T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ
Ana Sayfa KONGRE VE KOLLOKYUMLAR
Doğumunun 990. Yılında Yusuf Has Hacib ve Eseri Kutadgu Bilig / Uluslararası Bilgi Şöleni (26-27 Ekim 2009 İstanbul) Millî ve Milletler Arası Kongreler
1970’li yıllarda Türkiyat Enstitüsü mensupları yeni bir çalışma içerisine girdi. Enstitü Müdürü Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu’nun başkanlığında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 50. yıl dönümü dolayısı ile I. Milletler Arası Türkoloji Kongresi’ni toplandı. Her üç yılda bir toplanan bu milletler arası kongrenin 1988 yılında altıncısı yapıldı.
1978 yılından itibaren ara yıllarda sadece Türkiye âlimlerinin katıldığı Milli Türkoloji Kongresi’ni toplamaya başlayan Enstitü sekiz de Milli Türkoloji Kongresi tertiplemiştir. Bu millî ve milletler arası kongrelerin toplanma tarihleri şunlardır:
1. I. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (15-20 Ekim 1973) Başkan: A. Caferoğlu; Genel Sekreter: S. Buluç
2. II. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (4-9 Ekim 1976) Başkan: M. Kaplan; Genel Sekreter: S. Buluç
3. I. Millî Türkoloji Kongresi (6-9 Şubat 1978) Başkan: S. Buluç; Genel Sekreter: M. Ergin
4. II. Millî Türkoloji Kongresi (5-9 Şubat 1979) Başkan: S. Buluç; Genel Sekreter: M. Ergin
5. III. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (24-29 Eylül 1979) Başkan: S. Buluç; Genel Sekreter: M. Ergin
6. III. Millî Türkoloji Kongresi (6-10 Ekim 1980) Başkan: S. Buluç; Genel Sekreter: M. Ergin
7. IV. Millî Türkoloji Kongresi (19-23 Ekim 1981) Başkan: S. Buluç; Genel Sekreter: M. Ergin
8. IV. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (20-25 Eylül 1982) Başkan: S. Buluç; Genel Sekreter: M. Ergin
9. V. Millî Türkoloji Kongresi (26-30 Eylül 1983) Başkan: A. Alparslan; Genel Sekreter: M. Ergin
10. VI. Millî Türkoloji Kongresi (24-29 Eylül 1984) Başkan: A. Alparslan; Genel Sekreter: O. Sertkaya
11. V. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (23-28 Eylül 1985) Başkan: A. Alparslan; Genel Sekreter: O. Sertkaya
12. VII. Millî Türkoloji Kongresi (15-21 Eylül 1986) Başkan: A. Alparslan; Genel Sekreter: O. Sertkaya
13. VIII. Millî Türkoloji Kongresi (14-18 Eylül 1987) Başkan: A. Alparslan; Genel Sekreter: O. Sertkaya
14. VI. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (19-23 Eylül 1988) Başkan: A. Alparslan; Genel Sekreter: O. Sertkaya
1973’en 1988 yılına kadar yapılan 14 millî ve milletler arası Türkoloji Kongresi’nde Türk dili, Türk edebiyatı, Türk tarihi, Türk sanat tarihi, Türk mûsikîsi, Türk folkloru, Türk coğrafyası, Türk-islâm felsefesi, Türk düşünce tarihi, Türk din tarihi, vs gibi sahalarda 3500’den fazla konuyu Türk ve dünya âlimlerinin en seçkinlerine hazırlatmıştır.
Kollokyumlar
1985 yılında toplanan V. Milletler Arası Türkoloji Kongresi’nde SSCB delegasyonuyla ikili Türkoloji kollokyumları yapılması konusunda prensip anlaşmasına varıldı ve Türkiye Cumhuriyeti ile SSCB arasında her iki yılda bir imzalanan “Bilimsel ve Kültürel Değişim Programı”nın 6. maddesi gereğince TC ile SSCB arasında yedişer âlimin katıldığı Türkoloji kollokyumları 1988 yılından itibaren başlatıldı.
