DİN ve MÜZİK
(ULUSAL SEMPOZYUM)
26-27 NİSAN 2012/İSTANBUL
SEMPOZYUM İLETİŞİM ADRESİ: dinvemuzik2012@gmail.com
SEMPOZYUMUN AMACI
İnsanlık tarihi ile eş zamanlı başladığı kabul edilen Din ve Müzik, birbiriyle sürekli olarak ilişkili iki olgudur. Müziğin ilk olarak, dini hayatta kullanıldığı rahatlıkla söylenebilir. Din ve Müziğin bu yakın ilişkisi, müziğin aşkın bir boyutu olduğu düşüncesini gündeme getirmiştir. Tarih, bu durumun sayısız örneğini kayda geçirmiştir. Bu örnekler karşımıza bazen Eski Mısır mabet müziği, bazen Hindu Kirtanı, bazen Sufilerin Sema ayini, bazen de Gospel müzik olarak çıkmaktadır. Ayrıca müzik tarihindeki önemli bazı isimlerin aynı zamanda dinî kişilikler olduğu da hatırlanmalıdır. Hem İslam Felsefesinde önemli bir yere sahip olan hem de müzik nazariyatçısı olan Farabî (ölm.950), Klasik Batı Müziği bestecisi ve nazariyatçısı Bach (ölm.1750), Türk Müzik tarihinin kilometre taşları sayılan besteci Buhurîzade Mustafa Itrî (ölm. 1712) ve Hammamîzade İsmail Dede Efendi (ölm.1846) kayda değer örneklerdendir.
Din ve Müzik ilişkisi, tarih boyunca, her zaman uyumlu tezahür etmemiştir. Dinî gelenek içinde, zaman zaman müziğin dindeki yeri tartışılmıştır. Bu tartışmalardan bir kısmı, dinin müzikle ilişkisini koparmak noktasına gelirken, bir kısmı bu ilişkiyi sınırlamak seviyesinde kalmıştır. Bu konuda, İslam dünyasında Sufilerin sema ve tegannileri üzerine yapılan tartışmalarla Ortaçağ Avrupa’sında Kilise’nin müzik hakkındaki düşünceleri örnek olarak zikredilebilir. Müzikle ilgili bu tartışmaların bugün de yer yer sürdürüldüğü bilinmektedir.
Sempozyumumuz, tüm bu tartışmaları disiplinler arası bakışla ele alarak akademik bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.
SEMPOZYUM KURULLARI
SEMPOZYUM DÜZENLEME KURULU
Prof. Dr. Şinasi Gündüz (İ.Ü. İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Haydar Sur (İ.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi)
Prof. Dr. Yaşar Düzenli (İ.Ü. İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Vecdi Akyüz (M.Ü. İlahiyat Fakültesi)
Doç. Dr. Mehmet Safa Yeprem (K.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. Ahmet Hamdi Furat (İ.Ü. İlahiyat Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. Atilla Coşkun Toksoy (İ.T.Ü. Türk Musikisi Devlet Konservatuarı)
Yard. Doç. Dr. Ubeydullah Sezikli (İ.Ü. İlahiyat Fakültesi)
Dr. Mustafa Tahir Öztürk (İ.Ü. İlahiyat Fakültesi)
SEMPOZYUM YÜRÜTME KURULU
Dr. Mustafa Tahir Öztürk (Eşbaşkan)
Yard. Doç. Dr. Ahmet Hamdi Furat (Eşbaşkan)
BİLİM VE SANAT KURULU
Prof. Dr. Abdülaziz Bayındır (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Feza Tansuğ (Yeditepe Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Murteza Bedir (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Reşat Öngören (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Şinasi Gündüz (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Talip Küçükcan (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Prof. Dr. Zeki Arslantürk (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Prof. Ruhi Ayangil (Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesinden Emekli)
Doç. Dr. Ahmet Hakkı Turabi (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Doç. Dr. Mehmet Safa Yeprem (Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi)
Doç. Dr. Mustafa Tekin (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. Ahmet Hamdi Furat (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. Atilla Coşkun Toksoy (İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuarı)
