Prof. Dr. Suat GEZGİN*
gezgin@istanbul.edu.tr

İletişim mezunlarının istihdam sorunlarına yönelik çözüm önerileri

İstihdam Türkiye'nin sorunu. Son beş yıl içerisinde bu sorun yüzünden iletişim sektöründe çok daha fazla kan kaybının yaşandığı bilinmektedir. Kurumsallaşmanın henüz düşlediğimiz, düşündüğümüz biçimde gelişmediğini gözlemliyoruz. Yapılan araştırmalara göre son kırlangıç fırtınasında 5 bine yakın gazetecinin işsiz kaldığı vurgulanıyor. Söz konusu durum, biraz da ulusal ekonominin gidişatıyla ilgili.

İstihdam sorununun aşılmasında önemli gördüğüm hususlara gelince:

İletişim fakültelerinin kontenjanları azaltılmalı

1) Türkiye genelinde hâlen kamu ve özel vakıf üniversitelerine bağlı 23 iletişim fakültesi faaliyet göstermektedir. Tüm üniversitelerdeki iletişim fakültelerinin yaklaşık 3 bin 600 olan toplam öğrenci sayısının yaklaşık 2 bini, her yıl gazetecilik, radyo, televizyon ve sinema bölümlerinden mezun olmaktadır. Bu sayı, medya sektörünün istihdam gereksiniminin çok üstündedir. Bu nedenle iletişim fakültelerinin kontenjanları azaltılmalıdır.

2) Sektör, bazı kuruluşlar dışında, iletişim fakülteleri öğrencilerine karşı yeterince ilgi göstermemektedir. Medya kuruluşları, öğrencilere staj olanağı sağlamakta çekimser davranmakta; sağlayanlarda ise stajyer öğrenciler deneyimli meslek mensuplarının ilgisizliğiyle karşılaşmaktadır. Yazılı, görsel ve işitsel basın, bir sözleşme çerçevesinde iletişim fakültesi öğrencilerine bir yıl süreli staj olanağı tanımalı; ardından da yetiştirilen bu öğrencilere iş olanağı sağlamalıdır.

Yerel basına devlet desteği sağlanmalı

3) Yerel basın, dünyada iletişim fakültesi öğrencilerinin mesleğe başlamalarında önemli bir mecra olmasına karşın Türkiye'de durum içler acısıdır. Ulusal basın-yayın organlarının sınırlı sayıda olması; buna karşın Türkiye'de demokratik çok sesliliğin gelişmesinde ve kamuoyunun serbestçe oluşmasında birincil önemi olan yerel basının, çeşitli ekonomik sıkıntılar nedeniyle gelişememesi çok önemli bir açmazdır. Meslekî standartlara uygun gazetecilik yapan yerel basın-yayın kuruluşlarının ayakta kalabilmesi ve gelişebilmesi için Türkiye'de yerel basına devlet desteği sağlanmalıdır.

4) Gazetecilik meslek örgütleri ile devletin birlikte alacağı önlemler sayesinde yerel gazeteler, lise mezunlarının yayımladığı 'aile gazetesi' durumundan kurtarılmalıdır.

5) Gazeteciliğin standart kriterlerine uygun yayın yapmayan; salt para kazanma kaygısını taşıyanların 'ilân gazetesi' anlayışıyla yayımladığı yerel gazetelere karşı gazeteciler cemiyetleri ve Başbakanlık Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü'nce önlem alınmalıdır.

6) Her yerel basın-yayın organı, iletişim fakültesi mezunlarına en az 2 kişilik basın kadrosu açmalıdır.

7) Gazetecilik yüksek öğretimininden geçmeyen ve gazeteciler cemiyetlerine üye olmayan kişilerin gazetecilik alanında çalışmasına karşı gereken önlemler alınmalıdır.

8) Halkla ilişkiler alanında faaliyet gösteren firmalar da, iletişim fakültelerinden her yıl mezun olan yaklaşık 1600 öğrenciye, eğitimleri sırasında ve mezuniyet sonrası staj olanağı sağlamalıdır.

RTÜK bölge bürolarında, iletişim mezunlarına istihdam yaratılmalı

9) Radyo Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) bölge bürolarında, iletişim fakültesi mezunlarına istihdam olanakları yaratılmalıdır. İletişim fakültesi mezunları, aldıkları bilimsel eğitimle RTÜK'ün tüm gereksinimlerini karşılayabilecek iş gücünü oluşturmaktadır. Bu kanalın açılması, medyada yaşanan işsizlik sorunu karşısında iletişim fakültelerinden mezun olan gençlerin istihdam olananaklarını arttıracaktır.

10) İletişim fakültesi mezunlarına, Milli Eğitim Bakanlığı ile Yüksek Öğretim Kurulu arasında yapılacak işbirliği çerçevesinde, tezsiz yüksek lisans ve pedagojik formasyon eğitimiyle öğretmenlik hakkı tanınması, istihdam alanını genişletebilir.

11) Hukuk, iktisat, siyaset bilim ve toplum bilimleri alanında kapsamlı bir eğitim verilen iletişim fakültesi mezunlarına, kaymakamlık ve müfettişlik sınavlarına girebilme hakkı tanınmalıdır. Böylece iletişim fakültesi mezunlarının maruz kaldıkları bu haksızlık giderilebilir ve mezunların istihdamına devlet eliyle de yardımcı olunabilir.

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı
      Gazetecilik Bölümü Başkanı