İstanbul Üniversitesi

Edebiyat Fakültesi

Sanat Tarihi Bölümü

Genel Sanat Tarihi Anabilim Dalı

Prof. Dr. Uşun TÜKEL

0212 4555700/15733
 

 Anabilim Dalı Sayfa | Yayınlar | Çalışma Alanları | Dersler | Özgeçmiş | Duyurular  



Yayınlar

 

ULUSLARARASI YAYIN VE ETKİNLİKLER                

Kitap içinde bölüm yazarlığı:

 - (Doç. Dr. N. Öztokat ile) “Le réel et l’imaginaire: Une approche sémiotique de la Biennale de Venise 2003. Les Signes du Monde. Interculturalité & Globalisation (Forme de DVD). Université Lumiére Lyon2, Lyon 2005. 

- (Doç. Dr. N. Öztokat ile) “Le dit et l’interdit: une lecture sémiotique de la Biennale de Venise 2003”, Les Signes du Monde. Interculturalité & Globalisation (Forme de DVD).  Université Lumiére Lyon2, Lyon 2005.  

Yurtdışı hakemli dergilerdeki makale:  

- “Le parcours du signe visuel entre le passé et le présent: une étude de deux tableux d’Islimyeli”, Visio, Vol. 10, N. 9-10, 2005. 

-“Image and System: The Pictorial Language of 16th Century Ottoman Miniatures”, Visio,yayın onaylı. 

Uluslararası bilimsel toplantılarda sözlü sunulan ve tam metni yayınlanan bildiri: 

- 8ème Congrès de l’AISV-IAVS (8. Uluslararası Görsel Göstergebilim Kongresi) 29 Mayıs – 2 Haziran 2007, İstanbul Kültür Üniversitesi (Prof. Dr. N. Öztokat ile) “Görsel Kent Söyleminin Parametresi Olarak Gökdelen”. 

- 8ème Congrès de l’association internationale de Sémiotique (AIS) 7 – 12 juillet 2004, Lyon / France (avec Doç. Dr. N. Öztokat) “Le réel et l’imaginaire: Une approche sémiotique de la Biennale de Venise 2003”.

 

- 8ème Congrès de l’association internationale de Sémiotique (AIS) 7 – 12 juillet 2004, Lyon / France (avec Doç. Dr. N. Öztokat) “Le dit et l’interdit: une lecture sémiotique de la Biennale de Venise 2003”. 

- Sanatta Etkileşim / Interactions in Art, Uluslararası Sempozyumu, 25-27 Kasım 1998, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü (“Worringer’in Soyutlama Kuramı Bağlamında Erken Kültürlerin Modern Heykele Etkisi / Worringer’s Theory of Abstraction and the Influence of Early Cultures on Modern Sculpture”).  

ULUSAL YAYIN VE ETKİNLİKLER 

 Kitap: 

- Resmin Dili. İkonografiden Göstergebilime, Homer Kitabevi, İstanbul 2005. 

- (M. B. Tanman ile), Arkeoloji ve Sanat Tarihi Araştırmaları. Yıldız Demiriz’e Armağan, Simurg Yayınları, İstanbul 2001. 

- E. H. Gombrich: Resimde Anlam Sorunu, Kabalcı Yayınevi, İstanbul 1995.

 Kitap bölüm yazarlığı: 

- “Beyan-ı Menazil’in Resim Dili: Çözümleme ve Yorum”, Sosyoloji ve Coğrafya (Yay.haz. E. Eğribel/U.Özcan), Sosyoloji Yıllığı Kitap 15, Kızılelma Yayıncılık, İstanbul 2006, 563-571.  

-“Sanat Tarihi: Tanımlamadan Anlamlandırmaya Yöntemsel Serüven”, Disiplinlerarası Ortam ve Yöntem Sorunları, Multilingual, İstanbul 2004, s. 151-156. 