15. I. Sovyet-Türk Kollokyumu, 1-8 Temmuz 1988 tarihleri arasında Azerbaycan’ın baş şehri Baku’da toplandı. Bu ilk kollokyumda “Kültür Anıtı Olarak Dede Korkut Kitabı” konusu işlendi. Kollokyum bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1988’de yayımlandı.
16. II. Türk-Sovyet Kollokyumu, 25-31 Ekim 1989 tarihleri arasında Türkiye’de Elazığ-Fırat Üniversitesi’nde toplandı. Bu kollokyumda “Edebi Dil olarak Türkçe (Türkçenin doğuşu ve gelişmesi)” konusu işlendi. Kollokyum bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1989’da yayımlandı.
17. III. Sovyet-Türk Kollokyumu, 8-14 Haziran 1990 tarihleri arasında Kazakistan’ın baş şehri Almatı’da toplandı. Bu kollokyumda “Göktürk Anıtları (dil, edebiyat, tarih, arkeoloji, sanat, kültür)” konusu işlendi. Kollokyum bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1990’da yayımlandı.
18. IV. Türk-Sovyet Kollokyumu, 14-21 Haziran 1991 tarihleri arasında Konya-Selçuk Üniversitesi'nde toplandı. Bu kollokyumda “Başlangıcından XIII. Asrın Sonuna Kadar Türk Şiiri (doğuşu ve gelişmesi)” konusu işlendi. Kollokyum bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1991’de yayımlandı.
19. V. Sovyet-Türk Kollokyumu, 30 Temmuz - 7 Ağustos 1992 tarihleri arasında Kırgızistan’ın baş şehri Bişkek’te toplandı. Bu kollokyumda “Türk Dünyasında Destan Türü (genel değerlendirme)” konusu işlendi. Kollokyum bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1992‘de yayımlandı.
20. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nün Prof. Dr. Osman Fikri Sertkaya’nın Müdürlüğündeki son dönemi, Enstitü’nün 6. müdürü olan Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu’nu 17 Nisan 1998 tarihinde düzenlenen 100. Doğum Yılı Dolayısiyle Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu’nu Anma Toplantısı ile başladı.
21. İstanbul’un Fatih Sultan Mehmed Tarafından fethinin 544. yıldönümü dolayısıyla Fatih Sultan Mehmed Han ve İstanbulun Fethi adlı bilimsel toplantı 28 Mayıs 1997, Çarşamba günü İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Konferans Salonu’nda yapıldı. Bu anma toplantısında Abdülkadir Özcan “İstanbulun fethinin Türk ve dünya tarihindeki yankıları”; Necat Birinci “Yeni Türk şiirinde Fetih ve Fâtih”; Hayati Develi “Evliya Çelebi Seyahatnâmesine göre İstanbulun fethi” konularını bildiri olarak sunmuşlardır.
22. 25 Aralık 1997, Perşembe günü 20. yüzyılda Türk dünyasının en önde gelen şâiri olan Şehriyar’ın doğumunun 90. yıldönümü Dışişleri Bakanlığımızdan gelen istek doğrultusunda kutlanmış, Seyyid Mehemmed Hüseyin Behçet Tebrîzî Şehriyâr’ın doğumunun 90. yıl dönümü anma toplantısı adlı toplantı Yıldız Kocasavaş’ın “Şehriyar’ın hayatı”, Muhammed Nur Doğan’ın “Şehriyar’ın Türkçe şiirleri”, Yrd. Doç. Dr. Raida Said’in “Şehriyar’ın Farsça şiirleri”, Prof. Dr. Osman Fikri Sertkaya’nın “Şehriyar’a Türkiye’de yazılan nazireler” konulu konuşmaları ile gerçekleşmiştir.
