Anabilim Dalı Başkanı

Prof. Dr. Feridun M. EMECEN

-

Öğretim Üyeleri ve Yardımcıları

Prof. Dr. İdris BOSTAN

Doç. Dr. Mahmut AK

Doç. Dr. Fikret SARICAOĞLU

Araş. Gör. Yusuf A. AYDIN

Araş. Gör. Özgür KOLÇAK

Araş. Gör. Özgür Oral

Genel Bilgiler

Edebiyat Fakültesi, Türkiye’nin en eski en büyük yüksek öğretim kurumu olan, 1983’de kuruluşunun 350. ve 1933 Atatürk Üniversite Reformunun 50. yılını kutlamış bulunan, bilimsel değeri dünya üniversitelerince de kabul edilmiş İstanbul Üniversitesi'ne bağlı 16 fakültenin en eskilerindendir.

Türkiye’de çağdaş anlamda "üniversite" hareketinin ilk girişimi olarak kabul edilen Birinci Darülfünun’un açılışı 21 Temmuz 1846’da kararlaştırılıp 12 Ocak 1865’de faaliyete geçtiğinde, fakülte veya bölüm esası bulunmamakla birlikte, Tarih Felsefesi ve Coğrafya dersleri vardı. Bir süre ara verildikten sonra, ikinci girişimde, Darülfünun-i Osmani’nin kuruluşunda üç “şube”den birisi Hikmet ve Edebiyat Şubesi olmuştur. Galatasaray’da 1874/75’de açılan üçüncü Üniversite'nin, ‘Darülfünun-ı Sultani’nin yine üç şubesinden birisi Edebiyat’tır. Burada Fakülte karşılığı ‘Mektep’ adı kullanılmıştır ve Edebiyat Fakültesinin ilk esaslı çekirdeği ‘Edebiyat-ı Aliye Mektebi’ olmaktadır. 15 Ağustos 1900’de yapılan yeni düzenleme ile Darülfünun-ı Şahane adını alan Üniversitede birisi Edebiyat olmak üzere üç "şube" ve Hukuk ile Mülkiye Mektepleri yer alıyordu. Bu tarihte Edebiyata alınan öğrenci sayısı 25 idi. İlk mezunlar 1903’de yedi kişi olmuş, bu sayı 1915’e kadar 189’a ulaşmıştır. Ders programı da ilgi çekicidir. Hikmet-i nazariye (bugünkü psikoloji, felsefe, sosyoloji disiplinlerini karşılayan dersler), Osmanlı Edebiyatı, Arap ve Fars Edebiyatı, Fransız Edebiyatı, Osmanlı Tarihi, Devletler Tarihi, Genel Coğrafya, Osmanlı Ülkeleri Coğrafyası, İlm-i âsâr-ı atîka (Arkeoloji), Terbiye ve Tedris Usûlü (Pedagoji) dersleri bu programda yer almıştır. 1908’den sonra bir ara Edebiyat ve İlâhiyat şubeleri birleştirilmiş, I.Dünya Savaşı bitiminde Edebiyat'ın, Edebiyat, Tarih, Felsefe, Coğrafya bölümlerine ayrıldığı, ayrıca Etnografya, Folklor, Türk Medeniyeti Tarihi gibi ek ders ve kürsülerle teşkilatlandığı görülmüştür. Bu sırada ilk kız öğrenciler de devama başlamış ve 1919/20’de Coğrafya bölümünden Şükûfe Nihal Hanım ilk kız mezun olmuştur. Bu arada Alman asıllı öğretim üyeleri ve 9’u Türk asıllı olmak üzere 11 yabancı uyruklu öğrencinin Edebiyat Fakültesi bünyesinde bulunduğu görülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra 1924 Talimatnamesi 1933’e kadar bazı düzenlemelerle Fakültenin temelini meydana getirmiştir. Edebiyat, Felsefe, Tarih, Coğrafya grup dersleri (zümreler) dışında bazı serbest dersler ve konferanslar düzenlenmiştir. 1929’da bu 4 bölümde 11 ‘Kürsü’ bulunuyordu. Bu arada Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası da yeniden ele alınmıştır.