-“Natüralist Olmayan Betimleme Kiplerine İlişkin Gösterim”, Sanatın Ortaçağı. Türk, Bizans ve Batı Sanatı Üzerine Yazılar (Haz. E. Akyürek), Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1997, s.83-90. 

-“Anadolu’daki Yoksulluk ve İç Sıkıntısı(!)”, Dünya Kültürü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1996. 

-“Staalmeesters Ya Da Ne Çok Yakın, Ne Çok Uzak”, Dünya Kültürü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1996. 

-“Barok Sanat ve 18.Yüzyıl Müziğini Adlandırma Sorunu”, Celal Esad Arseven Anısına Sanat Tarihi Semineri Bildirileri 7-9 Mart 1994, MSÜ, Fen/Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, İstanbul.  

-“Batı Sanatı’nda Maria Magdalena’nın Kimliği Problemi ya da Kutsal Metinlerin Karşılaştırmalı Çözümlenmesi Zorunluluğu”, Sanat Tarihinde İkonografik Araştırmalar (Güner İnal’a Armağan), Hacettepe Üniv. Yay., Ankara, 1993, s.523-542. 

-“Beyân-ı Menâzil’in Resim Dili Üzerine Bir Anlamlandırma Denemesi”, Türk Kültüründe Sanat ve Mimari (Klasik Dönem Sanatı ve Mimarlığı Üzerine Denemeler), 21.Yüzyıl Eğitim ve Kültür Vakfı, İstanbul, 1993, s.190-205. 

-“Batı Resminde ‘Mutfak Sahneleri’ ve İçerdikleri Anlam Dönüştürümü”, Sanat Tarihinde Doğudan Batıya, Sandoz Kültür Yayınları, İstanbul, 1989, s.95-102. 

Yurt içi hakemli olmayan dergilerdeki yayınlar: 

 - “David ve Delacroix: Devrimin Görsel Yapısı”, Arredamento Mimarlık, 100+79, Nisan 2005, s.100-102. 

- “Görüntülerin Matemi Üzerine Bir Görme/Okuma Denemesi”, Dipnot (Sanat ve Tasarım Yazıları),  MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi, sayı 2, Kış-Bahar 2004, s. 107-111. 

-“İmge ve Dizge: Osmanlı Minyatürünün Klasik Dili Üstüne Gözlemler”, Dipnot (Sanat ve Tasarım Yazıları), MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi, sayı 1, Yaz 2003, s. 91-100. 

-“17. Yüzyıl Hollanda Resminde Konut: Mekansal Gösterimin Doğası”, Arredamento Mimarlık, 100+56, Mart 2003, s. 77-81. 

-“Documenta 11 ya da Yaşam Sanata Öykünür”, Arredamento Mimarlık, 100+52, Kasım 2002, s. 124-128. 

-“Ayın ‘Öteki’ Yüzü: Gombrich’in bir Sanat Kuramcısı Olarak Portresi”, Arredamento Mimarlık, 100+44, Şubat 2002, s. 103-105. 

-“Resimde İç Mekan ya da Resmin İç Yapısı”, Arredamento Mimarlık, 100+13, Nisan 1999, s.76-81. 

-“Rönesans Resminde Çocuk İsa İmgesi”, Sanat Dünyamız, sayı 71, yıl 1999, s.139-152. 

-“İst.Üniv. Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Eğitiminin İçeriği”, İ.Ü.E.F. Sanat Tarihi Yıllığı, Sanat Tarihi Araştırma Merkezi İstanbul, 1997, s.19-21.  

-“Talihsiz Bir Buluşma ya da Giotto’yu Okumak”, Tarih ve Toplum, sayı 158, Şubat 1997, s.29-30. 

-“Engin Akyürek’ten İkonografik Sanat Tarihi Yazımına Önemli Bir Katkı: Bizans’ta Sanat ve Ritüel”, Cumhuriyet Kitap, 25 Temmuz 1996, sayı 336, s.10-11. 

-“Raphaello’nun Başkalaşım Yapıtı: Çözülen / Eklenen Gizler”, Antik&Dekor, sayı 37 / 1996, s. 86-87. 

