İstanbul Üniversitesi

Edebiyat Fakültesi

Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

 

 Ana Sayfa   |   Öğretim Üyeleri   |   Genel Bilgiler   |   Ders Programı   |   İletişim

   

 

 

 
 
  Bölüm Başkanı
 

Prof. Dr. Şevki Nezihi AYKUT

Öğretim Üyeleri ve Yardımcıları

 

Prof. Dr. Ayşe ÜSTÜN

Prof. Dr. Hasan Sacit KESEROĞLU

Prof. Dr. Mehmet CANATAR

Doç. Dr. Gülden SARIYILDIZ

Yard. Doç. Dr. Hülya DİLEK-KAYAOĞLU

Yard. Doç. Dr. Ümit KONYA

Yard. Doç. Dr. Muhammet Hanefi KUTLUOĞLU

Yard. Doç. Dr. İshak KESKİN

Yard. Doç. Dr. Murat YILMAZ

Yard. Doç. Dr. Murat CANDEMİR

Yard. Doç. Dr. Niyazi Çiçek

Arş.Gör.Dr. Işıl İlknur SERT

Arş.Gör. Sevil PAMUK

Arş.Gör. Mehmet Fahri FURAT

Arş.Gör. Süreyya ÇANKIRI

Arş.Gör. Fatih CANATA



- 

Genel Bilgiler

 

Bölüm, 1963 yılında Edebiyat Fakültesi'ne bağlı "Kütüphanecilik Bölümü" adıyla kurulmuş ve 1964-1965 akademik yılında öğretime başlamıştır. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Kütüphanecilik Bölümü'nden sonra, Türkiye'de kütüphanecilik alanında açılan ikinci bölümdür.

Bölümün kurucusu ve ilk başkanı, Almanya'dan bu amaçla davet edilen ve kütüphanecilik alanında uluslararası üne sahip Prof.Dr. Rudolf Juchhoff'dur. Meral (Şenöz) Alpay tercümanı olarak ve Jale Baysal öğretim yardımcısı olarak görev almışlardır. 1968 yılında Prof. Juchhof'un vefatıyla öğretim elemanı konusunda büyük güçlükler yaşayan bölüm, başka bölümlerden sağlanan öğretim üyesi desteği ile faaliyetlerini sürdürmüş; ancak 1969-1974 yılları arasında öğrenci alımı durdurulmuştur. Bölümde doktora dereceleri alan ilk elemanlardan Meral Alpay ve Jale Baysal, daha sonra doçent ve profesör olarak akademik kariyerde yükselmişler ve bölümün gelişmesinde önemli katkılar yapmışlardır.. Prof. Juchhoff'dan sonra bölüm başkanlığını sırasıyla Prof.Dr. Jale Baysal (1974-1994) ve Prof.Dr. Meral Alpay (1994-1997), Prof.Dr. Aysal Yontar (1997-2003) üstlenmişlerdir. 2003 yılından itibaren Bölüm Başkanlığını Prof.Dr. Ayşe Üstün yürütmektedir.

1983'de yüksek Lisans, 1984'de doktora programları açan bölüm, 1987'den itibaren "Kütüphanecilik Dergisi: Belge-Bilgi-Kütüphane Araştırmaları" adlı bilimsel bir dergi yayımlamaya başlamıştır. Kütüphanecilik Bölümü, 1990'da, biri 'Kütüphanecilik', diğeri 'Dokümantasyon ve Enformasyon' olmak üzere iki anabilim dalı halinde örgütlenmiş; 1995'den itibaren Kütüphanecilik Anabilim Dalı'nda, ikinci öğretim programı da açılmıştır.

Bilgi Çağı'nda bireysel ve toplumsal yaşamı etkileyen değişiklikler, tüm akademik disiplinlerde yeni düzenleme, örgütlenme veya dönüşümlere yol açmış;'bilgi bilimi', 'bilgi yönetimi' gibi yeni disiplinleri de yaratmıştır. Kütüphane ve arşiv bilimleri de bu gelişmelerden büyük çapta etkilenmiş; 'kütüphane ve enformasyon bilimi' kavramı ortaya çıkmıştır. Bu gelişmede, özellikle bilgisayara dayalı bilgi teknolojileri kullanımının yaygınlaştığı kütüphane, bilgi merkezi, arşiv gibi bilgi organizasyonlarında, kaynaklar, hizmetler ve yönetim açısından yeni yapılanmalara yönelme gereksiniminin de önemli bir rolü vardır. Sözü edilen gelişmelere bağlı olarak, günümüzde birçok ülkede 'kütüphanecilik okulu/bölümü' adıyla faaliyet gösteren bölümlerin adları ve ders programlarında önemli değişiklikler yaşanmaktadır.

