
Din ve
Dünya Barışı Uluslararası Sempozyum
INTERNATIONAL SYMPOSIUM ON RELIGION AND THE WORLD PEACE
26–28 Nisan 2007
İstanbul Üniversitesi Rektörlük Binası, Beyazıt, İstanbul
Sempozyum Başkanı
Prof. Dr. Fahri KAYADİBİ
İ.Ü. İlahiyat Fakültesi Dekanı
Düzenleme Kurulu/ Organizing Committee
Başkan / Chair
Prof. Dr. Şinasi GÜNDÜZ
Üyeler / Members
Prof. Dr. Cafer S. YARAN
Doç. Dr. Ömer M. ALPER
Yrd. Doç. Dr. Necmettin GÖKKIR
Dr. Recep ALPYAĞIL
Dr. Ahmet H. FURAT
Bütün sunumlar İngilizce ve Türkçe olarak simultane tercüme yapılacaktır. /
All presentations will be simultaniously translated in English and Turkish.
PROGRAM
26 NİSAN 2007 PERŞEMBE / 26 APRIL 2007 THURSDAY
09.30 – 10.00 :Sempozyum kayıt işlemleri / registration
10.00 – 10.30 :Açılış konuşmaları / Opening speaches
Prof. Dr. Şinasi Gündüz, Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı / Chair of the
Organizing Committee
Prof. Dr. Fahri Kayadibi, İ.Ü. İlahiyat Fakültesi Dekanı / Dean of the
Faculty of Theology
Prof. Dr. Mesut Parlak, İstanbul Üniversitesi Rektörü / Rector of İstanbul
University
10.30 – 11.15 :Açılış semineri / Opening seminar
İslam Düşüncesinde Evrensellik ve Barış Ufku/ Universalism and the Horizon
of Peace in Islamic Religious Thought
Prof. Dr. Carl W. Ernst, University of North Carolina, ABD
11.15 – 11.30 : Ara / break
11.30 – 13.00
Birinci Oturum / First Session
A SALONU
GÜNÜMÜZ DÜNYASINDA BARIŞ VE ŞİDDET/PEACE AND VIOLENCE IN
CONTEMPORARY WORLD
Başkan/Chair: Prof. Dr. Şafak Hayri Ural, İstanbul Üniv. Rektör Yard.
Metin, Tarih ve Şiddetin Kaynakları/ Text, History and
the Origins of Violence
Prof. Dr. Yasin Aktay
Selçuk Üniv., Konya
Küresel Durum “Sorun”u, Evrensel Barış ve İslam/ The
Global Sıtuatıon As A “Problem”, Unıversal Peace And Islam
Doç. Dr. Ejder Okumuş
Dicle Üniv., Diyarbakır
Şiddet Organizasyonlarına Katılım: Karşılaştırmalı Bir
Perspektif/ Recruitment into Violent Organizations: A Comparative
Perspective
Prof. Dr. Jon Oplinger
University of Maine, ABD
B SALONU
İSLAM VE DÜNYA BARIŞI /ISLAM AND THE WORLD PEACE
Başkan/Chair: Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın, Marmara Üniv., İstanbul
İslam ve Barış/ Islam and Peace
Prof. Dr. Fahri Kayadibi
İstanbul Üniv.
Mağdur, Mahrum ve Mazlum: İslamın Küresel İmtihanı
Üzerine Çok Boyutlu Bir Tartışma/ Unjustly Treated, Deprived and Oppressed:
An Extensive Discussion on the Global Trial of Islam
Yrd. Doç. Dr. Necdet Subaşı
Muğla Üniv., Muğla
Mevlana ve Yunus Emre’de Dinler ve Mezhepler Arası Barış:
Nedenler ve Çözümler/ Inter-Religious and Inter-Sectarian Peace in Rumi and
Yunus Emre: Reasons and Solutions
Prof. Dr. Cafer Sadık Yaran
İstanbul Üniv.
