alt disiplini olarak 1930’lu yılların ikinci yarısına dayanır. 1933 yılı üniversite reformuyla Klasik Filoloji ilk kez bir enstitü olarak İstanbul Üniversitesi’nde kurulmuş ve bu enstitü 1938’de Klasik Filoloji Kürsüsü’ne dönüştürülmüştü. Böylece İstanbul’da Türkiye’nin ikinci Klasik Filoloji Kürsüsü kurulmuş oldu; çünkü ilki aynı reformla 1936’da Ankara Üniversitesi’nde açılmıştı. İstanbul Üniversitesi’ndeki Klasik Filoloji kürsüsünün ilk başkanı Prof. Dr. Clemens Bosch olmuş; 1942-1944 yılları arasında bu görevi Oxford Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ronald Syme üstlenmişti. 1942-1943 öğretim yılında yalnızca Latince öğretilen kürsüde, sonraki öğretim yılında İrlanda’dan Prof. Dr. Oliver Davies’in gelmesiyle Eski Yunanca da öğretilmeye başlamıştı. 1944 yılında Cambridge Üniversitesi’nden gelen Dr. George Ewart Bean 1971 yılına kadar Yunanca ve Latince dersler vermişti. Ankara Üniversitesi Klasik Filoloji Kürsüsü’nden mezun olan Prof. Dr. Zafer Taşlıklıoğlu, aynı yıl üniversitemizin kadrosuna dahil olarak Eski Yunan filolojisiyle ilgili çalışmalara ve öğrenci yetiştirmeye katkıda bulunmuş; 1977-1983 yılları arasında ise Klasik Filoloji Kürsüsü başkanlığı görevini yürütmüştür.
1983 yılında adı Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri olarak değişmiş olan bölümümüz o tarihten itibaren “Eski Yunan Dili ve Edebiyatı”, “Latin Dili ve Edebiyatı” ile “Hititoloji” Ana Bilim Dallarını içermektedir. Bu değişimden sonra Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı’nın ilk başkanı, bölümümüzün yetiştirdiği öğretim üyelerinden Prof. Dr. Kenan Yonarsoy olur (1983-1999 yılları arasında). Yine bölümümüzün yetiştirdiği öğretim üyelerinden Prof. Dr. Güler Çelgin 1999 yılında bu göreve, 2010 yılında da Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü başkanlığına atanır. Prof. Dr. Çelgin her iki görevi de hâlen sürdürmektedir.
Araştırma Alanları
Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı’nın araştırma alanı, Yunan ve Roma uygarlıklarının yayıldığı, bugün bizim yaşadığımız Anadolu topraklarını da içine alan çok geniş bir coğrafyada, yaklaşık olarak MS VI. yüzyıla kadar Yunan dilinin farklı lehçeleriyle üretilmiş olan Eski Yunan literatürünü kapsamaktadır. Ancak bu literatürü değerlendirmek çoğu zaman Latince yazılmış kaynaklara da başvurmayı gerektirir; dolayısıyla öğrencilerimizin Lâtin Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı’ndan alınan zorunlu ve seçmeli derslerle Klâsik Filoloji eğitimine uygun bir formasyona sahip olmaları sağlanmaktadır. Eski Yunan literatürü yalnızca bizim bugün anladığımız anlamda edebî eserleri içermez, aynı zamanda temel bilimlerden mimarlığa kadar birçok tür içerir; bu türler dahi linguistik özellikleri ve anlatı teknikleriyle bizi yakından ilgilendirir.
Ana bilim dalımızda kaynaklar esas olarak edebî ve tarihsel metodlarla incelenir. Bu yaklaşıma uygun olarak hazırlanan ders programımızda dört yıl boyunca Yunanca gramer ve sözdizimi dersleri, Yunan filolojisi, farklı dönemlerde ve lehçelerde yazılmış ve özellikle her dönemin başlıca yazarlarının eserlerinin seçilip incelendiği metin okuma dersleri, Yunan edebiyatının, Yunan kültür tarihinin, mitoloji ile din tarihinin, siyasi tarihin ve tarihî coğrafyanın kronolojik olarak ele alındığı dersler verilmektedir. Eski Yunan literatürü değerlendirilirken çoğu zaman epigrafik ya da nümismatik malzemeye ya da papirüslere başvurulması kaçınılmazdır; bu yüzden derslerde bu malzemelerin yayımlandığı kaynaklar öğrencilere tanıtılır. Edebî eserlerdeki bilgilerin tarihsel güvenilirliğinin sorgulanmasında epigrafik malzeme son derece değerli birincil kaynak olduğu için, ayrıca epigrafya derslerimiz bulunmaktadır. Nihayet bütün bu dersler, son sınıf öğrencilerine bilimsel araştırma yöntemlerinin öğretildiği seminer dersleriyle desteklenir.
Akademik Başarılar
Yürütücü: Doç. Dr. Emre Erten
1) Dorylaion ve Territorium’unda Epigrafya Araştırmaları-2. TÜBİTAK 2219
2) Phrygia’da Epigrafya Araştırmaları. Deutsches Archäologisches Enstitut bursu
3) Dorylaion ve Territorium’unda Epigrafya Araştırmaları-1. TÜBİTAK 2219
4) Phrygia Bölgesi Epigrafya, Tarihi Coğrafya Araştırmaları. YÖK bursu.