Ülkemiz açısından da geçerli olan bu gelişmeler sonucunda, bölümümüz ile Ankara, Hacettepe ve Başkent Üniversitelerine bağlı Kütüphanecilik Bölümlerinin adları, Yükseköğretim Kurulu kararıyla 2002 yılında "Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü" olarak değiştirilmiş; ayrıca üç bölümde mevcut anabilim dalları kapatılarak, anabilim dalı yerine 'bölüme öğrenci alma' uygulamasına geçilmiştir.

Diğer taraftan, 2002-2003 yılında, İ.Ü.Edebiyat Fakültesi Arşivcilik Bölümü'ne yeni öğrenci alımına son verilmiştir. Kurulması 1985'de kararlaştırılan, 1988-1989'dan itibaren lisans düzeyinde öğretime başlayan ve gerek ders programı, gerekse öğretim elemanı açısından gittikçe gelişen İ.Ü.Edebiyat Fakültesi Arşivcilik Bölümü, yukarıda belirtilen Yükseköğretim Kurulu kararına uygun olarak 2002-2003 yılında 'Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü' kapsamına alınmıştır.

Arşivcilik, Kütüphanecilik ve Dokümantasyon Bölümlerinin bir araya gelmesinden sonra öğretim elemanı kadrosu açısından zenginleşen bölümümüz, ders programını da yenilemiştir.

 

 

-

 

Bölümümüzün Amaçları


 
Bölümün amacı, kamu veya özel sektör kuruluşlarında, genel olarak bilgi ve belge yönetimini başarıyla üstlenecek "bilgi profesyonelleri" ile bilgi-belge yönetimi alanında araştırmacı olarak çalışacak elemanlar yetiştirmektir.

Bilgi Çağı, birey, toplum ve kuruluşların varlıklarını daha nitelikli, daha etkin ve verimli olarak sürdürüp geliştirebilmeleri için, öncelikle bilginin (enformasyon) yaşamsal ve stratejik öneminin bilincine varılmasını; bu bilincin yaygınlaştırılmasını; aynı zamanda bilgi talep eden kullanıcılar ile bilgi kaynakları arasında daha uygun ve sistemli ilişkilerin kurulmasını öngörür. Bu durum, günümüzde gittikçe artan ve çeşitlenen bilgi kaynaklarının sağlanması, düzenlenmesi ve erişilebilmesi amacıyla hizmet veren kuruluşların stratejik önemini arttırmakta, hizmetlerini çeşitlendirmekte ve zenginleştirmektedir.

 

Kitap, süreli yayın, arşiv belgesi, harita, slayd, sesli/görüntülü kaset, müzik notası, CD-ROM, DVD veya başka formlardaki bilgi kaynakları, insanlığın kayda geçmiş tüm bilgi birikimlerini içerdikleri ve onları kuşaktan kuşağa aktarmaya imkân verdikleri için özel bir öneme sahip kaynak veya belgelerdir.

 

Kütüphane, arşiv, dokümantasyon ve enformasyon merkezi, bilgi merkezi, belge-bilgi merkezi gibi adlar altında faaliyet gösteren kuruluşlar, kayda geçmiş bilgi içeren bilgi kaynaklarını sağlama, depolama, sınıflama, dizinleme ve bu kaynaklara en kısa sürede erişimi sağlama gibi hizmetleri düzenli, sistemli ve bilimsel bir şekilde gerçekleştirmekle yükümlüdürler. Bu kuruluşlarda 'kütüphaneci', 'arşivist', 'dokümantalist', 'bilgi uzmanı', 'bilgi yöneticisi' gibi değişik unvanlarla çalışan profesyonel elemanlar, günümüzde 'bilgi profesyonelleri' kategorisinde yer almaktadırlar.

 

Bilgi profesyonelleri, çalışacakları kuruluşlarda bilgi kaynağı, bilgi kullanıcısı ve bilgi kullanımı ilişkisini en verimli şekilde yönetebilmek için, 'bilgi yönetimi' disiplini çerçevesinde eğitilmelidirler. Yeni gelişen bu alan, bölümümüzde özellikle kütüphane ve enformasyon bilimi, arşiv bilimi ve yönetim bilimi bakış açılarıyla öğretilmekte; öğretimde modern enformasyon teknolojilerinden de yararlanılmaktadır. Bölümümüzde 30 öğrencinin aynı anda ders ve uygulama amacıyla yararlanacağı bir bilgisayar laboratuarı da vardır.