13.00 – 14.30 Ara - öğle yemeği /lunch
14.30 – 16.00 – İkinci Oturum / Second Session
A SALONU:
ADİL SAVAŞ VE BARIŞ/ THE JUST WAR AND PEACE
Başkan/ Chair: Prof. Dr. Alparslan Açıkgenç, Fatih Üniv., İstanbul
Hıristiyan Düşüncesinde Adil Savaş Geleneğinin Devam Eden
İlişkisi/ The Continuing Relevance of the Just War Tradition in Christian
Thought
Prof. Dr. Paul Badham
University of Wales, İngiltere
İslamın Dünya Barışı Perspektifi: Teori ve Uygulama/
Islamic Perspective of World Peace: Theory and Practice
Assoc. Prof. Dr. Mohd. Mumtaz Ali
International Islamic University, Malezya
Cihat Kavramı Şiddete Referans Olabilir mi?/ Could be Cihad a reference for
Violence?
Prof. Dr. Saffet Köse
Selçuk Üniv., Konya
B SALONU
MODERNİTE, KÜRESELLEŞME VE ŞİDDET/MODERNIZM, GLOBALISATION AND VIOLENCE
Başkan/Chair:Prof. Dr. Ahmet Korkut Tuna, İstanbul Üniv.
Küreselleşmenin Ekonomik Yönleri: Dinin Etkisi ve Barış/ Economical Aspects
of Globalization: The Impact of Religion and Peace
Prof. Dr. Waleck S. Dalpour
University of Maine at Farmington, ABD
Demokrasi, Din ve Küresel Şiddeti Yeniden Düşünmek/ Rethinking Democracy,
Religion and Global Violence
Doç. Dr. Talip Küçükcan
Fatih Üniv., İstanbul
Moderniteye Dayalı Dinsel Paradigmanın Şiddet Eğilimi/Söylemi/ The
Inclination/Discourse of Violence of Religious Paradigm Which is Based on
Modernity
Dr. Şevket Kotan
Ankara
16.00 – 16.15 --- Ara / Break
16.15 – 17.45 – Üçüncü Oturum / Third Session
A SALONU:
OSMANLILARIN BİRLİKTE YAŞAMA TECRÜBESİ/ OTTOMAN EXPRIENCE OF LIVING TOGETHER
Başkan/Chair: Prof. Dr. Feza Günergün, İstanbul Üniv.
Osmanlı toplumunda çok dinli hayatın huzur içinde devamı için alınan
tedbirler/ The Ottoman Experience Keeping Various Religious Backgrounds in
Harmony
Doç. Dr. Ahmet Kavas
İstanbul Üniv.
Osmanlı toplumunda birlikte yaşama tecrübesi: Hasköy
örneği/ Tradition of Coexistence in the Ottoman Society: The Case of Hasköy
Doç. Dr. Tahsin Özcan
İstanbul Üniv.
Osmanlı şehrinde ‘mahalli kurumlar’ ve ‘birlikte yaşama’/
On The ‘Local Institutions’ And ‘Coexistence’ In The Ottoman City
Doç. Dr. Adalet Bayramoğlu Alada
İstanbul Üniv.
Kültürel çoğulculuğun ilk örneği: Osmanlı millet sistemi
/ The Earliest Example Of Cultural Pluralism : The Ottoman Nation System
Doç. Dr. Neşet Toku,
Atatürk Üniv., Erzurum
B SALONU
ŞİDDET METAFİZİĞİ/ METAPHYSICS OF VIOLENCE
Başkan/Chair: Prof. Dr. İlber Ortaylı, Topkapı Sarayı Müdürü, İstanbul
Gnostik ideolojide şiddetin metafiziği: Dünyanın egemenleri olan arkonlarla
mücadele/ The Metaphysics of Violence in the Gnostic Ideology: The Struggle
with the Archons, the Dominant Powers of the World
Prof. Dr. Şinasi Gündüz, İstanbul Üniv.
