GERİ

İLERİ

VI. AĞIRLIKLI NOT ORTALAMASI (ANO) ve AĞIRLIKLI GENEL NOT ORTALAMASI (AGNO) HESAPLAMALARI

Ağırlıklı Not Ortalaması (ANO) ve Ağırlıklı Genel Not Ortalaması (AGNO) kavramları, bağıl değerlendirme sisteminin önemli bileşenlerindendir. AGNO, öğrencinin bir üst yarıyıldan ders alıp alamayacağının, DC ve DD aldığı derslerden geçip geçemeyeceğinin, öğrencinin bölümünden mezun olup olamayacağının ve mezun olursa mezuniyet derecesinin ne olacağının belirlenmesinde kullanılır. AGNO sınır değerleri fakülteden fakülteye değişmekte olup 1.80 ve 2.00 gibi değerler almaktadır. Biz buradaki örnekte sınır değerini 1.80 olarak kabul etmekteyiz.

1- Ağırlıklı Not Ortalaması (ANO)

Ağırlıklı Not Ortalaması(ANO), bir öğrencinin belirli bir yarıyıl içinde aldığı derslerin ağırlıklı ortalamasıdır. ANO hesabı her öğrenci ve her yarıyıl için ayrı ayrı yapılır. ANO hesaplamasında bir öğrencinin belirli bir yarıyılda aldığı derslerin her birinden elde ettiği bağıl notlar (4 üzerinden) bu derslerin kredi saatleri ile çarpılır ve elde edilen sonuçlar toplanır. Toplam sonuç söz konusu derslerin kredi saatleri toplamına bölünerek ANO bulunur (Tablo 4). Sonuç, virgülden sonra iki hane yürütülerek yuvarlatılır. Bu hesaplama her yarıyıl için ayrı ayrı yapıldığı için ANO belirli bir yarıyıla özgü ortalama değeridir. Öğrencinin tamamladığı her bir yarıyılın ayrı ayrı ANO’ları vardır; 1. Yarıyılın ANO’su gibi. Başarı notları G ile takdir edilen Beden Eğitimi, Güzel Sanatlar gibi dersler, ANO hesaplamasına katılmaz.

Görüldüğü bir öğrencinin belirli bir yarıyıl için ANO’sının hesaplanabilmesi için (1) o yarıyılda aldığı derslerin neler olduğunun, (2) bu derslerin kredi saatlerinin ve (3) öğrencinin bu derslerde aldığı 4 üzerinden bağıl notların bilinmesi yeterlidir. Şimdi bunları sırayla inceleyelim:

Her dersin bir kredisi vardır. Bu değer dersin haftalık kuramsal ve pratik ders saati sayılarından elde edilir. Örneğin A dersinin haftada 4 saat kuramsal, 6 saat de pratik uygulaması olsun. Kuramsal ders saati olduğu gibi yani dört kredi olarak, pratik saatlerinin ise yarısı (6/2=3) alınarak toplanır ve ilgili dersin toplam kredisi bulunur. Bu hesap sonucunda A dersinin kredisi 7’ dir. Diğer bir örnekte, B dersinin kuramsal kısmı 2 saat, uygulaması ise 3 saat olsun;

  Haftalık kuramsam ders saati Haftalık uygulama ders saati
B Dersi 2 3
Kredi 2 3/2 = 1.5
Toplam Kredi 2 + 1.5 = 3.5

 

B Dersinin kredi hesaplamasında görüldüğü gibi bir dersin kredisi tam sayı olabildiği gibi kesirli sayı da olabilmektedir.

Dersin pratik ve kuramsal olarak haftalık saatleri, ders programlarından kolaylıkla öğrenilebilir.

Öğrencilerin aldığı harfli başarı notlarının ağırlık katsayı değerleri (yani 4 üzerinden karşılıkları) ise ilgili birimlerin “Lisans Öğretim ve Sınav Yönetmeliklerinden” öğrenilebilir ve aşağıdaki tabloda da verilmektedir.