 

Lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) düzeyde farklı programlar sunan bölümümüzde, kendi uzmanlık alanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde başarılı araştırma ve çalışmalarıyla tanınmış 18 öğretim elemanı vardır.

Öğretim ve araştırmalarımızda, alanımızla ilgili ulusal sorunların, ulusal ve evrensel bilgi birikimi çerçevesinde ele alınmasına ve araştırılmasına özen gösterilmektedir. Bölümümüz, 1987'den bu yana yılda bir kez yayınlanan "Belge ve Bilgi Araştırmaları:...) adlı hakemli bir dergi de çıkarmaktadır. 1964-1965 yılında öğretime başlayan ve 2002 yılına kadar "Kütüphanecilik Bölümü" adı altında faaliyet gösteren bölümümüzün adı, Yükseköğretim Kurulu kararıyla 2002 yılından itibaren "Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü" olarak değiştirilmiş; programlarımız da bu değişikliğe uygun şekilde yeniden düzenlenmiştir. Ders programımızda, zorunlu ve seçmeli dersler bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilerimiz için, ilgili yönetmelikler çerçevesinde Edebiyat Fakültesi'nin diğer bölümlerinden Yan Dal veya Çift Anadal programlarına kaydolabilme imkânı da vardır.

Bölümümüz, bugüne kadar binlerce mezun vermiştir. Mezunlarımız kamu veya özel sektör bünyesindeki kütüphane, belge-bilgi merkezi, dokümantasyon- merkezi, arşiv gibi kuruluşların yanı sıra, bilgisayar firmalarında ve medya kuruluşlarında da iş bulabilmektedirler. Çalıştıkları kuruluşlarda başarı gösteren öğrencilerimizle gurur duymaktayız.

Bölümümüze yeni kaydolan tüm öğrencilere "hoşgeldiniz" diyor ve eğitim-öğrenimlerinde başarılar diliyoruz.

 


-

Ders Programı

 

   1. YARIYIL

   Zorunlu Dersler

   Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

   Türk Dili

   Güzel Sanatlar

   Yabancı Dil

   Bilgi ve Belge Yönetimine Giriş I

   Bilgi Kaynakları I

   Bilgisayara Giriş I

   Osmanlı Türkçesi I

 

   3. YARIYIL

   Zorunlu Dersler

   Bilgi Hizmetine Giriş

   Bilgi Merkezi Hizmetleri

   Bilgiye Erişim I

   Osmanlı Türkçesi III

   Arşiv Belgesi Yönetimi I

   Genel Amaçlı Yazılımlar

   Bilimsel Araştırmaya Giriş

   İstatistik

   Seçmeli Dersler

   Yazım Anlatım ve Okuma Becerileri I

   Mesleki İngilizce I

   Bilgi ve Belge Merkezi Tarihi I

 

   5. YARIYIL

   Zorunlu Dersler

   Elektronik Bilgi ve Belge Merkezleri I

   Süreli Yayınlar

   Dizin ve Öz Hazırlama

   Bilgi Kaynakları Koruma ve Restorasyonu

   Seçmeli Dersler

   Bilgi Kullanıcıları

   Çocuk Edebiyatı ve Kütüphaneleri

   Halk Kütüphaneleri

   Modern Arşivler

   Tarihi Devlet Arşivleri I

   Osmanlı Paleografya ve Diplomatik İlmi I

   Osmanlı İdari Teşkilatı I

   Mesleki İngilizce III

 

   7. YARIYIL

   Zorunlu Dersler

   Bilgi Merkezi Yönetimi I

   Mesleki Etik

   Seçmeli Dersler

   Bilgi Ağları

   Sistem Analizi I

   Bilgi Hizmetlerinin Pazarlanması

   Bilgiye Erişim –Sosyal Bilimler-

   Nadir Eserler I

   Arşiv Yönetimi

   Osmanlıca Belge Türleri I

   Bilgi Kurumlarında Mevzuat I

   İngilizce Mesleki Metin İncelemeleri I

   Bilimsel Araştırma Uygulamaları I

 

-

 

İletişim

Tel:  0 212 455 57 00   dahili 15926 / 15920 / 15925 / 15986       

Adres:  İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Kat 4, Ordu Caddesi, 34459 Laleli-İstanbul