-“Vergi Parası Üzerine İkonografik Bir Not”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, sayı 12, İstanbul, 1993-94. 

-“CoBrA: Dışavurumcu Resim Akımı İçinde Önemli Bir Grup”, Sanat Dünyamız, sayı 47, Bahar 1992, s.48-53. 

-“Geçmişe Yapılan Görkemli Yolculuk: Efsanevi Jethro Tull İstanbulluları 70’lere Götürdü”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 77, Ağustos 1991, s.33/35. 

-“Beyân-ı Menâzil”, 4. Boyut, yıl 1, sayı 5, Mart 1991, s.54-57. 

-“Özgürlüğe Tutkun İnsanların Ülkesi: Likya”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 67, Ekim 1990, s.24-29. 

-“Assos’ta Buluşan Bilgelerin Yolu”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 64/65, Temmuz/Ağustos 1990, s.18-21. 

-“Anadolu’nun Önemli Bir Kehanet Merkezi: Klaros”, Bizim Almanca/Unser Deutsch, sayı 58, Ocak 1990, s.28-31. 

-“Resim Göstergebiliminin Bazı Sorunları”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, cilt 2, sayı 4, Nisan 1989, s.9-15.  

-“Panofsky’nin Yöntemi ve Bir Ön-Çalışma”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, cilt 1, sayı 2, Nisan 1988, s.107-112. 

 Ulusal bilimsel toplantılarda sözlü sunulan ve tam metni yayınlanmış panel konuşması: 

- “Sanat Tarihi Eğitiminin İrdelenmesi”, Sanat Tarihi Eğitiminin İrdelenmesi (Sempozyum Bildirileri), Sanat Tarihi Derneği Yayınları, İstanbul 2004, s. 85-98. 

- “Türkiye’de Sanat Tarihi”, Arrademento Mimarlık, 100+7, Ekim 1998, s. 38-45.  

Ulusal bilimsel toplantılarda sözlü sunulan tam metni yayınlanmış bildiri: 

-“Sanat Tarihi Yazımında Yöntem Sorunları”, Prof. Dr. Erdim Öztokat Anısına Disiplinlerarası Ortam ve Yöntem Sorunları, 12.12.2002, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. 

-“Barok Sanat ve 18.Yüzyıl Müziğini Adlandırma Sorunu”,  Celal Esad Arseven Anısına Sanat Tarihi Semineri, 7-9 Mart 1994, MSÜ, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü, MSÜ Oditoryum. 

- “Batı Sanatı’nda Maria Magdalena’nın Kimliği Problemi ya da Kutsal Metinlerin Karşılaştırmalı Çözümlenmesi Zorunluluğu”, Sanat Tarihinde İkonografik Araştırmalar Semineri, 8-10 Nisan 1991, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü. 

-“Batı Resminde ‘Mutfak Sahneleri’ ve İçerdikleri Anlam Dönüştürümü”, Doç.Dr. Ünsal Yücel Anısına Sanat Tarihi Sempozyumu, 14-15 Mayıs 1987, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Güzel Sanatlar Bölümü.  

- “Osmanlı Minyatürcüsünün Betimleme Mantığına Bakış”, Osmanlı Dünyasında Kültürel Yapılanma ve Mimarlık Sempozyumu, 28 – 29 Şubat 2000, YTÜ Oditoryum (bkz. 4.2.).  

- (Doç.Dr. N. Öztokat ile) “Gelenekten Günümüze Görsel Gösterge: Bir Balkan Naci İslimyeli Okuması”, Sanatta 1950’den 2000’e, Sanat Tarihi Derneği Sempozyumu, MSÜ Oditoryum. 

