Tarih Bölümü - İ.Ü. Edebiyat Fakültesi

Türkiye’de batı tarzında bir üniversitenin kurulması fikri 1845 tarihinde ‘Muvakkat Maarif Meclisi’ tarafından ortaya atılmıştır. Darülfunun adı verilen bir müessesede her nevi ilim ve fen öğretilecekti. Ayrıca ilim ve fennin yayılmasını sağlayacak bir Encümen-i Daniş kurulması tasarlanmıştır. İlk defa 1863 yılında kurulan ve konferanslar tarzında derslerin yapıldığı Darülfunun ihtisaslaşma sağlanmadan 1865’de kapatılmıştı. 1869’da çıkarılan ‘Maarif-i Umumiye Nizamnamesi’ ile Darülfunun-ı Osmani’nin kurulması kararlaştırılmış ve 20 Şubat 1870’te açılmıştı. Darülfünun-ı Osmani’de bir fakülte olarak kurulan Hikmet ve Edebiyat Şubesi’nde İlm-i Tarih ve Tarih-i Umumi kürsülerinin kurulması planlanmıştı. Ancak uygulamada tam bir başarı sağlanamayarak 1873’te Darülfünun ile beraber bu kürsüler kapanmıştı. 1874’te kurulan Darülfünun-ı Sultani’de Mekteb olarak adlandırılan fakültelerden Edebiyat Mektebi’nde Tarih-i Umumi Kürsüsü kurulmuş ve 1877-1878’de Darülfünun-ı Sultani ile beraber kapatılmıştı. 1900’de II. Abdülhamid tarafından kurulan Darülfünun-ı Şahane’de Edebiyat şubesinde Tarih-i Osmani ve Tarih-i Düvel kürsüleri kurulmuştu. 1911 yılında Edebiyat şubesi beş bölüme ayrılırken bunlardan biri de ‘Tarih ve Coğrafya Bölümü’ olmuştu. Bu bölümde 1912 yılında Tarih-i Umumi, Tarih-i Osmani ve Coğrafya dersleri okutuluyordu. 1918’de Coğrafya ayrılarak müstakil bir Tarih Bölümü kurulmuştu. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçerken 1923-1924 öğretim yılında şu kürsüler mevcuttu: Tarih-i Siyasi, Türk Tarihi, Akvam-ı İslamiye Tarihi, Türkiye Tarihi, Avrupa-Türkiye Münasebatı Tarihi, Kurun-ı Vusta’da Şark Akvamı Tarihi, Akvam-ı Şarkiye-i Kadimiye Tarihi, Yunan-ı Kadim ve Roma Tarihi. 1933’te Darülfünun’dan Üniversiteye geçmeden önce Tarih Bölümü’ndeki Akvam-ı Kadimeyi Şarkiye, Roma-Yunan-ı Kadim Tarihi, Orta Zamanlar Tarihi, Son Zamanlar Tarihi, Umumi Türkiye Tarihi, Türkiye Tarihi ve Yeni Zamanlar Tarihi kürsüleri mevcuttu. 1945’ten sonra Tarih Bölümü zaman içerisinde altı (6) kürsü olarak teşkilatlanmıştır. O zamandaki adıyla Kürsü olarak tanımlanan ve şimdiki adıyla Anabilim Dalı olan bu kürsüler şunlardır:

İlkçağ Tarihi Kürsüsü,

Ortaçağ Tarihi Kürsüsü,

Yeniçağ Tarihi Kürsüsü,

Yakınçağ Tarihi Kürsüsü,

Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi Kürsüsü

Genel Türk Tarihi Kürsüsü.

1982 senesinde kabul edilen 2547 sayılı Üniversiteler Kanununa göre Kürsü adı Anabilim Dalı olarak değiştirilmiş ve bu kürsülere bir de Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalı eklenmiştir. Tarih Bölümü, hâlihazırda görevli olan, on dört (14) Profesör, on (10) Doçent, on iki (12) Yardımcı Doçent ve on yedi (17) Araştırma Görevlisi olmak üzere toplam elli üç (53) akademisyenden müteşekkildir. Bunun yanında, YÖK tarafından 35. Madde ile, Yüksek Lisans veya Doktora yapmak üzere görevlendirilen, çeşitli üniversitelere mensup dört (4) Araştırma Görevlisi bulunmaktadır. Tarih Bölümü tarafından 1937-1938 yılları arasında Tarih Semineri Dergisi (1-2) çıkarılmıştır. Ayrıca 51. sayısı yeni çıkan Tarih Dergisi (tesisi 1949), 16. Sayısı yayımlanan Tarih Enstitüsü Dergisi (tesisi 1970), 12. sayısı neşredilen Güney Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi (tesisi 1972) yayınlanmaktadır. Tarih Bölümü’nde, öğretimde ortak bölüm programı uygulanmaktadır. Yedi anabilim dalı vardır. Eskiçağ'dan günümüze kadar Tarih bilimsel şekilde incelenip, son araştırmaların ışığında öğretim yapılmaktadır. Bölümümüze geçen dönem seksen (85) öğrenci alınmıştır. Sözel puana göre alınmakta olan bu öğrencilerin bundan sonra Eşit Ağırlıklı puana göre alınması teklif olunacaktır. Bu bölümden mezun olanlara Tarihçi unvanı verilir. Öğretmenlik için gerekli olan pedagojik formasyonu aldıktan sonra öğretmen adayı olabilmektedirler. Tarih Bölümü mezunları bir çok önemli devlet kurumunda görev alabilmektedirler.

Güney Doğu Avrupa Araştırma Merkezi

Van Bölgesi Tarih ve Arkeoloji Araştırma Merkezinde Görevlendirilen Elemanlar:

Arş. Gör. Can Avcı

Tarih Bölümünde 35. Madde İle Görevli Araştırma Görevlileri

Arş. Gör. Miraç TOSUN

Arş. Gör. Hüseyin Baha ÖZTUNÇ

Arş. Gör. Serdal SOYLUER

Arş. Gör. Mustafa TANRIVERDİ

Bölümümüzün Amaçları

Türkiye'nin en eski ve köklü eğitim kurumu olan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinin önemli bölümlerinden birisi olan Tarih Bölümü, öğrencilerine, bir tarih şuuru kazandırmayı hedeflerken diğer taraftan da olaylara ilmî bir bakış açısı ile yaklaşmanın gerekliliğini ön plana çıkaran bir eğitim anlayışına sahiptir. Bunun yanında, ders programında yer alan, bir çok değişik konu ve dönem üzerine yoğunlaşmış dersler ile öğrenci, daha farklı alanlarda seçme şansına kavuşmaktadır. Bölüm olarak, öğrencilerimize, dört yıllık mezuniyetleri sonunda, hak ederek aldıkları tarihçi unvanının ne demek olduğunu, bunun gerektirdiği sorumlulukların neler olduğunu tam olarak anlatabilmek için, yapılan seminer çalışmaları ve uygulamalı dersler ile takip ettiğimiz ders programını bu çerçevede belirlenmektedir.

Öte yandan, Bölümün öğretim üyeleri ve yardımcılarının yaptıkları akademik çalışmalar Türk ve Dünya Tarihinin bilinmeyen noktalarının gün yüzüne çıkarılmasına bilimsel anlamda katkı sağlamayı hedeflenmektedir. Bu bağlamda, Bölümde yer alan yedi anabilim dalında, tarihin en eski çağlarından başlamak üzere, Türk tarihi, Ortaçağlar, Osmanlı siyasî, idarî ve müessese tarihi, yeni ve yakın dönem Avrupa tarihi ve Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti tarihi alanlarında akademik çalışmalar sürdürülmektedir. Tarih Bölümü periyodik olarak düzenlediği sempozyum ve seminer çalışmalarıyla, Türk ve dünya tarihçilerini buluştururken, aynı zamanda, üzerinde yeterince durulmamış tarihî meseleleri ilmî olarak tartışmayı amaçlamaktadır.

Tarih Bölümünde şu anda on dört (14) Profesör, on (10) Doçent, on iki (12) Yardımcı Doçent ve on yedi (17) Araştırma Görevlisi olmak üzere toplam elli üç (53) akademisyen görev yapmaktadır.

Dergi

Tarih Dergisi (tesisi 1949) En son 51. sayısı (İstanbul 2011) yayınlanmış olup, şu an itibariyle 52. sayısı baskı aşamasındadır.

Tarih Enstitüsü Dergisi (tesisi 1970) En son 16. sayı çıkmıştır.

Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi (tesisi 1972) En son 12. sayısı, Prof. Dr. Cengiz Orhonlu Hatıra sayısı olarak (İstanbul, 1998) yayınlanmıştır.

Duyurular

İletişim

Tel: 0 212 455 57 00

E-mail: tarihsekreterligi@hotmail.com

Adres: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Ordu Caddesi, 34459 Laleli-İstanbul