T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ

TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ

Ana Sayfa

TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI BİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI

Amaç: Türk kültürü ve medeniyetinin dilini, edebiyatını, tarihini, sanat ve folklorik zenginliğini komşusu olduğu kültürel dünya ile ilişkileriyle birlikte araştırıp inceleyebilmek için Türkoloji alanında ihtiyaç duyulan bilim adamlarının yetiştirilmesi ve bu yolla aynı alanda bilgi üretilmesini amaçlanmaktadır.

Kapsam: Türkiyat Araştırmaları Doktora Programı genel anlamda Türkoloji alanını kapsamakla birlikte disiplinler arası çalışma imkanı vermektedir. Müfredat, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Tarihi, Türk Sanatı alanlarına giren konularla ilgili dersler içermektedir.

Öğrenme Çıktıları: Lisans öğreniminden sonra yüksek lisans programlarıyla çeşitli bilim dallarında bilgi sahibi olan öğrencilere, edebiyat, dil, tarih, sanat tarihi, felsefe, sosyoloji gibi alanlarda dersler içeren bu programla yeniden geniş anlamıyla Türkoloji sahasında kendilerini yetiştirme fırsatı verilmiş olacaktır. Öğrenciler kendi dili ile birlikte Arapça ve Farsça dillerine de hakim olacaktır ve Türk Dünyasını bir bütün olarak değerlendirebilecektir.

Başvuru Koşulları:

1. Bir yüksek lisans programından mezun olmak

2. ALES’ten en az 55 puan almak (veya GMAT en az 450, GRE en az 610 puan)

3. KPDS/ÜDS’den en az 55 puan almak

Kayıt: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından belirlenen akademik takvime göre başvuru ilanı duyurulduktan sonra başvurular online ve kesin kayıt şeklinde Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne yapılmaktadır.

İletişim: Arş. Gör. Filiz Ferhatoğlu 0212 4400000-26657 filizfer@istanbul.edu.tr

Dersler: Doktora Programından mezun olmak için en az 24 kredilik ders almak zorunluluğu vardır. Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih ve Sanat Tarihi alanları dışında bir lisans programından mezun olan öğrencilere 1 yıl bilimsel hazırlık uygulanır. Bilimsel Hazırlık bittikten sonra normal ders döneminde zorunlu derslerle birlikte çalışmak istedikleri anabilim dalına ait seçmeli dersler alırlar.

I.DÖNEM (GÜZ)

ZORUNLU DERSLER

1	Seminer	Kredisiz	Yrd.Doç. Dr. Murat A. Karavelioğlu
2	Klasik Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri I	3	Yrd.Doç. Dr. Abid Nazar Mahdum
3	Arapça Dilbilgisi	3	Öğr.Gör. Fatma Meliha Şen
4	Farsça Dilbilgisi	3	Yrd. Doç. Dr. Abid Nazar Mahdum

SEÇMELİ DERSLER

5	Selçuklu Dönemi Sonrasına Kadar Türk Tarihi	3	Prof. Dr. Fahameddin Başar
6	Türk-İslam Sanatı	3	Yrd. Doç. Dr. İbrahim Çeşmeli
7	Türk-İslam Düşüncesi	3
8	Eski Türkçe Metinleri Okuma ve Anlama	3	Prof. Dr. Kemal Yavuz
9	Tarihi Türk Lehçeleri	3	Yrd. Doç. Dr. Özcan Tabaklar
10	Türk Edebiyatının Gelişmesi	3	Yrd. Doç. Dr. Murat Karavelioğlu
11	Türk Dilinin Anadoluda Gelişmesi	3	Prof. Dr. Mustafa Özkan
12	Yeni Türk Edebiyatı: Yazarlar ve Eserler	3	Doç. Dr. Ali Şükrü Çoruk
13	Halk Edebiyatı Araştırma Metot ve Kuramları	3	Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Emeksiz

II. DÖNEM (BAHAR)

ZORUNLU DERSLER

1	Klasik Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri II	3	Öğr.Gör. Fatma Meliha Şen
2	Arapça Metinleri Okuma ve Anlama	3	Öğr.Gör. Fatma Meliha Şen
3	Farsça Metinleri Okuma ve Anlama	3	Yrd.Doç. Dr. Abid Nazar Mahdum