- (Yrd.Doç.Dr. Nedret Özkokat) “Görsel Göstergenin Serüveni. Çağdaş Bir Örnek Üzerine Gözlemler: Balkan Naci İslimyeli”, Görsel Göstergebilim: Kuram ve Uygulamalar Semineri, 12-15 Nisan 1999, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Fransız Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 

 - “Documenta X Bağlamında Sanatta Son Yönelimler”, Batı Sanatı ve Batılılaşma Dönemi Türk Sanatı Sempozyumu, 11-13 Mayıs 1998, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Araştırma Merkezi. 

Özeti yayınlanmış bildiri: 

- “Floransa’da bir Bizanslı. Gozzoli’de Anlatım Düzlemleri”, Sanat ve İnanç Sempozyumu, 13-15 Kasım 2000, MSÜ Sanat Tarihi Bölümü. 

Ulusal bilimsel dergilerde yayın kurulu üyeliği ve hakemlik: 

-Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi. 

-Sanat Tarihi Yıllığı, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi.  

-Sanat Tasarım, Y.T.Ü. Sanat ve Tasarım Fakültesi. 

Çeviri

makale çevirisi:

- Svetlana Alpers, “Betimlemeden Yorumlama, ya da Las Meninas’a Bakış”, Dünya Kültürü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 1996, s. 109-116. 

- Svat Soucek, “İç Asya’da ‘Yurt’ ve Türkiye’deki ‘Yurtlar’”, Sanat Tarihinde Doğudan Batıya, Sandoz Kültür Yayınları, İstanbul, 1989, s.81-86.

 

KONFERANS:

1)“Yunan (Antik/Bizans) Müziği ve Sanatından Örnekler”, 13 Şubat 1991, İstanbul Üniversitesi Güzel

Sanatlar Bölümü Başkanlığı, Kuyucu Murad Paşa Medresesi.

2)“18.-19.Yüzyıl Sanatında Resim-Müzik İlişkileri”, 2 Mayıs 1994, Marmara Üniversitesi Müzik Eğitimi

Bölümü, Göztepe Kampüsü

3)“Paris’te Modern Mimarlık ve Müzik”, 9 Mayıs 1996, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, A.5.

SÖYLEŞİ:

“Türkiye’de Sanat Tarihi” (Prof.Dr.G.N.Kafadar ve Prof.Dr.M.Baha Tanman ile) Arredamento Mimarlık,

Ekim 1998, sayı 100+7, s.38-45.

ANSİKLOPEDİ MADDESİ:

Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, YEM Yayın, İstanbul, 1997 içinde:

Velazquez, Chillida, Serrano, Blake, Benois, Rosso, Beardsley, Rossetti, Zuccaro, Ribera, Zurbaran,

Hogarth, Reynolds, Gainsborough, Rafaello, Signac, Giordano, Stoss, Lombardo, Houdon, Prud’hon,

Rubens, Millet, Girardon, Carpeaux, Sansovino, Fantin-Latour, Pintoricchio, Crivelli, Puget, Gaddi,

Signorelli, Bologna, Parmigianino, Pontormo, Quercia, Masaccio, Domenichino, Pisano, Poussin, Liotard,

Clouet, La Tour, Le Nain, Fouquet, Fragonard, Lorenzetti, van Dyck, Ghiberti, P.d.Francesco, Tintoretto,

Uccello, Cranach, Feininger, Bellini, Rodin, Giorgione, Chardin, Donatello, Schlüter, Altdorfer, Brouwer,

Christus, Grünewald, H.v.d.Goes, Lippi, Mantegna, Perugino, Bosch, Botticelli, Constable, Fabritius,

Hooch, Rembrandt, Steen, Terborch, Tiepolo, Turner, Redon, Schöffer, Picabia, Vuillard, Grosz, Zadkine,

Maillol, Miro, Michaux, Magritte, Vlaminck, Gorky, Man Ray, Dubuffet, Calder, Tanguy, Gris, Reinhardt,

Delvaux, Chirico, Leger, Modigliani, Degas, Lipchitz, Duchamp, Derain, Dufy, Hepworth, Pollock, Moore,

Vasarely, Rouault, Moholy-Nagy, Klee, Marc, Matisse, Wotruba, Zorach, Chadwick, Tinguely, Soto,