1997 yılından itibaren ara verilen Millî ve Milletler Arası Türkoloji Kongreleri ile ikili kollokyumların tekrar yapılması kararlaştırıldı. Bu cümleden olarak, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nün Türk dili, edebiyatı ve folklorı ile ilgili anabilim dallarının milli kongresi 15-19 Eylül 1997 tarihlerinde İstanbul Üniversitesinde toplandı.
23. IX. Millî Türkoloji Kongresi (15-19 Eylül 1997) Başkan: O. Sertkaya; Genel Sekreter: Ö. Tabaklar.
Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nün Türk Tarihi, sanatı ve kültürü ile ilgili anabilim dallarının milli kongresi ise 25-27 Eylül 1998 tarihlerinde Sayın Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel’in de teşrifleri ile İstanbul Üniversitesinde toplandı.
24. X. Millî Türkoloji Kongresi (25-27 Eylül 1998) Başkan: O. Sertkaya; Genel Sekreter: M. Aydın.
Türkiye ile Rusya arasındaki ikili kollokyumlar da ilk kollokyumun 10. yıl dönümü dolayısiyle 22-26 Aralık 1998 tarihlerinde Azerbaycan’ın baş şehri Baku’da toplandı.
25. II. Milletler Arası Dede Korkut Kollokyumu (22-26 Aralık 1998) (II. Beynelhalk “Dede Korkud” Kollokviumu) Baku-Azerbaycan. Bu ikili Kollokyumun bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1999/I-II’de yayımlandı.
Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nün Türk Tarihi, sanatı ve kültürü ile ilgili anabilim dallarının milletlerarası kongresi ise 8-12 Kasım 1999 tarihleri arasında Askeri Müze Kültür Sitesi’nde toplandı.
26. VII. Milletler Arası Türkoloji Kongresi (8-12 Kasım 1999) Başkan: O. Sertkaya; Genel Sekreter: İ. Şahin.
Türkiye ile Rusya arasındaki ikili kollokyumlardan üçüncü kollokyumun 10. yıl dönümü dolayısiyle İkinci Milletler Arası Göktürk Anıt ve Yazıtları Kollokyumu, (TİKA) Türk İşbirliği Kalkınma Ajansı’nın da iştiraki ile 23-30 Nisan 2000 tarihlerinde İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Konferans Salonu’nda toplandı.
27. 23-30 Nisan 2000, İstanbul-TÜRKİYE Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü + Türk İşbirliği Kalkınma Ajansı (TİKA) İkinci Milletler Arası Göktürk Anıt ve Yazıtları Kollokyumu. Kollokyum bildirileri Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 2000’de yayımlandı.
Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nün kütüphanesinin temelini teşkil eden Nikolay Fedoroviç Katanov’un Doğumunun 140. ölümünün 80. yıl dönümü Türksoy ve Türk Dil Kurumu’nun da iştirakleri ile Doğumunun 140. Ölümünün 80. yıl dönümü dolayısıyla Nikolay Federoviç KATANOV konferansları İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Konferans Salonu’nda toplandı.
28. 12 Kasım 2002, Salı, İstanbul-TÜRKİYE İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü+Türksoy + TDK Doğumunun 140. Ölümünün 80. yıl dönümü dolayısıyla Nikolay Fedoroviç KATANOV konferansları. Konferans bildirileri Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanmaktadır.
29. 12 Kasım 2004,Cuma, İstanbul-TÜRKİYE İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nün Kuruluşunun 80. Yıl Dönümü Töreni.
30. 9-12 Eylül 2005, Kazan-TATARİSTAN Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü + Galimcan İbrahimov Dil ve Edebiyat Enstitüsü. Türk-Tatar Kültür İlişkileri. Konferans bildirileri Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanmaktadır.
31. 7-8 Aralık 2006, İstanbul-TÜRKİYE İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü + Sabancı Müzesi. Cengiz Han ve oğullarının icraatlarının Türk dünyasındaki akisleri. Konferans bildirileri Sabancı Müzesi tarafından yayımlanmaktadır.