Eğitim-Öğretim Hedefleri
Eski Yunan Dili ve Edebiyatı, “Klasik Filoloji”nin, Antik Çağ’dan günümüze kalan Eski Yunanca yazılı metinlerle ilgili bir alt disiplindir. Bu metinlerin konuları matematik, fizik, tıp gibi temel bilimlerden şiir, retorik, mektup, tarih, felsefe gibi edebiyatın çeşitli türlerine kadar uzanır. Eski Yunan Dili ve Edebiyatı, Eski Yunanca’da yazılmış bu uçsuz bucaksız literatürün sunduğu verileri değerlendirmeye ve yorumlamaya yoğunlaşır. Daha önce belirttiğimiz nedenlerden dolayı, bu bölümün öğrencileri eğitimlerini Klasik Filoloji formasyonuna uygun bir biçimde tamamlamak için Latin Dili ve Edebiyatı Bölümünden de ders almak zorundadır.
Bölümümüzde verilen eğitimle akılcı, hümanist, tarih bilincine ve bilimsel yaklaşıma sahip, eski çağlara ait yazılı kaynakların ve maddi kültür varlıklarının önemini kavramış, söz konusu yazılı kaynaklarla ilgili bilimsel çalışmalar gerçekleştirebilecek düzeyde bireylerin topluma kazandırılması hedeflenmektedir. Ana Bilim dalımızın esas amacı ülkemizin birçok uygarlığa sahne olmuş tarihsel geçmişini Eski Yunanca’da yazılmış metinler aracılığıyla araştıracak, topladığı verileri değerlendirecek ve bilimsel bilginin artışına katkıda bulunmak için bulduğu sonuçları paylaşacak öğrenciler yetiştirmektir. Ana Bilim Dalımıza YKS Dil puanıyla öğrenci alınmaktadır. Ana Bilim Dalı Kontenjanı 52 öğrencidir. Hazırlık sınıfı bulunmamaktadır.
Öğrenci Kulüpleri
Klasik Filoloji Öğrenci Topluluğu
(Fotoğraflar web sayfasında mevcuttur.) (Danışman: Doç Dr. Erman Gören)
Sosyal Medya Hesapları:
Klasik Filoloji Öğrenci Topluluğu, Eski Yunan Dili ve Edebiyatı ile Latin Dili ve Edebiyatı öğrencilerinden oluşamaktadır.
Faaliyet alanları: yurt içi/yurt dışı eğitim gezileri düzenlemek, bilimsel içerikli sergiler düzenlemek, okuma grupları ve atölye çalışmaları düzenlemek, “Klasik Filoloji Topluluğu Bülteni”ni (Tabvla Dergisi) yayımlamak, Klasik Filoloji Öğrenci Sempozyumu” (Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri Öğrenci Sempozyumu) düzenlemek.
Klasik filoloji topluluğu ayrıca fakülte içinde film gösterimleri düzenlemektedir. Her yıl farklı bir üniversitenin ev sahipliği yaptığı Klasik Filoloji Öğrenci Sempozyumu 2013 yılından bu yana düzenli olarak gerçekleştirilmektedir. Topluluk üyelerinin öğretim üyelerimizin danışmanlığında hazırladıkları Tabula Dergisi 2015 yılından bu yana yılda iki kez olmak üzere düzenli olarak yayımlanmaktadır.
Bölümün Önemi
Ana Bilim dalımızın Homeros’a ve büyük tragedya ozanlarına yoğunlaşılan şiir çevirisi derslerinde, şiirler yalnızca dil ve anlatı yapısı açısından ele alınmamakta, aynı zamanda ritmik yapısı, yani prozodi ve vezin bilgisi ile birlikte uluslararası standartlara uygun bir biçimde incelenmektedir. Ana Bilim dalımız özellikle öğrencilerine prozodi ve vezin bilgisi öğretmekle Türkiye’deki diğer üniversitelerden ayrılır. Ayrıca Ana Bilim dalımız edebiyat çalışmalarının tarihsel bağlamından koparılamayacağı, tersine edebî ve tarihsel yöntemlerin birbirini tamamladığı düşüncesinden hareketle epigrafya derslerine oldukça önem vermektedir. Bu yaklaşımla Ana Bilim dalımızdaki öğretim üyeleri Dorylaion ve Termessos antik kentlerinde epigrafya ve tarihî-coğrafya yüzey araştırmalarına katılmaktadır. Bu epigrafik faaliyetlerle Ana Bilim dalımız hem uluslararası bilimsel çalışmalara katkı sağlamakta hem de öğrencilerini bu açıdan da yetiştirmeye özen göstermektedir.
Mezunların İş İmkanları
Mezunlarımız arasında üniversitelerde bizim alanımızda ya da yakın bir alanda çalışan öğretim üyeleri bulunmaktadır. Bunun temel nedeni Eski Yunanca bilmenin Klasik Arkeoloji, Antik Çağ Felsefesi ve Eski Çağ Tarihi alanlarında tartışılmaz bir öneme sahip olmasıdır. Nitekim mezunlarımızın bir kısmının bu bölümlerde istihdam şansı bulmaları bu temel ihtiyacın göstergesidir.
Kimi mezunlarımız da sahip oldukları dil formasyonuyla müzeler ve koruma kurullarında mesleklerini icra etmektedir. Ancak Eski Yunan Dili ve Edebiyatı lisans programından mezun olan bir bireyin her koşulda bir klasik filolog olarak çalışması şüphesiz zorunlu değildir. Klasik dillerin öğretiminin kazandırdığı sağlam yetilerle editörlük, çevirmenlik yapan mezunlarımız bulunmaktadır. Dahası, klasik filoloji formasyonunun kazandırdığı kültürel kavrayış, tarih bilinci, sorun çözme ve analiz-sentez kabiliyetleri mezunlarımıza başarılı olabilecekleri meslek konusunda daha fazla seçenek sunar.
Sosyal Medya ve Web