Stieglitz, Albers, Pevsner, Schlemmer, El Lissitzky, Wols, Richier, Riopelle, Gabo, Malevich, Dürer,

J.L.David, Bouts, Daumier, Mason, Gericault, Courbet, Delacroix, Ingres, Dali, Goya, Ernst, Holbein,

G.d.Fabriano, G.David, Ghirlandaio, Tiziano, Bruegel, J.v.Goyen, Credi, Bartolommeo Castagno,

Carpaccio, Correggio, Duccio, Giotto, S.Martini, Celini, Van Eyck, Caravaggio, El Greco, Rozanova,

Uecker, Kaprow, Beuys, Piene, Verrocchio, R.v.d.Weyden, Archimboldo, Hundertwasser, Murillo, Signac,

Millais

 

 

Çalışma Alanları

YÖNETİLEN TEZLER:

YÜKSEK LİSANS:

1)Zuhal Özcengiz, “20. yüzyıl Öncü Sanatçılarının Sahne (Opera Bale) Tasarımları”, 1997.

2)Esra Aliçavuşoğlu, “Dali’nin Sanatında Klasik Ustaların İzi. Motif, Kalıp, ve Kompozisyonlarının

Gerçeküstücü Yorumu”, 1999.

3) Lale Yılmaz, “Zaman-Mekan İlişkisi Ekseninde Video Sanatının Gelişimi”, 2000.

4) Barbaros Yüce, “Hans Sedlmayr’ın Sanat Kuramı: Verlust der Mitte Bağlamında Moderne Yönelik Bir

Değerlendirme”, 2002.

5)Şebnem Tardu, “Dante’nin İlahi Komedyası’nın Görsel Sanatlara Yansıması”, 2002.

6) Aynur Gürlemez, “ Çağımız Sanatında Hazır-Yapım ve Dönüşümsel Nesne Farklılığı”, 2003.

7) Seda Yavuz, “Yapı-Bozum Bağlamında Fluxus Hareketi”, 2004.

DOKTORA:

1) İlmon Hançer, “Ermeni Minyatür Sanatında İstanbul Okulu”, Doktora, 2000.

2)Emine Önel Kurt, “1980 Sonrası Türk Sanatında Dinsel İmge Kullanımı”,  Doktora, 2002

 

Dersler

  LİSANS:

1)“İkonografi” (4. Yarıyıl)

2)“Eleştiri ve Yöntem III” (5. Yarıyıl)

3)“Eleştiri ve Yöntem IV” (6. Yarıyıl)

4) Batı Sanatı VII (7. Yarıyıl)

5)“Yapıt Çözümlemeleri Semineri” (7. Yarıyıl)

6)“Batı Sanatı VIII” (8. Yarıyıl)

YÜKSEK LİSANS:

“20. Yüzyıl Sanatında Kuramsal Metinler” (1. Yarıyıl)

 

DOKTORA

"Kuram Çalışmaları" (1. Yarıyıl)

 

 

Özgeçmiş

 

 

Doğum Yeri ve Tarihi

İstanbul/1960  

 

Göreve Başlama Tarihi

1985

 

Lisans Eğitimi

1982/İstanbul Üniversitesi, Estetik ve Sanat Tarihi Bölümü

  Yüksek Lisans Eğitimi 1982-1984/İstanbul Üniversitesi, Estetik ve Sanat Tarihi Bölümü
  Yüksek Lisans Tez Konusu

Avrupa Resim Sanatı’nda Rengin Yeri Önemi ve Farklı Kullanım

Olanakları

 

Doktora Eğitimi

1990 / İstanbul Üniversitesi, Estetik ve Sanat Tarihi Bölümü

 

Doktora Tez Konusu

Beyan-ı Menazil’in Resim Dili: Bir Yapısal Çözümleme

 

Yardımcı Doçentlik

 

1992 İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü

             Doçentlik                                           1996 / İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü

                Profesörlük                                        2006 / İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü