ŞARKİYAT ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

2547 sayılı ka­nundan önce «Şarkiyat Enstitüsü» diye anılan araştırma merkezi Fakültemiz­deki Arap ve Fars Filolojileri Kürsülerinin kuruluşu ile bir arada ele alınabilir. Bölümümüzün tarihçesinde de belirtildiği gibi 1933 üniversite inkılâbı sırasında Arap - Fars Filolojisi'ne hizmetlerine temas edilen Ord. Prof. Dr. H. Ritter, Fa­kültedeki öğretimle ilgili çalışmaları yanında Arap-Fars Dili ve Edebiyatları alanlarında modern araştırmalar yapmak, kütüphanelerindeki Türkçe, Arapça ve Farsça yazmaları ile dünyanın en belli başlı merkezlerinden olan İstanbul'da, yerli ve yabancı ilim adamlarının araştırmalarını kolaylaştıracak, bunlara yardımcı ola­cak bir enstitü kurulmasına çalıştı. Böylece İ.Ü. Kütüphanesi içinde ayrılan bir dâirede bu kütüphanenin basma koleksiyonlarından da faydalanılarak Şarkiyat Ens­titüsü ve Kütüphanesi kuruldu. «Bu arada öğrencilerine modern filoloji usulleri ile beraber, Avrupa ilminin şarkiyat sahasında varmış olduğu sonuçları öğreti­yordu. Memleketimizde gerçek manada tenkidli metin neşri usulünün yerleşmesi ve böyle usullere göre hazırlanmış olan metinlerin neşri, onun ders­lerinden sonra başlamıştır.» (A. Ateş, «Hellmut Ritter» adlı makalesi, ŞM, I, 3). Bu çalışmalar, gelenek halinde ve eski yazmaların incelenmesi, yeni araştırma­ların gözönünde bulundurulması ile devam ettirilmektedir.

1938'den beri ilmî araştırma merkezi olarak aralıksız çalışan Enstitü, hükmî ve hukukî hüviyetine 1961 yılında Prof. Ahmed Ateş'in gayretleriyle kavuşmuştur. Şarkiyat Araştırma Merkezi, Arap Fars Filolojisi sahasında Türkiye'nin en değerli kitap kolleksiyonuna sahiptir. Bu sahada yerli ve yabancı araştırıcıların mutlaka başvurdukları bir müessesedir. Bölümümüzün öğrencileri de çalışmala­rında bu kütüphaneden faydalanırlar. Çünkü Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü ile Şarkiyat Araştırma Merkezi'ni aralarındaki birtakım organik bağlardan do­layı ayrı mütalâa etmek zordur. Nitekim bu kütüphane, hem Şarkiyat Araştırma Merkezi'nin, hem de Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nün kütüphanesidir. Halen Şarkiyat Araştırma Merkezi'nin Müdürlüğünü Bölümümüz öğretim üyelerinden Prof. Dr. A. Yaşar Koçak yürütmektedir.