BAŞARI NOTLARININ FARKLI ŞEKİLDE İFADESİ

Sözel

Harfle

Sayı Karşılığı

Pekiyi AA 4.00
BA 3.50
İyi BB 3.00
CB 2.50
Orta CC 2.00
Başarısızlık Sınırında DC 1.50
DD 1.00
Başarısız F 0.00

2. Ağırlıklı Genel Not Ortalaması (AGNO)

AGNO hesabında ise, ilk yarıyıldan itibaren bir öğrencinin aldığı tüm derslerin başarı notu ağırlık katsayıları (yani 4 üzerinden Bağıl Not) bu derslere ait kredi saatleri ile ayrı ayrı çarpılır, elde edilen çarpımlar toplanır ve tüm derslerin kredi saatleri toplamına bölünür (Tablo 4). Sonuç, virgülden sonra iki hane yürütülerek yuvarlatılır. Bu hesaplama her öğrenci için ayrı ayrı yapılır. Başarı notları G ile takdir edilen Beden Eğitimi, Güzel Sanatlar gibi dersler, AGNO hesaplamasına katılmaz.

Bu hesaplamada yarıyıllar ayrı ayrı gözetilmez, bir öğrencinin aldığı tüm derslerin kredi saatleri ve Bağıl Notları göz önüne alınarak hesaplama gerçekleştirilir. Vurgulanması gerekli önemli bir nokta AGNO’nun, yarıyılların ANO’larının basit aritmetik ortalaması olmadığıdır.

TABLO 4

1. YARIYIL

Güz yarıyılı dersleri

Dersin Kredisi

Dersin ağırlık katsayısı

Kredi x ağırlık katsayısı

A Dersi 3 1.50 (DC) 4.50
B Dersi 4.5 1.00 (DD) 4.50
C Dersi 3.5 3.00 (BB) 10.50
D Dersi 5 1.00 (DD) 5.00
TOPLAM

16

 

24.50

1. yarıyılın (ör. Güz) ANO'su

24.50/  16 = 1.53

1. yarıyıldaki AGNO

24.50 / 1.53

 

2. YARIYIL

Bahar yarıyılı dersleri

Dersin Kredisi

Dersin ağırlık katsayısı

Kredi x ağırlık katsayısı

E Dersi 4.0 2.50 (CB) 10.00
F Dersi 4.5 3.50 (BA) 15.75
G Dersi 3.5 4.00 (AA) 14.00
H Dersi 3.0 3.00 (BB) 9.00
TOPLAM

15

 

48.75

2. yarıyılın (ör. Bahar) ANO'su

48.75 / 15 = 3.25

2. Dönemin toplamı

16+15= 31

 

24.50+48.75 = 73.25

2. yarıyıldaki AGNO

73.25 / 31 = 2.36

 

3. YARIYIL

Güz yarıyılı dersleri

Dersin Kredisi

Dersin ağırlık katsayısı

Kredi x ağırlık katsayısı

I Dersi 2.5 0.00 (F) 0.00
J Dersi 3.0 2.50 (CB) 7.50
K Dersi 4.0 2.00 (CC) 8.00
L Dersi 3.5 3.00 (BB) 10.50
M Dersi 2.0 3.50 (BA) 7.00
TOPLAM

15

 

33

3. yarıyılın (ör. Güz) ANO'su

33 / 15 = 2.20

3. Dönemin toplamı

31+15= 46

 

73.25+33 = 106.25

3. yarıyıldaki AGNO

106.25 / 46 = 2.31

Tablo, bir öğrencinin üç yarıyıl boyunca aldığı derslerin kredilerine ve bu derslerde almış olduğu bağıl notlara göre ANO ve AGNO’larının nasıl hesaplandığını göstermektedir.

Beden Eğitimi ve Güzel Sanatlar gibi başarı notları (G) ile takdir edilen dersler AGNO hesabına katılmaz.

a) AGNO’nun koşullu geçme ve ders alma işlemindeki fonksiyonu

AGNO değeri, bir öğrencinin koşullu geçme konumuna geldiği (yani DC ve DD aldığı) derslerden geçip geçemeyeceğinin ve bir sonraki yarıyıldan ders alıp alamayacağının belirlenmesinde kullanılır. Bunun için öğrencinin son iki yarıyıldaki AGNO’larına bakılır. Burada unutulmaması gereken temel kural, son iki yarıyıl AGNO’ları ne olursa olsun bir dersten F alan öğrencinin öncelikle o dersi tekrarlamak zorunda olduğudur.