Yard. Doç. Dr. Ayşe Zişan Furat (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. İsmail Demirezen (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. Nuri Özcan (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Yard. Doç. Dr. Recep Uslu (Gazi Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuarı)
Yard. Doç. Dr. Süleyman Erguner (Okan Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Televizyonculuk)
Yard. Doç. Dr. Ubeydullah Sezikli (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
Dr. Bülent Aksoy (Boğaziçi Üniversitesi Çeviribilim Bölümü)
Dr. Mustafa Tahir Öztürk (İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)
DİN VE MÜZİK ULUSAL SEMPOZYUM
PROGRAM
(26-27 NİSAN 2012)
26 NİSAN 2012 PERŞEMBE
KAYIT
8.30-9.00
AÇILIŞ KONUŞMALARI
9.00-10.00
AÇILIŞ KONSERİ
10.00-11.00
AÇILIŞ KOKTEYLİ
11.00-11.30
BİRİNCİ OTURUM
11.30-13.00
A SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Haydar Sur (İstanbul Üniversitesi)
Enbiya Yıldırım (Prof. Dr.) Cumhuriyet Üniversitesi
İslam Öncesi ve Hz. Peygamber Dönemi Arabistan Coğrafyasında Müzik ve Müzik Aletleri
Adil Yavuz (Doç. Dr.) Konya Üniversitesi
Müzikle İlgili Hadislerin Sıhhat ve Delâlet Açısından Değerlendirilmesi
Yasin Kurban (Yard. Doç. Dr.) Muş Alparslan Üniversitesi
İslam ve İnsan Doğası Açısından Müzik
Behlül Düzenli (Dr. /İmam-Hatip) Diyanet İşleri
Hadis Kaynaklarına Göre Müzik
ARA
13.00-14.30
İKİNCİ OTURUM
14.30-16.00
A SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Mehmet Mahfuz Söylemez (İstanbul Üniversitesi)
Feza Tansuğ (Prof. Dr.)
Tasavvuf ve Şamanizm Arasındaki Tarihsel Etkileşim: Etnomüzikolojik Bir Değerlendirme
Ahmet Hakkı Turabi (Doç. Dr.) Marmara Üniversitesi
İlk Dönem İslâm Dünyasında Dînî Mûsikî
Ahmet Hamdi Furat (Yard. Doç. Dr.) İstanbul Üniversitesi
Osmanlı Döneminde ‘Musîkî ve Devran’ın Cevazı Üzerine Yazılmış Risaleler
Bülent Aksoy (Öğr. Gör. Dr.) Boğaziçi Üniversitesi
Osmanlı Dünyasında Dini Musiki-Dindışı Musiki İlişkileri
B SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya (İstanbul Üniversitesi)
Oya Levendoğlu Öner (Prof. Dr.), Türker Erol (Öğr. Gör.), A. Tolga Özdemir (Araş. Gör.) Erciyes Üniversitesi
Geleneksel Türk Müziği’nde Mistik Unsurlar
Hasan Arslan (Yard. Doç. Dr.)İnönü Üniversitesi
Müzik Terapi ve Dînî Müzik
Haşmet Altınölçek (Öğr. Gör. Dr.) İstanbul Teknik Üniversitesi
Mevlevîlikte Müzik ve Semânın Terapötik Etkileri
ARA
16.00-16.15
ÜÇÜNCÜ OTURUM
16.15-17.45
A SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Feza Tansuğ
Ayhan Erol (Prof. Dr.) Dokuz Eylül Üniversitesi
Küyerel Eksende İslami Popüler Müzik
Mustafa Tekin (Doç. Dr.) İstanbul Üniversitesi
Türkiye'de Müzik ve Dinsellik -Sosyolojik Bir Yaklaşım-
Vejdi Bilgin (Doç. Dr.) Uludağ Üniversitesi
Popüler Dinî Müzik Ve İktidar İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış
B SALONU
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Ahmet Hakkı Turabi (Marmara Üniversitesi)
Bilal Yorulmaz (Yard. Doç. Dr.) Marmara Üniversitesi
Bir Din Eğitimi Aracı Olarak Dini Müziğin Kullanımı
Emel Funda Türkmen (Yard. Doç. Dr.), Safiye Yağcı (Araş. Gör.) Afyon Kocatepe Üniversitesi
Anadolu İmam Hatip Liselerindeki Dini Müzik Öğretim Programının Değerlendirilmesi
İsmail Demirezen (Yard. Doç. Dr.) İstanbul Üniversitesi
Tüketim Toplumu ve Dini Musikinin Metalaşma Serüveni
27 NİSAN 2012 CUMA
DÖRDÜNCÜ OTURUM
9.00-10.30
A SALONU
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Abdurrahman Özdemir (İstanbul Üniversitesi)
Rûhî Ayangil (Prof.)