31 Mayıs 1933 tarihli ve 2252 sayılı kanun 1 Ağustos 1933’de yürürlüğe girdiğinde Edebiyat Fakültesinde 6 Profesör, 6 aday Profesör, 4 Muallim, 5 yabancı Profesörden meydana gelen bir öğretim üyesi kadrosu vardı. Bu tarihten sonra, II. Dünya Savaşı sırasında gelen Alman öğretim üyeleriyle birlikte, öğretim üye ve yardımcıları kadrosu giderek gelişmiş, başlangıçta zaman zaman serbest ders ve konferanslar şeklinde görülen Sanat Tarihi, Antropoloji gibi disiplinler geniş bölüm teşkilatlarına yönelmiş, özellikle yabancı dil ve edebiyat bölümleri yeniden kurulurcasına gelişmiş, Pedagoji, Psikoloji, Sosyoloji disiplinleri ayrı kürsüler halinde çalışmaya başlamıştır. 6 Kasım 1981 tarihli ve 2547 sayılı kanunla Üniversiteler yeniden teşkilatlanmadan önce Edebiyat Fakültesinde 19 disiplinde 39 Kürsü uzmanlık alanlarına göre öğretim ve araştırmaya devam etmekteydi. Yeni akademik teşkilatlanmada bu Kürsüler 20 Bölüm içinde 63 Anabilim dalı, 4 Bilim dalı olarak 12500 lisans öğrencisi, 2500 yüksek lisans ve doktora öğrencisi ile toplam 15000 öğrenciye öğretim vermekte ve araştırma görevine devam etmektedir. Araştırma çalışmaları, ayrıca 9 Araştırma Merkezi bünyesinde uzmanlaşmıştır.

Fakülte kuruluş olarak başlangıçtan beri ilk Darülfünun'un girişimlerinde Sultanahmet, Çemberlitaş ve Galatasaray’da faaliyetini sürdürmüş, uzun süre Beyazıt’ta Zeynep Hanım Konağı’nda kalmış, Fındıklı’daki Hatice Sultan Sarayı’ndan sonra, 1951’de şimdiki Fen-Edebiyat Fakülteleri yapısına taşımıştır. Mimar Emin Onat ve Sedat Hakkı Eldem’in bu yapısı, eski ve geleneksel Türk öğretim kurumları plan şemasına uygun olarak düzenlenmiş, cephede geleneksel öğeler kullanılmış, içte ise amfi-dershane ve koridor-salon düzeni, çağdaş mimarlık anlayışını yansıtan öğretim kurumu ilkelerine uygulanmıştır.

Anabilim Dalımızın Amaçları

Çağdaş Türk toplumuna ulusal bütünlük içinde, Atatürk ilkeleri ışığında, dil-edebiyat, tarih, kültür bilinci ile sosyal bilimler araştırma metodu ve öğretimi ile yetişmiş insan gücünü sağlamayı amaçlayan Fakülte, uzun yıllar, bu görevini Türkiye’de tek başına sürdürmüştür. Bugün de çağdaş anlamda ve uluslar arası düzeyde bu görevini diğer fakültelerle birlikte devam ettirmektedir. Benzer fakültelerin sayılarının da artmasıyla, uzmanlık alanlarında yetişmiş insan gücü, karşılığında yeterli sayıda çalışma alanı bulamadığından, son yıllarda bu bakımdan bir tıkanma söz konusu olmuş, mezunlar, kendi alanlarında yeterli sayıda çalışma alanı bulamamıştır. Öğretmenlik Formasyonu yapanların orta öğretimde öğretmen olarak görev almaları bu tıkanıklığı bir ölçüde gidermiştir.

Edebiyat Fakültesinde doktoralarını yapanlar ile burada yetişmiş bazı öğretim elemanları, Türkiye üniversitelerindeki ilgili dallarda yönetici ve öğretim elemanı olarak görev yapmaktadırlar. Bu bakımdan Edebiyat Fakültesi diğer üniversitelerdeki edebiyat fakültelerine de çok sayıda eleman yetiştirmiş bir yüksek öğretim kurumudur.

Ders Programı

Dergi

Duyurular

İletişim

Tel:  0 212 455 57 00   dahili 15879 / 15883 / E-mail: fereme@istanbul.edu.tr/ idbos@istanbul.edu.tr/ fsarica2@istanbul.edu.tr/ mahmuta8@istanbul.edu.tr

Adres:  İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi,  Ordu Caddesi, 34459 Laleli-İstanbul