Anabilim Dalı Başkanı

Prof. Dr. Mahir AYDIN

Öğretim Üyeleri ve Yardımcıları

Prof. Dr. Mahir AYDIN

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN

Doç. Dr. Ali Fuat ÖRENÇ

Yard. Doç. Dr. Şamil MUTLU

Yard. Doç. Dr. Neriman E. HACISALİHOĞLU

Araş. Gör. Metin ÜNVER

Araş. Gör. Burcu KUTLU

Araş. Gör. Süheyla YENİDÜNYA (35. Madde)

Araş. Gör. Aziz TEKDEMİR (35. Madde)

Genel Bilgiler

Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalının kuruluşundan itibaren  faaliyetlerini üç önemli devrede ele almak  mümkündür. Birinci dönem, Anabilim Dalının 1933 Üniversite Reformu ardından Yeni ve Son Zamanlar Tarihi Kürsüsü adı altında başlayıp, 1952 yılında müstakil bir kürsü haline gelişine kadarki dönem faaliyetlerini ihtiva etmektedir. İkinci aşamada 1952 yılında kürsü Yeniçağ Sertifikası ile birlikte olan yapılanmasından müstakil sertifika haline gelmiştir. Bu dönem 1982 yılında Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) ile birlikte Tarih Bölümü tasarrufu olarak Yakınçağ ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalı adıyla  yeniden yapılandırılmasına kadar sürmüştür. Üçüncü aşama 1982 senesinden itibaren günümüze kadar devam etmekte olan süreçtir.

1924 yılında İstanbul Üniversitesinin Darülfünun adıyla yeniden teşkilatlandırılması ardından, 1952 yılında Sonçağ Tarihi Kürsüsü’nün müstakil hale gelişinde önemli pay sahibi olan Ord. Prof. Hamit Ongunsu Darülfünun Tarih Zümresi’nde sahası ile ilgili dersler vermeye başlamıştır. Eğitim alanında önemli bir birikime sahip olan Ongunsu, 1933 Üniversite Reformu’na kadar bu görevini sürdürmüştür. Ongunsu 1939 yılında Edebiyat Fakültesi Tarih profesörlerinden ikisinin mebus olması üzerine açılan kadroya teklif edilerek, Edebiyat Fakültesi Ordinaryüs Profesörü ve Dekanı tayin edilmiştir. Kürsünün kurucusu, 1940 yılında Yeni ve Son Zamanlar kürsüsü başkanı, 1949 yılında ise Tarih Zümresi Başkanı olmuştur.

31 Temmuz 1952 tarihinde, Ord. Prof. Dr. Hamit Ongunsu’nun başkanlığında Sonçağ Tarihi Kürsüsü teşkil olunmuştur. Ord. Prof. Ongunsu’nun 1924 yılında başlayan üniversite eğitimine katkısı Sonçağ Tarihi Kürsüsü’nü müstakil hale getirdikten kısa süre sonra kürsü başkanı iken, 1955 yılında 70 yaşında emekli olmasıyla son bulmuştur. Prof. Ongunsu birlikte Sonçağ Tarihi Kürsüsü kadrosunda yer alan Prof. Dr. Cemal Tukin ile Prof. Dr. Ahmet Cevat Eren’in onun ölümünden sonra kürsünün faaliyetlerini başarıyla üstlenmişlerdir. Ercüment Kuran kürsüye 22 Eylül 1949 tarihi itibariyle intisap etmiştir. Dr. Ercüment Kuran 29 Nisan 1959 yılında istifa ederek  ilişkisini kesmiştir.

Kürsünün misyonunun günümüze taşınmasında büyük pay sahibi olan Prof. Dr. Ahmet Cevat Eren, 1930-1938 yılları arasında Almanya’da Türklerde Milli Hislerin Menşeden Cumhuriyet Devrine Kadar İnkişafı adlı doktorasını tamamlayarak, 1938’de Fakültemiz Yeni Zamanlar ve Yakınçağ Tarihi asistanlığına atanmıştır.İlk vazifesine Prof. Dr. İsmail Hakkı Uzunçarşılı yanında başlamıştır. 1940 yılında kürsü başkanı Prof. Ongunsu olunca, 500’e yakın talebesi bulunan bölümde bir taraftan öğrencilere seminer çalışmalarında ve mezuniyet tezleri hazırlamalarında yardım ederken, diğer taraftan da ilk sınıflara Rönesans ve Keşifler Tarihi, Japonya’nın Yakınçağ Tarihi, Reformasyon ve Rönesans derslerini vermiştir. 1956’da II. Mahmud Zamanında Bosna-Hersek adlı çalışmasıyla doçent olmuştur. 1965 yılında Sonçağ Tarihi Kürsüsü Profesörü oldu. Prof. Eren, 1976 yılında kürsü başkanı iken vefat etmiştir. Prof. Dr. Cevat Eren’in vefatı sonrası Yakınçağ Tarihi Kürsüsü başkanlığına bir müddet Prof. Dr. Şehabettin Tekindağ vekalet etmiştir. Daha sonra 1978-1983 yılları arasında Prof. Dr. Nejat Göyünç’ün kürsü başkanlığına getirilmiştir. Bu dönemde kürsünün diğer mensupları ise Dr. Ali İhsan Gencer, Dr. Kemal Beydilli, Dr. Cevdet Küçük, Asistan Erol Aköğretmen ve Okutman Adnan Şişman idi. Bu süreçte Yakınçağ Tarihi Kürsüsü mensupları esas ve yardımcı sertifikası örgencilerine programda belirli ders ve seminerleri yürütmekteydiler. Ayrıca Tarih Hazırlık Sertifikası’nda Osmanlıca ve Yakınçağ Bibliyografyası dersleri verilmekteydi.