Dînî Müzik ve Eğitim
Ferdi Koç (Yard. Doç. Dr.) Sakarya Üniversitesi
Türk Din Mûsikîsinde Ud Sazının Yeri ve Önemi
Ali Tüfekçi (Araş. Gör. Dr.) İstanbul Teknik Üniversitesi
Müzik Tarihimizde Neyzen Dinî Kişilikler
Rumeysa Çavuş, Fatih Üniversitesi
Kentli Dindar Ne Dinler? Bir Temsil Aracı Olarak Müzik
B SALONU
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Mehmet Safa Yeprem (Kocaeli Üniversitesi)
Tahir Pekasil (Yard. Doç. Dr.) Mardin Artuklu Üniversitesi
Mardin’de Süryani Hafızası: Kültürel Belleğin Ritmik Aktarımı
Feyzan Göher Vural (Yard. Doç. Dr.) Timur Vural (Dr.) Selçuk Üniversitesi
Büyük Uygur Devleti Döneminde Dini Müzik
Mehmet Tıraşcı, (Araş. Gör.) Şırnak Üniversitesi
Güneydoğu Anadolu ve Çevresinde Arapça, Kürtçe ve Zazaca Mevlidler ve Müzikal Olarak İcra Ediliş Tarzları
ARA
10.30-11.00
BEŞİNCİ OTURUM
11.00-12.30
A SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Sıtkı Gülle (İstanbul Üniversitesi)
İrfan Başkurt (Doç. Dr.) İstanbul Üniversitesi
Din Dersi Kitaplarında Öğretim Materyali Olarak Kullanılan Müzik Parçalarının Din Eğitimi Açısından Tahlili (4. Sınıflar Türkiye ve Almanya Örneği)
Mehmet Safa Yeprem (Doç. Dr.) Kocaeli Üniversitesi
Müzik Eğitimindeki Dini Motifler
Banu Mustan Dönmez (Yard. Doç. Dr.),Derya Karaburun (Araş.Gör.) İnönü Üniversitesi
Antakya Rum Ortodokslarının Dinsel Müzik Pratikleri
B SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Vecdi Akyüz (Marmara Üniversitesi)
Necdet Çağıl (Prof. Dr.) Atatürk Üniversitesi
Kutsal Metinler ve Müzik
Nurettin Turgay (Doç. Dr.) Dicle Üniversitesi
Kur’ân ve Sünnet Açısından Estetik (Müziğin Bu Alandaki Yeri)
Zehra Canan Bayer (Yard. Doç. Dr.) Kocaeli Üniversitesi
Eski ve Yeni Ahit Metinlerinin Müzik Temasıyla Birlikte İmgeleşmesi
ARA
12.30-14.30
ALTINCI OTURUM
14.30-16.00
A SALONU
Oturum Başkanı: Doç. Dr. Mustafa Tekin (İstanbul Üniversitesi)
Fazlı Arslan (Doç. Dr.) Erciyes Üniversitesi
Kur’an Tecvidi-Müzik Notasyonu İlişkisi Üstüne
Süleyman Erguner (Yard. Doç. Dr) Okan Üniversitesi
Günümüz Ezan Kıraatinin (Tilâvetinin) Değerlendirilmesi
Bedri Mermutlu (Dr.)
Mevlid Musikisinde Makam Seyri Üzerine Nadir Nüshalara Dayalı Karşılaştırmalı Bir Çalışma
Mehmet Fahri Furat (Araş. Gör. Dr.) İstanbul Üniversitesi
Türkiye’de İşitsel Dinî Mirasın Arşivlenmesi
ARA
16.00-16.15
YEDİNCİ OTURUM (KAPANIŞ OTURUMU)
16.15-17.45
A SALONU
Oturum Başkanı: Prof. Dr. Şinasi Gündüz (İstanbul Üniversitesi)
Burhanettin Tatar (Prof. Dr.) Ondokuz Mayıs Üniversitesi
İslam Toplumlarında Dini Metin Algısının Dönüşümünde Müziğin Rolü
Yurdagül Mehmedoğlu (Prof. Dr.) Marmara Üniversitesi
İhsan Kavrayışı ve Mûsikînin Muhayyel Diliyle Kendini Anlamlandırma
Hatice Toksöz (Yard. Doç. Dr.) Süleyman Demirel Üniversitesi
Kindî’nin Düşünce Sisteminde Müzikal Seslerle Âlemdeki Düzen Arasındaki İlişki