Barış mitosunca meşrulaştırılan şiddet metafiziğinin bir eleştirisi/ A
Critique of Metaphysics of Violence Legitimated by the Myth of Peace
Doç. Dr. Burhanettin Tatar
Ondokuz Mayıs Ünv, Samsun
Sömürgecilik Sonrası Etki: İslam ve Dünya/ The Post-Colonial Effect: Islam
and the World
Dr. Bobby S. Sayyid
University of Leeds, İngiltere
Akşam Yemeği / Dinner
27 NİSAN 2007 CUMA/ 27 April 2007 FRIDAY
10.00 – 11.30 – Dördüncü Oturum / Fourth Session
A SALONU
EĞİTİM, AHLAK VE BARIŞ/EDUCATION, ETHICS AND PEACE
Başkan/Chair: Prof. Dr. Halis Ayhan, Marmara Üniv., YÖK üyesi
Her Dilde Barış: Hoşgörü ve Dünya Barışı İçin Din Eğitimi/ Pax mundi per
linguas: Religious Education for Tolerance and the World Peace
Prof. Dr. Gari R. Muller,
University of Maine at Farmington, ABD
Dünya barışı için ortak paydalardan biri etik olabilir mi?/ Can Ethics Serve
as a Common Denominator for World Peace?
Doç. Dr. İbrahim Hakkı Aydın
Atatürk Üniv., Erzurum
“Tasavvufta İnsan Sevgisinin Kaynağı:” İbnü'l-Arabî’nin
Düşüncesinde İnsan İle İlgili Kavramlar/ The Origins of the Love in
Tasavvuf: The Basic Terms About Human Being in the Metaphysical Thinking of
İbnu'l-Arabî About”
Yrd. Doç. Dr. Ekrem Demirli
İstanbul Üniv.
B SALONU
KUTSAL METİNLER VE BARIŞA KATKILARI/ SCRIPTURES AND THEIR CONTRIBUTIONS ON
THE PEACE
Başkan/Chair: Prof. Dr. Mehmet Görmez, Ankara Üniv., Diyanet İşleri Başkan
Yard., Ankara
Bir Kutsal Metin Olarak Kur’an’ın Dengeli Barış Teorisi/ The Theory of
Balanced Peace in the Quran as a Sacred Text
Prof. Dr. Ahmet Yaman
Selçuk Üniv., Konya
Kur’ân’ın İnsan’a Bakışının Dünya Barışına Katkısı / Contribution of the
Qur’an on the World Peace with its View of Humanity
Prof. Dr. Mevlüt Güngör,
İstanbul Üniv.
Barışa Giden Yolda Dinlerin Rolü: Sosyolojik bir Analiz/ The Role of
Religions in the Way of Peace: A Sociological Analysis
Doç. Dr. Mehmet Ali Kirman
Sütçü İmam Üniv., Kahramanmaraş
11.30- 14.00 ---- öğle yemeği / lunch
14.00 – 15.30 – Beşinci Oturum / Fifth Session
A SALONU
DİNLER VE ŞİDDET-BARIŞ ALGILARI/ RELIGIONS AND THEIR RECEPTIONS OF VIOLENCE
AND PEACE
Başkan/Chair: Prof. Dr. İbrahim Özdemir, Ankara Üniv., MEB Yurtdışı Eğt.
Genel Md.
Din, Savaş ve Barış- Konfüçyüsçü Bir Cevap/ Religion, War and Peace – A
Confucian Response
Prof. Dr. Xinzhong Yao
University of Wales, Lampeter, İngiltere
“Ehl-i Sünnet” Mezhebinin “İman” ve “İslam” Tanımının Toplumsal Barış Ve
Hoşgörü Bakımından Günümüzdeki Anlamı"/ The Current Implication of
Definitions in The Terms of “Iman” and “Islam” by Ahl Sunnah for Social
Peace and Tolerance
Doç. Dr. Mehmet Dalkılıç
İstanbul Üniv.