Öğrenciler için aşağıdaki üç durumdan biri söz konusudur:

Bir öğrencinin tamamladığı son iki yarıyıldaki AGNO’larının her ikisi de 1.80 baraj değerinin üzerinde ise (ki bazı Fakültelerde bu değer 2.00 olarak kabul edilmiştir):

a.Öğrenci bir sonraki yarıyıla kayıt yaptırır ve bu yarıyıldaki dersleri alır.

b.Ancak -eğer varsa- öğrenci öncelikle F aldığı dersleri tekrar almak zorundadır.

c.Tablo 4’de verilen öğrenci 4. yarıyıldan ders alma aşamasına geldiğinde, 2 ve 3. yarıyıllar sonundaki AGNO’su 2.36 ve 2.31 olduğundan bu duruma iyi bir örnek oluşturmaktadır.

d.Öğrencinin son iki yarıyılda hiç F notu yoksa, bu gibi öğrencilere “Başarılı Öğrenci” denir.

e.Bir sonraki yarıyıldaki derslerin bir kısmı (F alarak) tekrar etmek zorunda olduğu derslerle çakışıyorsa, bu yeni dersleri alamaz. Öncelikle F aldığı dersleri tekrarlamak zorundadır.

f.Öğrenci eğer isterse DD ve DC aldığı derslerdeki notunu yükseltmek amacıyla bu dersleri tekrar alabilir.

g.Tekrarlanan dersler için ANO ve AGNO hesaplamalarında öğrencinin bu derslerden aldığı en yüksek not geçerlidir.

2.Bir öğrencinin tamamladığı son iki yarıyıldaki AGNO’larının biri 1.80’in (bazı Fakültelerde bu değer 2.00 olarak kabul edilmiştir)üzerinde, diğeri ise altında ise:

a.Bu gibi öğrencilere “sınamalı öğrenci” adı verilir.

Tablo 4’de örneklenen öğrenci 3. yarıyıldan ders alma aşamasına geldiğinde 1. ve 2. yarıyıllar sonundaki AGNO’ları sırasıyla 1.53 ve 2.36 olduğundan bu duruma iyi bir örnek teşkil etmektedir.

c.Öğrenci bir sonraki (yani 3.) yarıyıla kayıt yaptırır ve bu yarıyıldaki dersleri alır.

d.Ancak öğrenci –eğer varsa– öncelikle F aldığı dersleri tekrar almak zorundadır.

e.Bir sonraki yarıyıldaki derslerin bir kısmı (F alarak) tekrar etmek zorunda olduğu derslerle çakışıyorsa, bu yeni dersleri alamaz. F aldığı derslere öncelik vermek zorundadır.

f.Öğrenci eğer isterse DD ve DC aldığı derslerdeki notunu yükseltmek amacıyla bu gibi dersleri tekrar alabilir.

g.Tekrarlanan dersler için ANO ve AGNO hesaplamalarında öğrencinin söz konusu derslerden aldığı en yüksek not geçerlidir.

3.Bir öğrencinin tamamladığı son iki yarıyıldaki AGNO’larının her ikisi de 1.80’in (bazı Fakültelerde bu değer 2.00 olarak kabul edilmiştir)altında ise:

a.Bu gibi öğrencilere “Başarısız Öğrenci” denir.

b.Bu öğrenciler kesinlikle üst yarıyıldan ders alamazlar.

c.Başarısız öğrenciler sadece iki yarıyıl önce F, DC ve DD aldıkları dersleri almak zorundadırlar, CC ve üzerinde not aldıkları dersleri ise tekrarlamazlar; aldıkları notlar geçerli kalır.

d.Bu gibi başarısız öğrenciler tekrarladıkları yarıyıl sonunda AGNO’larını 1.80’in üzerine çıkarmayı başarırlarsa, bir üst yarıyıla kayıt yaptırabilir, o yarıyılın derslerinden alabilirler. Ancak bunu yaparken iki yarıyıl önce F alıp tekrarlamaları gereken derslerle çakışan yeni dersleri alamazlar. Önce F aldıkları dersleri temizlemeleri gerekmektedir.

e.AGNO’larını 1.80’in üzerine çıkarmayı başaran öğrenciler eğer isterlerse DD ve DC aldıkları derslerdeki (eğer dersler o dönem açılıyorsa) notlarını yükseltmek amacıyla bu dersleri tekrar alabilirler.

f.ANO ve AGNO hesabında tekrarlanan dersler için öğrencinin aldığı en yüksek not geçerlidir.

Bu bilgiler ışığında, Tablo 4’de örneklenen öğrencinin durumuna tekrar dönelim. Bu örnekte, Fakülte veya Yüksekokul tarafından belirlenen AGNO sınır değerinin 1.80 olduğu varsayılacaktır.

