İletim ONline

Sağlık..........................Yazdır.... .Yorumla


Akıl sağlığınla oynama
İstanbul Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Abidin Kayserilioğlu, spor yapanları doping ilâçları ve sakatlanmalara karşı uyararak, "Doping ilâçları akıl hastalıklarına yol açabilir." dedi. İÜHA muhabirinin sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Abidin Kayserilioğlu, insan vücudunun yapabileceklerinin sınırlı olduğunu belirterek, bu sınırlılığı aşmak için doping kullanmanın çeşitli hastalıklara neden olduğunu söyledi. Kayserilioğlu, "Vücut beynin kontrolündedir ve her hareketini beyin organize eder. Doping beynin kontrolünü ortadan kaldırır. Sporcu yorulmadım der ama vücut bitmiştir. Bu durumda sakatlıklardan ziyade, beyin hücreleri uyarıla uyarıla akıl hastalıkları ortaya çıkabiliyor." dedi. Vücut geliştirme sporuyla uğraşanların doping kullanmaması gerektiğine dikkat çeken Kayserilioğlu, bu amaçla kullanılan ilâçların hormon bozukluğuna neden olduğunu kaydetti. Kayserilioğlu, "Hormon bozukluğu sonucunda kısırlık oluşabilir. Karaciğer yetersizliğine ve kansere giden rahatsızlıklarla karşılaşılabilir." uyarısında bulundu. Adınızı bile unutabilirsiniz Prof. Dr. Kayserilioğlu, sınav zamanlarında bazı öğrencilerin de doping maddeleri aldığına dikkat çekerek, "Sabaha kadar ders çalışırken kendilerince zinde olduklarını hissediyorlar. Sınavda ise uyuyorlar. Bize tedaviye getirilenlerden adını bile söyleyemeyenler çıktı." dedi. Sporcuların sakatlanmamak için kendilerine dikkat etmeleri gerektiğini de vurgulayan Kayserilioğlu, "Düzenli beslenme ve antrenman programlarının sporcuların fizik güçlerine ayarlanıp uygulanması çok önemli. Bunun için kas gücü ölçümlerinin yapılması gerekiyor. Çünkü kas güçlerindeki eksiklikler sakatlanmaya sebep hazırlıyor." diye konuştu. Kayserilioğlu'nun verdiği bilgiye göre, bu olumsuz durumla karşılaşmamak için kasların cihazlarla çalıştırılıp güçlendirilmesi gerekiyor. Aynı zamanda antrenmandan ya da maçtan önce ısınmak, spor sahasının zemininin bozuk olması, spor kıyafetleri ve özellikle ayakkabıların kötü olması, sakatlanmalara neden olabiliyor. Prof. Dr. Abidin Kayserilioğlu, sadece sporcuların değil, sağlıklı yaşam için spor yapanların da Sporcu Sağlık Merkezi'ne gelip testten geçmeleri gerektiğini söyledi. Kayserilioğlu, "Halı sahalarda 35 yaşın üstündeki yetişkin kişiler, çoğunlukla yemeklerden sonra sert zeminde futbol oynuyorlar. Bazı durumlarda ağır sakatlıklarla, bazen de ölümlerle karşılaşılabiliyor. Bu nedenle kadın-erkek her spor yapanın testten geçmesi gerekir." şeklinde konuştu. Boşuna yorma kendini Prof. Dr. Kayserilioğlu, sporla uğraşanlara şu uyarılarda bulundu: "Asla bir saatten fazla çalışmayın. Bu süreyi geçtikten sonra vücudunuz stres hormonu kortizol üretmeye başlar. Kortizol, testo steron üretiminizi önler ve kaslarınızı yakar. En sık görülen sakatlanmalar Prof. Dr. Abidin Kayserilioğlu'nun belirttiği belli başlı yaralanmalar ve tedavileri şöyle: Diz bağlarının gerilmesi: Bacağın doğal olmayan bir biçimde bükülmesi sonucunda gerçekleşiyor. İki hafta içinde tekrar yürümeye başlayabiliyorsunuz ama futbola dönmeniz için aradan üç hafta geçmesi gerekiyor. Doktorlar bu durumda buz ve ultrason ile ilk birkaç gün içinde iltihap önleyici bir ilâç öneriyor. Bilek burkulması: Görüldüğünden daha ciddi bir yaralanma. İyileşme süreci yedi, sekiz hafta. Hareket yeteneğinizi tekrar kazanmak için bol bol gerinme ve fizyoterapi gerekiyor. Kasık kasının yırtılması: İç kanamaya neden oluyor. Yırtık nedeniyle eğilme imkânsız hâle geliyor. Hemen buz konulması ve kanamayı önlemek için tampon yapılması gerekiyor. Omuz çıkması: İlk aşamada ağrıyı dindirmek için hastaya azotlu oksit vermek gerekebiliyor. Omuz hemen yerine yerleştirilmezse acı