            YÖK Kanunu'nun  yürürlüğe girmesiyle diğer anabilim dallarında olduğu gibi Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı için de yeni bir dönem başlamıştır. Bu dönemin  bir başka önemi ise yeni kuşak tarihçilerin bayrağı teslim almaları olmuştur. Önceleri Anabilim Dalı teşkilatlanması bölüm tasarrufu olarak Yakınçağ ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalı şeklinde gerçekleşmiş ve faaliyet alanı bu yönde belirlenmiştir. Bu durum 1989 yılında Türkiye Cumhuriyeti Tarih Anabilim Dalı’nın müstakil bir kürsü haline getirilişine kadar sürmüştür. 1983 yılında Nejat Göyünç’ten boşalan Anabilim Dalı Başkanlığı’na ise Doç. Dr. Kemal Beydilli getirilmiştir. Doktorasını Münih Üniversitesi’nde 1970-75 yılları arasında 16. Yüzyılda Lehistan-Osmanlı Münasebetleri konusu üzerine tamamlayan Prof. K. Beydilli, Almanya dönüşü intisap ettiği Anabilim Dalında  görevini, emekli olduğu 2003 yılına kadar sürdürmüştür.1970 yılında kürsüye asistan olarak intisap eden Cevdet Küçük, 1986’da Marmara Üniversitesi Tarih Bölümü’nde göreve başlamıştır.

Halen Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürütmekte olan Prof. Dr. Ali İhsan Gencer, 1970 yılında mezun olduğu Sonçağ Tarihi Kürsüsü’ne asistan olarak atındı. 1976 yılında Bahriye’de Yapılan Islahat Hareketleri ve Bahriye Nezareti’nin Kuruluşu adlı teziyle Doktora unvanını aldı. 1982’de Yardımcı Doçent, 1985’te Doçent, 1991’de de Profesör oldu.

Anabilim Dalına asistan olarak intisabı 1984 yılında gerçekleşen Prof. Dr. Mahir Aydın, 1989 yılında Doğu Rumeli Vilayeti adlı tezini vererek doktor unvanını hak kazanmıştır. Akabinde Yardımcı Doçent ve 1994’te doçent olan Aydın, 2000 yılında Profesör atanmış. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde uzman iken 1992 yılında Anabilim Dalı üyeleri arasına katılan Mehmet Ali Beyhan, 2003 yılında Doçent olmuştur.2003 yılında emekli ayrılan bir diğer Anabilim Dalı  mensubu Prof. Dr. Muzaffer Tufan, görevine 1993 yılında başlamıştır. Anabilim Dalı  mensuplarından Şamil Mutlu’nun ataması 1989 yılında gerçekleşmiştir. Mutlu, 1999 yılında II. Meşrutiyet Devrinde Eğitim ve Okullar adlı tezini tamamlamıştır. Dr. Mutlu 2003 yılında Yardımcı Doçent olarak atanmıştır. Anabilim Dalı üyelerinden Ali Fuat Örenç, 1992 yılında vazifesine başlamış, 2001’de Yakındönem Tarihimide Rodos Adası adlı Doktora tezini vererek unvanını almış, 2004 yılında ise  Yrd. Doç olarak atanmıştır. 1994 yılında Anabilim Dalına Okutman olarak atanan Neriman Ersoy, XIX. Yüzyılda Filibe Şehri (1839-1876) adlı tezini 2004 senesinde tamamlamıştır. Anabilim Dalına en son olarak, 2005 senesinde Metin Ünver asistan olarak intisap etmiş olup, halen Tanzimatın Midilli Adasında Tatbiki konulu master tezi üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir.

Üzerinde durulması gereken önemli bir husus Anabilim Dalının değerlerini geleceğe taşıyacak olan ve her biri ülkemizin hayatî meselelerine değinen Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarının nitelikleridir. YÖK öncesi dönemde Kürsünün Yüksek lisans ve Doktora çalışmalarındaki sayısal eksikliğin daha sonraki dönemde yapılan gayretli çalışmalar neticesi giderildiği dikkati çekmektedir. Anabilim Dalı mensupları, yakındönem tarihinin hemen bütün önemli olaylarına temas eden, kaynak özelliği taşıyan bilimsel faaliyetlerini sürdürdükleri gibi, bu konuları işleyen bir kısmı yabancı uyruklu öğrenciler tarafından tekmil edilen  Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarına da imza atmak suretiyle bir çok değerli bilim adamının yetişmesinde önemli rol oynamışlardır. Anabilim Dalında Milli Mücadeleye ışık tutacak çalışmalar da yapılmıştır.

Anabilim Dalımızın Amaçları

 Atatürk ilkeleri rehberliğinde ve tamamen bilimsel kriterler ışığında ülkesine yararlı, geçmişle gelecek arasında sağlıklı ilişkiler kurmak suretiyle topluma yön verebilecek kalitede öğrenciler yetiştirmek. Bunun yanında objektif ölçüler içersinde bilimsel araştırmalar yapmak.
 

İletişim

Tel:  0 212 455 57 00 / 455 57 08(direkt)  dahili 15921/ 15918     

E-mail: mahiraydin@superonline.com     mali@istanbul.edu.tr      sammut@istanbul.edu.tr         ore@istanbul.edu.tr

Adres:  İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi,  Ordu Caddesi, 34459 Laleli-İstanbul