3. yarıyıla geldiğinde bu yarıyıldaki dersleri alabilir çünkü 1. yarıyılda elde ettiği AGNO değeri 1.80’in altında olmasına karşın, 2. yarıyılda AGNO notunu 1.80’in üstüne taşıyabilmiştir. İlk yarıyıldaki (güz yarıyılı) AGNO’su 1.80’in altında kaldığı için bu öğrenci “sınamalı öğrenci” konumundadır. Öğrenci eğer 1. ve 2. yarıyıllarda F almış olsaydı, bu dersleri mutlaka tekrar almak durumunda kalacaktı. Bu durumda 3. yarıyılda F aldığı derslerle çakışan dersleri ise (eğer çakışma varsa) alamayacaktı. Alamadığı bu dersleri ise daha sonraki dönemlerde alması gerekecekti. Öğrencinin ilk iki yarıyılda F notu olmadığı için, bu iki yarıyıldan ders alması gerekmemektedir. Ancak öğrencimiz AGNO’sunu yükseltmek isterse, kendi isteğiyle 1. ve 2. yarıyıllarda öncelikle DD ve DC aldığı derslerini (örneğimizde A, B ve D dersleri) 3. dönem dersleri ile çakışmamak kaydıyla tekrar alabilecektir (Tablo: 4, Şek. 6). Öğrencinin AGNO hesaplamasında tekrarladığı bir dersten aldığı en yüksek not kullanılacaktır.

Eğer öğrencimiz 1. ve 2. yarıyılların her ikisinde de AGNO notunu 1.80’in altında tutsaydı “başarısız öğrenci” konumuna düşecek ve 3. yarıyıldan ders alamayacaktı. Sadece 1. ve 2. yarıyıllarda F, DD ve DC (ör. A, B ve D dersleri) aldığı derslerine kayıt yaptırıp öncelikle onları kurtarması için yönlendirilecekti.

Öğrencimiz 4. yarıyıla geldiğinde ise son iki (yani 2. ve 3.) yarıyıldaki AGNO’larının her ikisi de 1.80’in üzerinde olduğu için 4. yarıyıldaki bütün dersleri alabilecektir. Öğrencinin 2. ve 3. yarıyıllarda F notu olmadığı için, bu iki yarıyıldan ders tekrarlaması gerekmemektedir. Ancak öğrencimiz AGNO’sunu yükseltmek isterse, kendi isteğiyle önceki yarıyıllarda aldığı dersleri 4. dönem dersleri ile çakışmamak kaydıyla tekrar alabilecektir (Tablo: 4, Şek. 6). Öğrencinin tekrarladığı bu derslerden aldığı en yüksek not AGNO hesaplamasında kullanılacaktır.

AGNO’nun mezuniyet durumundaki öğrencileri için önemi

Öğrencilerin bir bölümden mezun olabilmeleri için şu iki şartı gerçekleştirmiş olmaları gereklidir:

1.Yönetmeliklerde belirtilen tüm çalışmaları (ders, laboratuar, tez çalışması vb.) tamamlamış olmaları gerekmektedir.

2.AGNO’larının en az 1.80 (bazı Fakültelerde 2.00) olması gerekmektedir.

Fakülte veya Yüksekokulu tarafından belirlenmiş olan AGNO ortalamasını (çoğu birim için 1.80, bazıları için 2.00) tutturamayan öğrenci, mezun olamaz. Bu durumdaki öğrenciler öncelikle DD ve DC Bağıl Notu aldıkları derslerden bazılarını tekrarlayarak ortalamalarını 1.80 veya üzerine çıkarmayı hedeflerler. AGNO’ları 1.80’in üzerine çıkan öğrenciler, mezuniyete hak kazanırlar.

Öğrenciler, almaları gereken tüm derslerden başarılı olarak üniversite öğretimini tamamladıklarında ve AGNO’larını Fakülte veya Yüksekokulları tarafından belirlenen değerin (1.80 veya 2.00) üzerine yükselttiklerinde tüm dersleri içerecek şekilde hesaplanan AGNO, o öğrencilerin mezuniyet derecelerini gösterecektir.

wpe3D.jpg (91573 bytes)

Şekil: 6. Bir öğrencinin son iki yarıyıldaki AGNO’larına göre yeni yarıyılda nasıl ders alması gerektiğini gösteren akış şeması.