dayanılmaz oluyor. Sahalara dönmek için en az sekiz hafta geçmesi gerekiyor. İç bağlarda gerilme: Bunun yarattığı acı o kadar dayanılmazdır ki, yaralı kişi, bacağını tutup bağırmaktan başka bir şey yapamıyor. Entenoks gaz, ardından kuvvetli bir ağrı kesici kullanılması gerekiyor. Çoğunlukla bir cerrahî müdehaleye ihtiyaç duyuluyor. Ardından, altı ay boyunca fizik tedaviye gidilmesi gerekiyor. Kalça kemiği kırılması: Kırık, anî ve çok büyük bir ıstıraba neden olur. Hatta yaralı kişi acıdan bayılabilir. Önce gaz, ardından ağrı kesici verilip (morfin gibi bağımlılık yapıcı olanlardan uzak durulmalı) yaralı hemen bir hastaneye götürülmeli. Bacağa tekrar ağırlık vermeye başlamak için üç ya da dört ay geçmesi gerekir. Herkese açık merkez İstanbul Tıp Fakültesi'ndeki Sporcu Sağlık Merkezi'nden herkes, özellikle de İÜ Spor Birliği'ne bağlı tüm sporcular yararlanabiliyor. Emekli Sandığı'na bağlı olanlara ya da mediko sosyal kanalıyla sevk alan öğrencilere bedava hizmet veriliyor. Bunlardan yararlanamayan sporseverler de muayene ücretlerini ödeyerek testlerden geçebiliyor. Sporcu nasıl beslenmeli? Vücudun alması gereken temel besin maddeleri protein, karbon hidrat, yağ, su, vitamin ve minerallerden oluşuyor. Protein: 22 çeşit aminoasitin farklı şekillerde bir araya gelmesiyle oluşuyor. Vücudun yapı taşı olan proteinler, kas dokusunu oluşturuyor. Spor yapmayan ve fiziksel aktivitesi olmayan ya da az olan bir insanın günlük protein ihtiyacı kilo başına ortalama 1 gramı geçmiyor. İnsan vücudu bir defada 30 gramdan çok proteini kullanamıyor; fazla proteinin bir kısmını atıp kalanını yağa dönüştürerek depoluyor. Protein, et, süt ve ürünleri, deniz mamulleri, yumurta ve baklagillerde bulunuyor. Karbonhidrat: Vücudun en önemli enerji kaynağı. Glikojen olarak vücutta depolanıyor. Basit ve kompleks olmak üzere iki çeşit karbonhidrat bulunuyor. Basit karbonhidrat, işlenmiş şeker, süt şekeri, ve meyve şekerinde yer alıyor; kana çabuk karışarak etkisini çabuk gösteriyor. Ancak etkisi kısa süreli. 'Sıkı' bir çalışma yapmak istediğinizde basit şekerlerden çok fazla beklentiniz olmamalı. Bunlar, almanız gereken karbon hidrat miktarının küçük bir kısmını oluşturmalı. Kompleks karbon hidrat ise uzun vadeli enerji üretiyor ve yavaş tükeniyor. Egzersizin türüne göre 15 - 30 dakika sonra kompleks karbon hidrat ya da vücut yağını yakmaya başlıyorsunuz. Yağ: Vücudumuzun ayrılmaz bir parçası olan yağın, erkeklerde yüzde 10 - 15, kadınlarda yüzde 20 - 25 oranında olması normal kabul ediliyor. Sporcular için bu oran değişiklik gösterebiliyor. Yağ, en çok enerji açığa çıkmasını sağlayan besin türü. Aldığımız günlük kalorinin yüzde 5 - 15'ini yağlardan sağlamamız gerekiyor. Yağlar, içindeki yağ asitlerinin oranı doğrultusunda zararlı oluyor. En zararsızı ise zeytinyağıdır. Su: Vücudun oksijenden sonraki en önemli ihtiyacı. Egzersiz sırasında susuzluk hissetmeseniz de, beş on dakikada bir birkaç yudum sıvı almak gerekiyor. Terle kaybedilen suyu tekrar kazanmak ve vücut ısısını dengelemek için oda sıcaklığından daha serin bir sıvı alınmalı. Vitamin ve mineral: Diğer besinler kadar vazgeçilmez değil. Ayrıca almanız için çaba harcamanız gerekmiyor. Öğün atlamıyorsanız ve tek yönlü beslenmiyorsanız, gerekli vitamin ve mineralleri alabilirsiniz. Vitamin ve mineraller organizmanın faaliyetlerini tamamlıyor. Eksikliği çeşitli rahatsızlıklara neden oluyor. Spor yapan insanların da vitamin ve mineral ihtiyacı, yapılan spora göre değişiklik gösteriyor. Eksikliği kadar fazla alınması da organizmada sorunlar yaratıyor. (İÜHA)

Webmaster : iletim@istanbul.edu.tr

® İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi. Tüm Hakları Saklıdır.
Kaptan-ı Derya İbrahim Paşa Sokak 34452 Beyazıt / İstanbul
Tel: 0212 512 52 57 (159) Faks: 0212 511 35 02