SEÇMELİ DERSLER

4	Türk Tarihinin Arşiv Kaynakları	3	Prof. Dr. Mehmet Ali Beyhan
5	Osmanlı ve Çağdaşı Türk Devlet ve Hanlıkları	3	Prof. Dr. Mahmut Ak
6	Türk-İslam Mimarisi	3	Yrd. Doç. Dr. İbrahim Çeşmeli
7	Bilim Tarihi	3	Prof. Dr. Mustafa Kaçar
8	Çağdaş Türk Lehçeleri	3	Doç. Dr. Hatice Tören
9	Divan Edebiyatı Metinlerini Okuma ve Anlama	3	Yrd.Doç. Dr. Abid Nazar Mahdum
10	Yeni Türk Edebiyatı: Temel Meseleler	3	Doç. Dr. Ali Şükrü Çoruk
11	Türk Halk Edebiyatı Metinlerini Okuma ve Anlama	3	Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Emeksiz
12	Türk Sosyoloji Tarihi	3	Yrd. Doç. Dr. Recep Ertürk

TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI DOKTORA PROGRAMI

TURKIYAT RESEARCHES DOCTORAL PROGRAM

Ders İçerİkleri/ COURSE CONTENTS:

I. DÖNEM DERSLERİ/ I. PERIOD COURSES

Zorunlu/ Compulsory:

1. Klasik Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri I: Bu derste, Osmanlı Türkçesi dönemine gelene kadar Batı Türkçesinin geçirdiği evreler, Osmanlı Türkçesi dönemleri tanıtıldıktan sonra, bu dönemlerin dil özellikleri üzerinde durulacaktır. Arapça ve Farsça kelime ve gramer yapıları yanında, Türkçe ögelerin tarihi gelişme süreçleri de gösterilecek, bu bağlamda Osmanlı Türkçesinin ses özellikleri, morfolojik özellikler, söz dizimi gibi yapısal konular örneklerle ve uygulamalı biçimde işlenecektir.

Classical Ottoman Text Reviwes I: In this course, after introduced the phases of the Western Turkish until the Ottoman Turkish period and the Ottoman Turkish periods, language features of these periods will be explained. In addition to Arabic and Persian words and grammatical structures, the processes of historical development of Turkish items will be shown. In this context, voice features of the Ottoman Turkish, morphological features, structural issues such as syntax will be explained with examples and practical.

2. Arapça Dil Bilgisi: Bu derste Arapça şekil unsurları, fiiller, isimler, fiil-isim cümleleri, sıfatlar, zamirler, zarflar, edatlarlar v.s.  ilgili bilgiler verilmekte, ayrıca Arapça'dan Türkçe'ye basit düzeyde çeviriler de yapılmaktadır.

Arabic Grammar: In this course, informations are given about Arabic form elements, verbs, nouns, verb-noun sentences, adjectives, pronouns, adverbs, prepositions and others. Moreover basic level translations are done from Arabian to Turkish.

3. Farsça Dil Bilgisi: Bu derste Farsça şekil unsurları, fiiller, isimler, fiil ve isim cümleleri, sıfatlar, zamirler, zarflar ve edatlarla ilgili bilgiler verilmekte, ayrıca Arapça’dan Türkçe’ye basit düzeyde çeviriler yapılmaktadır.

Persian Grammar: In this course, informations are given about Persian form elements, verbs, nouns, verb-noun sentences, adjectives, pronouns, adverbs, prepositions and others. Moreover basic level translations are done from Persian to Turkish.

Seçmeli/Selective:

4. Selçuklu Dönemi Sonrasına Kadar Türk Tarihi: Bu derste, Osmanlı Devletine gelinceye kadar kurulan Türk devletleri, bunların kuruluşları, tarihte oynadığı roller, yayılma alanları, zamanlarında gerçekleşen kültürel faaliyetler genel olarak anlatıldıktan sonra, Selçuklu Devleti'nin kuruluşu, genişlemesi, Selçukluların Anadolu'yu fethi, Anadolu Selçukluları ve Anadolu'da Selçuklulara bağlı olarak kurulan diğer Türk devletlerinin siyasi, sosyal ve kültür tarihi ele alınacak; bu konularda seminer ve araştırmalar yapılacaktır.

Turkish History Until The End of Seljukid Period: In this course, established of the Turkish states until the Ottoman State and these establishments, roles on the history, spread areas, cultural activities will be explained in general. And then the establishment of the Seljuk State, expansion of Seljuks, Seljuks conquest of Anatolia, political, social and cultural history of Anatolian Seljuks and other Turkish states established in Anatolia, will be explained. Seminars and researches on these issues will be done.

5. Türk – İslam Sanatı: Orta Asya Türk coğrafyasından gelerek genellikle el sanatları şeklinde Anadolu’da gelişen Türk sanatı, etkilendikleri kaynaklar, yayıldığı coğrafyalar, gösterdiği değişme ve gelişmeler, uygulama alanları, yapılış tarzları ve bunların nitelikleri üzerinde durulacaktır.