Modern Algıda Din ya da Dinsel Şiddetin Çağdaş Nedenleri ve Aşılabilirliği/
Religion in Modern Perception As Contemporary Sources Of Religious Violence
And Its Preventability:
Yrd. Doç. Dr. Erdal Baykan
Yüzüncü Yıl Üniv., Van
B SALONU
TARİHTE SAVAŞ VE BARIŞ/WAR AND PEACE IN HISTORY
Başkan/Chair: Prof. Dr. Yusuf Avcı, İstanbul Üniv., İstanbul
Geçmişteki Bir Arada Yaşama Tecrübesinin Günümüzdeki İmkanı ve Problemleri/
On the Applicability of the Past Experiences of Co-Existence for the Present
Yrd. Doç. Dr. Vejdi Bilgin
Uludağ Üniv., Bursa
İslam Tarihinde Bir Arada Yaşama Tecrübesi (Asr-ı Saadet ve Endelüs Örneği)/
Experience of Living Together at the Islamic History (Examples of the
Prophet Muhammad’s Time and Andalusia)
Doç. Dr. İsmail Hakkı Atçeken
Selçuk Üniv., Konya
Savaşın Doğallığından Barışın İmkânına: İbn Haldun’da Savaş ve Barış Kuramı/
From the Naturality of War to the Possibility of Peace: The Theory of War
and Peace in Ibn Khaldun’s Thought
Doç. Dr. Ömer Mahir Alper
İstanbul Üniv.
15.30 – 15.45 --- Ara / Break
15.45 – 17.15 – Altıncı Oturum / Sixth session
A SALONU
TARİH BOYUNCA BARIŞ VE BİR ARADA YAŞAMA MODELLERİ/MODELS FOR PEACE AND
LIVING TOGETHER IN HISTORY
Başkan/Chair: Prof. Dr. Carl W. Ernst, University of North Carolina, ABD
Bulgaristan Etnik Modeli -Dinî Farklılıklar ve Birlikte Taşama Konusunda
Bulgaristan’ın Eşsiz Tutumu/ The Bulgarian Ethnic Model – Unique Experience
of Bulgaria on Religious Diversities and Living Together
Asist. Prof.. Dr. Bogdana Todorova
Bulgarian Academy of Science, Bulgaristan
Din ve Ulusötesi Kimliğin Dönüşümü: Savaş Sonrası Bosna-Hersek’in Barış
İnşası Kapsamındaki Çalışmalar / Religion and Supra-National Identity
Transformation: Case Studies in the Context of Peace-Building Efforts of
Post-War Bosnia-Herzegovina
Dr. Stephen R. Goodwin
PhD, Edinburgh University
İdeal Barış Söylemi ile Reel Şiddet Eylemi Arasında
Dinler/ Religions between Ideal Peace Expression and Real Act of Violence
Doç. Dr. Kadir Albayrak
Çukurova Üniv., Adana
B SALONU
ISLAM PEYGAMBERİ VE BARIŞ/THE PROPHET OF ISLAM AND THE PEACE
Başkan/Chair: Prof. Dr. Şinasi Gündüz, İstanbul Üniv.
Barış (İslam) Peygamberi Hz. Muhammed ve Küresel Şiddet/
Muhammad (Pbuh), As the Prophet of Peace (Islam) and Global Violence
Doç. Dr. Bayram Ali Çetinkaya
Cumhuriyet Üniv. Sivas
Peygamberi Geleneğin Birlikte Yaşama Tecrübesindeki Rolü/ The Role of
Prophetic Tradition in the Experience of Coexistence
Prof. Dr. Muhammed Fatih Kesler
Onsekiz Mart Üniv., Çanakkale
Hz. Muhammed’e Atfedilen Şiddet İçerikli Rivayetlerin Bilimsel Değeri/ A
Critical Study on Narrations/Hadiths which Contented Violence and Attributed
to The Prophet Muhammad
Doç. Dr. Mustafa Ertürk
İstanbul Üniv.
Akşam yemeği/ Dinner
28 NİSAN 2007 CUMARTESİ/ 28 April 2007 SATURDAY
İstanbul Kültür Gezisi / Cultural Trip of Istanbul