IMBROS

(Harita) Çanakkale iline baglı Gökçeada antik devirdeki adıyla İmbros adası kültürel yönden hep Trakya bölgesi ve Gelibolu yarımadası ile yakın ilişki içinde oldu. Adanın kuzeydoğusundaki Kale köyü eski İmbros olup Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Merkezi bu önemli Kuzey Ege adasının eskiçağ boyunca bölgedeki diğer adalar ve Trakya sahili ile olan ilişkisini incelemektedir. Bu araştırma projesi kapsamında adada eskiçağ döneminden kalma en büyük buluntu grubu olan eskiçağ dönemi yazıtlı belgeleri inclenmiştir. Hellenistik ve Roma devirlerine tarihlenen 11 adet yazıtlı eserden altısı köy evlerinden birindeki Çanakkale müzesine kayıtlı bir özel kolleksiyonda, diğer dördü ise köyün çeşmesine inşa edilmiş durumda bulunmaktadır. Bu yazıtlardan üçü 19. yy. sonlarında İmbros metropoliti Nikephoros tarafından yayınlanmış olup, bunlardan biri bir mezar ağıtıdır.

Kaleköy sur kulelerinden ayakta kalmış olan birinin doğu cephesindeki yazıtta Laskaris ailesine mensup Manuel Asanes´in adı geçmektedir. İmbros´a 19. yy. ın ikinci yarısında gelen gezginler tarafından da görülerek yayınlanan bu yazıt, ikinci satırının sonunda dünyanın yaratılışından itibaren başlatılan takvime göre verilen 6950 yıl sayısına dayanarak 1442 yılına tarihlenmektedir. Köyde bir arsada bulunan antik devir kaidesi üzerinde ortaçağda Ege denizinin bu kesimindeki adalarda hüküm süren Gatelusi ailesinin armasını ve altındaki yazıtta da Kont Johannes Laskaris Rontakinos´tan bahsedildiği görülmektedir. Yazıtın son iki satırında belirtilen ve önceki yazıtta oldugu gibi dünyanın yaratılışından itibaren başlatılan takvime göre verilen 6964 yıl sayısına göre bu yazıtı 4 Kasım 1456 yılına tarihleyebiliriz.

Kaleköy´deki araştırmalar sırasında bir evin duvarına inha edilmih durumda mermerden sol yarısı kırık bir bloğu inceledik. Üzerindeki yazıt bu yüzyılın başlarında tüm olarak görülerek yayınlanmıştır. Yazıttan bu eserin Oniki Tanrılara meclis üyeleri tarafından sunulan bir adak olduğu ve adağı yapan meclis üyelerinin isim listesini içerdiği anlaşılmaktadır (IG XII 8 Nr. 63). Kaleköy´ün liman bölgesinde şematik girlandlı bir lahit teknesi ile, bir lahit kapağı görülmektedir. Kaleköy´deki bir başka evde bulunan bir diğer eski yunanca yazıt ise 19. yy.´ın sonlarında görülerek yayınlanmış bulunmaktadır. Yazıtın içeriğinden Apollon Patroos´a bir kült rahibinin sunuda bulunduğu anlaşılmaktadır. Yine aynı evde, üstü kırık olan mermerden bir kaide üzerinde bir heykelin ayakları ve sağ yanında bir hayvan görülmektedir. Aynı evde ayrıca bir de mermerden bir sıvı ölçme kabı vardır. Kaleköy´de bir evde bulunan beyaz mermerden bir Herme başı, beyaz mermerden başsız bir Kybele heykelciği ve yine beyaz mermerden giyimli bir tanrıça heykelciği gövdesi İmbros şehir devletinin hem diğer adalar ve hem de Trakya ve Anadolu ile olan ilişkisinin eskiçağ boyunca çok yoğun olduğunu göstermektedir.