Turkish - Islamic Art: Came from Turkish geography of Central Asia and usually in the form of handcraft that developed of Turkish Art in Anatolia, resources are affected, changes and developments have shown, application areas, construction style and their quality will be emphasize.

6. Türk - İslam Düşüncesi: İslam düşüncesinin üç ana akımı olan kelâm, tasavvuf ve felsefenin teşekkülü, tarihî gelişimi, karşılıklı konum ve ilişkileri ile her birinin kendi içinde ortaya çıkan ekoller, önemli temsilcileri ve temel yaklaşımları ele alınacaktır. Ayrıca, düşünce tarihinin en eski ve en dinamik tartışma konularından olan din-felsefe ilişkisi sorununun İslam düşüncesinde nasıl ve hangi boyutlarda ele alındığı, ne gibi çözümler üretildiği hususu incelenir/incelenecektir.

Introduction To The Turkish - Islamic Thought: Three main currents of Islamic idea speech, mysticism and occured of philosophy, their historical development, the mutual position and their relationship and schools that emerged from each, their important representatives and based approaches will be explained. Moreover how to and which dimensions discussed the religion-philosophy relationship problems in Islamic idea and in this issue which solutions produced, will be examined.

7. Eski Türkçe Metinleri Okuma ve Anlama: Köktürkçe ve Uygur Türkçesi dönemlerine ait metinler okunacak, tahliller yapılacak, dil özellikleri üzerinde durulacaktır.

Reading and Understanding of Old Turkish Texts: Texts belonging to the Kokturkish and Uyghur Turkish period will be read, analysis will be done and will emphasized on language features.

8. Tarihi Türk Lehçeleri: Bu derste, Türk şivelerinin tasnifi ile ilgili tartışmalar ve yayınlar değerlendirilecek, başta Harezm-Kıpçak ve Çağatay lehçeleri olmak üzere, tarihi Türk lehçelerinin dil özellikleri eş zamanlı ve art zamanlı yöntemlerle incelenecek, dönemlere ait metinler okunacaktır.

Historical Turkish Dialects: In this course, discussions and publications about the classification of the Turkish accent will be evaluated. Especially dialects of Kharezm- Kipchak and Jagatai, language features of historical Turkish dialects will be reviewed. Texts about this periods will be read.

9. Türk Edebiyatının Gelişmesi: Köktürk Abideleri, Kutadgu Bilig gibi en eski Türkçe metinlerden başlayarak Osmanlı döneminde, Türk edebiyatının tarihi süreç içinde bütün Türk bölgelerinde gelişmesi, türler bakımından geçirdiği evreler, metinler eşliğinde anlatılacaktır.

Development of Turkish Literature: Begin from oldest Turkish texts as Kokturk Monuments and Kutadgu Bilig, in the Ottoman period, development in the all Turkish regions of Turkish literature in the process of history, passed the phases in terms of the types of Turkish literature will be explained with texts.

10. Türk Dilinin Anadolu’da Gelişmesi: Oğuz Lehçesi’nin Anadolu’da yazı dili haline gelmesi, Hoca Dehhani, Sultan Veled, Yunus Emre gibi ilk yazarlar, bu dönemde yazılan eserler, Beylikler dönemi eserleri, bu eserlerin dil özellikleri, muhtevaları üzerinde durulacak, metinlerden örnekler verilecektir.

Development of Turkish Language in Anatolia: In this course, Oghuz dialects to become a written language in Anatolia, the first authors as Hoca Dehhani, Sultan Veled, Yunus Emre, works written during this period, works of Beylikler period, language featuries and contents of this works will be emphasized and samples of texts will be given.

11. Yeni Türk Edebiyatı: Yazarlar ve Eserler: Tanzimat sonrasında siyasal ve sosyal alanda yaşanan batılı manadaki değişim edebiyatı da etkilemiştir. Bu dönemle birlikte edebiyata yüklenen mana ve fonksiyonda bir çeşitlilik söz konusudur. Bu çeşitlilik ve temayül farklılaşmasını göz önüne alarak batı etkisinde gelişen Türk edebiyatını günümüzü de hesaba katacak şekilde kendi içinde değişik alt başlıklar altında düşünmek mümkündür: Şinasi-Namık Kemal Nesli, Recaizâde Mahmut Ekrem-Abdülhak Hâmid Nesli, Servet-i Fünûn Dönemi Türk Edebiyatı, Fecr-i Âti ve Millî Edebiyat, Memleketçi Edebiyat, Garip Akımı, İkinci Yeni ve sonrası, yeni Türk edebiyatının başlıca devrelerini teşkil eder. Bu derste başlangıçtan itibaren yeni Türk edebiyatı dönemlerine damgasını vurmuş şahıslar ve eserler etrafında incelenecektir.

Modern Turkish Literature: Authors and Works: Changes in the social and political field in the western sense after Tanzimat also influenced letter. During this period, there is a variety of meaning and function are loaded into letter. Generation of Şinasi-Namık Kemal, generation of Recaizâde Mahmut Ekrem-Abdülhak Hâmid, Turkish Literature of Servet-i Fünûn Period, Fecr-i Âti ve National Literature, Country Literature, Garip Akımı, Second New ve after have constitute of the main periods of new Turkish Literature. In this course, authors and works have marked the new Turkish Literature will be rewievs.

12. Halk Edebiyatı Araştırma Metot ve Kuramları: Halk edebiyatı alanında metin oluşturma ve derleme yöntemleri, bu alanda araştırma ve inceleme yapacaklar için uygulanacak usuller açıklanacaktır. Halk biliminin dünyadaki gelişme tarihi, kuramların oluşması ve değişmesiyle ilgili gelişmeler takip edilecek, bunlarla ilgili uygulamalar yapılacaktır.

Research Methods and Theories of Folk Literature: In this course, create a text, compilation methods and procedures for research in the field of folk Literature will be explained. And also development history of folk science in the world and developments related to the formation and change of the theories will be followed and applications will done about them.

II. DÖNEM DERSLERİ/ II. PERIOD COURSE

Zorunlu/Compulsory:

1. Klasik Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri II: Bu derste, ilk dönemde öğrenilen yapısal özellikler, işlenecek olan metinler üzerinde uygulamalı biçimde gösterilecektir. Metinler, Osmanlı Türkçesinin genel özelliğini yansıtacak eserlerden seçilecektir. Bu sebeple her dönemde ve her türlü (sade, orta ve ağdalı (süslü) dille yazılmış eserlerden örnekler üzerinde durulacaktır. Esas olarak metin çözümlemesi yapılacaktır.

Classical Ottoman Text Reviwes II: In this course, the structural features that are learned in the first period, will be shown on the texts. Texts to reflect the general characteristics of Ottoman Turkish works will be selected. Essentially text analysis will be done.

2. Arapça Metinleri Okuma ve Anlama : Kolay ve orta düzey Arapça metinler tahlil edilerek Türkçe'ye çevrilmekte, ilk dönemde öğrenilen Arapça dilbilgisi konularının uygulaması yapılmakta, ayrıca Arapça'dan Türkçe'ye çeviri teknikleri üzerinde durulmaktadır.

Reading and Understanding of Arabic Texts: Easy and medium levels of Arabic texts are translated to Turkish and applications are made on Arabic grammar that is learned in the first semester and also translation techniques from Arabic to English are emphasized.

3. Farsça Metinleri Okuma ve Anlama: Bu derste kolay ve orta düzey Farsça metinler tahlil edilerek Türkçe’ye çevrilmekte, ilk dönemde öğrenilen Farsça dilbilgisi konularının uygulaması yapılmakta, ayrıca Farsça’dan Türkçe’ye çeviri teknikleri üzerinden durulmaktadır.

Reading and Understanding of Persian Texts: Easy and medium levels of Persian texts are translated to Turkish and applications are made on Persian grammar that is learned in the first semester and also translation techniques from Persian to English are emphasized.

Seçmeli/ Selective:

4. Türk Tarihinin Arşiv Kaynakları: Bu derste, arşiv belgelerinin saklama ve oluşturma dönemlerinden başlayarak hitap edilen kimseye göre özellikleri, yazı şekilleri, yazılış sebepleri genel olarak anlatılacak, örnek metinler üzerinde uygulamalar yapılacaktır.

Archival Sources of Turkish History: In this course, starting from store and creation periods of archive documents according to the features that appeal to anyone, writing forms and spelling reasons will be explained in general. And also applications will be done on the sample texts

5. Osmanlı ve Çağdaşı Türk Devlet ve Hanlıkları: Selçuklulardan sonra, başta Osmanlılar olmak üzere Türk coğrafyasında kurulan devletler, bunların kuruluşları, yayıldıkları bölgeler, siyasî ve sosyal etkinlikleri, dönemlerinde oynadıkları roller anlatılacaktır.

Ottoman Empire and Its Contemporary Turkish States and Khanates: In this course, after seljuks, mainly ottomans, states that established in the Turkish geography, these established, regions were spread, political and social events and their roles of their periods will be explained.

6. Türk-İslam Mimarisi: Bu derste, İslamiyet öncesi ve sonrası Orta Asya mimarisi ve sanatı anlatılacaktır.

Turkish-Islamic Arhitecture: In this course, architecture and art of Central Asia before and after Islam will be explained.

7. Türk Sosyoloji Tarihi:  Bu derste, Türkiye'deki sosyolojik hareketlerin kaynağı olan Fransa'da sosyolojinin ortaya çıkış koşulları ele alınacaktır. Birbirlerine zıt iki ana akımın belirdiği sosyolojik düşüncede, bir tarafta Le Play'in kurduğu science sociale  ekolünün, diğer tarafta Auguste Comte'un kurup, Emile Durkheim'in geliştirdiği sosyoloji ekolünün gelişimi ve yöntemi üzerinde durulacaktır. Daha sonra, Türkiye'de sosyolojinin doğuşunu hazırlayan koşullar ve Le Play ekolünün Türkiye'deki temsilcisi sayılan Prens Sabahattin ile Comte- Durkheim çizgisini izleyen Ziya Gökalp'in sosyoloji anlayışları ve kaynaklarıyla olan ilişkileri incelenecektir.

History of Turkish Sociology : In this course, will be explained the conditions of the emergence of sociology in France that was the source of the sociological movement in Turkey. Two main trend of opposite each other is seen in sociological idea. One side, school of science sociale was established by Le Play and the other side school of sociology was established by Auguste Comte and was developed by Emile Durkheim will emphasized on development and method. And then preparation conditions of the birth of sociology in Turkey and approaches and resources of Prince Sabahattin with Comte-Durkheim are the representative of Le Play school in Turkey and Ziya Gokalp that in their line will be reviewed.

8. Bilim Tarihi: Tarihi dönemlerden başlayarak Türk coğrafyasında bilim ortamları, yetişen bilim adamları, yazdıkları eserler, bilime getirdikleri yenilikler ve etkileri, uygulama alanları anlatılacaktır.

History of Science: In this course will be began from historical periods and then will be explained the science environments of Turkish geography, trained scientists and their works, their innovations and effects on science and application areas.

9. Çağdaş Türk Lehçeleri: Özellikle yazı dili olarak kullanılan Türk lehçeleri, dil lehçe ilişkisi üzerinden durulduktan sonra, kullanıldıkları bölgeler, temel dilbilgisi özellikleri, diğer lehçelerle benzer veya ayrılan yönleri, lehçe grupları sistematik biçimde anlatılacak, bütün Türk lehçelerinin genel yönleriyle tanıtılması sağlanacaktır.

Contemporary Turkish Dialects: In particular, features Turkish dialects as is used written language, regions are used, basic grammar features, similar or separated with other aspects of dialects, dialects groups will be explained and the general aspects of the Turkish dialects will be introduced.

10. Divan Edebiyatı Metinlerini Okuma ve Anlama: XIII. Asırdan başlayarak Osmanlı döneminde gelişen Divan Edebiyatı ürünleri, şekil ve muhteva yönünden ele alınarak edebî sanatlar açısından incelenecek, örnek metinler üzerinden uygulama yapılacaktır.

Reading and Understanding of Divan Literature Texts: Beginning from the XIII. century, developmented of Divan Literature products in Ottoman period be addressed in form and content that will be reviewed in terms of the literary arts and application will be made on the sample texts.

11. Yeni Türk Edebiyatı: Temel Meseleler: Tanzimatla başlayan yenileşme dönemi Türk edebiyatı, adlandırma meselesinden başlayarak genel Türk edebiyatı içindeki yeri, bu dönemde ortaya çıkan şekil ve muhteva değişmeleri, etkilenme kaynakları ve tartışma konuları ayrıntılarıyla anlatılacaktır.

Modern Turkish Literature: Basic Issues: New era Turkish Literature that started with Tanzimat, place of this in the general Turkish Literature changes of form and content that emerged during this period, resources effect and discussion issues will be explain in detail.

12. Türk Halk Edebiyatı Metinlerini Okuma ve Anlama: Masal, efsane, destan gibi Türk halk edebiyatı ürünleri, tarihi kaynaklardan yararlanılarak tanıtılacak, genel özellikleri açısından değerlendirilecek, örnek metinlerden uygulamalar yapılacaktır.

Reading and Understanding of Turkish Folk Literature Texts: Turkish Folk Literature products such as tales, legend, epic will be introduced with historical sources, will be evaluated in terms of general features and applications will be made from sample texts.