|
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Prehistorya Anabilim Dalı |
| Bölüm Sayfası | Anabilim Dalı Başkanı | Öğretim Üyeleri | Genel Bilgiler | Ders Programı | Dergi | İletişim |
|
|
| ||||||||
|
|
|
||
|
| ||
|
Arş. Gör. Dr. Semra YILDIRIM-BALCI Arş.
Gör. Mert Bertan Avcı
| ||
Genel
Prehistorya Anabilim Dalı, ülkemizde tarihöncesi dönem arkeolojisi üzerinde uzmanlaşmış yalnızca iki akademik birimden biridir. Bu nedenle,bir yanda ülkemizin gerek duyduğu nitelikli kadroların oluşturulması, çeşitli alanlarda uzmanların yetiştirilmesi, öte yanda da bilimsel araştırmalar gerçekleştirerek bunların yayınlanması için yoğun bir çalışma sürdürülmesi gerekmiştir. Tarihöncesi dönemi ilgilendiren tüm konular ilgi alanı içine girmesine karşılık, çalışmaların ağırlığı özellikle Neolitik (Yeni Taş Devri) olarak bilinen tarım ve hayvancılığa dayalı köy yaşantısının ortaya çıkarak yaygınlaşma süreci ile ilgili olarak sürdürmektedir.
TarihçePrehistorya Anabilim Dalı, Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü'nün, uygarlığın, yazının kullanımından önceki en eski dönemlerinin arkeolojik yöntemler ile incelenmesi amacı ile 1950 yılında Prof. Dr. Halet Çambel ile Prof. Dr. Kurt Bittel tarafından, o dönemdeki adı ile "Prehistorya Kürsüsü" olarak kurulmuştur. Kurulduğu yıldan itibaren, ülkemizin tarihöncesi kültürlerinin ortaya çıkartılması için yoğun bir arazi programı uygulanmış, ilk kuruluş döneminde İstanbul Fikirtepe, Kırşehir Hashoyük, Adana Karatepe-Aslantaş, Eskişehir Pişmişkale gibi kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Prehistorya'nın bağımsız diploma vermeye başladığı 1961 yılından itibaren, arkeolojik kazıların yanı sıra, ülkemizde, planlamaya yönelik kültür envanteri çalışmaları ağırlık kazanmış, bu bağlamda, Devlet Planlama Teşkilatı ile Çukurova Gelişme Projesi, Siirt-Diyarbakır-Urfa bölgeleri, Keban, Karakaya, Atatürk Baraj Gölü Alanları, Trakya-Marmara bölgesi, Ceyhan-Arslantaş Baraj Gölü Alanı, Orta Anadolu Aksaray-Niğde, Kastamonu, Birecik-Suruç kültür envanteri çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Bu çalışmaların yanı sıra Urfa Biris Mezarlığı, Söğüttarlası, Diyarbakır Çayönü ve Griki Haciyan, Elazığ Tepecik ve Tülintepe, Malatya Değirmentepe, Adana Kumkale, Domuztepe, Aksaray Aşıklı, Edirne Hoca Çeşme, İstanbul Pendik ve Yarımburgaz, Kırklareli Tilkiburnu ve Taşlıcabayır, Tekirdağ Toptepe kazıları gerçekleştirilmiştir.
Kurulduğu yıldan itibaren, Prehistorya Anabilim Dalı, gerek eğitim programında, gerekse araştırma alanlarının seçiminde, bilim dünyasındaki gelişmeleri izleyerek, kültür tarihine çağdaş bir bakış açısı ile yaklaşmayı, en yeni yöntemlerin ülkemize kazandırılarak uygulanmasını sağlamayı, ilke olarak kabul etmiş ve günümüze kadar sürdürmüştür. Bu bağlamda çok sayıda uluslararası proje oluşturulmuş, arkeoloji ile ilgili çeşitli alanlarda tanınmış uzman ve bilim insanlarının çalışmalara ve eğitim sürecini katılımı sağlanmıştır. Bu bağlamda, J.Mellaart, R.J. Braidwood, A.Jelineck gibi alanlarında öncü olan bilim insanlarının eğitim sürecinde yer almaları sağlanmış, ayrıca eğitim süreci çağrılı konuşmacılar ile desteklenmiştir.
Prehistorya Kürsüsü'nün ilk başkanlığını Prof. Dr. Halet Çambel yaptıktan sonra, sırası ile Prof. Dr. Ufuk Esin ve Prof. Dr. Mehmet Özdoğan bu görevi üstlenmişlerdir. . Projeler
Prehistorya Anabilim Dalı, ülkemize yeni açılımlar getiren bir çok projenin kuruluşunda etkin olarak yer almıştır. Bunların arasında, doğa ve fen bilim dalları ile arkeolojiyi birleştiren, TÜBİTAK, ODTÜ, Boğaziçi, Çukurova ile birlikte Arkeometri Ünitesi, ODTÜ ile birlikte, ilk önceleri Keban Projesi adı ile kurularak daha sonra TAÇDAM olarak adı değişen, kültürel varlıkların kurtarılmasına yönelik olarak Fırat ve Dicle baraj Göl Alanları'ndaki uluslararası çalışmaların eşgüdümü projesi, Chicago Üniversitesi ile birlikte Neolitik kültürlere yönelik olarak çalışmakta olan Güneydoğu Anadolu Karma Projesi, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kapsamında Türkiye Kültür Sektörü Projesi sayılabilir. Bunların dışında, Anabilim Dalı projelerinin tümü, yurtiçi ve yurtdışı bir çok bilim kurumu ile işbirliği ve uzman değişimi vardır.
Halen Anabilim Dalımız öğretim üye ve yardımcıları tarafından yaz ayları içinde Kırklareli Höyüğü, Tekirdağ Menekşe Çatağı, Aksaray Aşıklı, Aksaray Güvercinkayası, Aksaray Tepecik-Çiftlik, Aksaray Musular, Niğde Kaletepe, Şanlıurfa Mezraa Teleilat, Şanlıurfa Akarçay Tepe, Bursa Akçalar-Aktopraklık kazı çalışmaları başta olmak üzere ülkemizin çeşitli yerlerinde araştırma projeleri, uluslararası katılım ile sürdürülmektedir.
Eğitim
Eğitim sürecinde, alet yapan insanın ilk ortaya çıkışından, yazının kullanımına kadar olan milyon yıllık süreç, bütüncül olarak ele alınmakta, Anadolu kültür tarihine özel bir yer verilmekle birlikte, başta Yakın Doğu, Balkanlar ve Avrupa olmak üzere diğer coğrafi bölgelerin gelişim süreçleri de tanıtılmaktadır. Arkeolojik kültürler kadar, doğal çevre değişimleri (jeoarkeoloji), alet teknolojisi, sanat, evrim, arkeometri, müzecilik, çizim ve röleve, bilgisayar kullanımı gibi yan alanlar ile ilgili temel eğitimin de verilmesine çalışılmaktadır.
Öğrencilerin lisansüstü düzeyde, seçtikleri çalışma alanına göre. arkeozooloji, arkeobotani, iz analizleri gibi alanlarda uzmanlık kazanması da, eğitim programının hedefleri arasındadır.
| ||
|
Amaçlar Prehistorya Anabilim Dalı, teorik derslerin yanı sıra uygulamalı eğitimi de esas olarak almaktadır. Bu bağlamda, Anabilim Dalı'na bağlı olan Prehistorya Laboratuarı'nda bulunan, Türkiye için olduğu kadar, çevre bölgeler için de çok zengin koleksiyondan yararlanılmakta, özellikle Yüksek Lisans öğrencilerinin bu koleksiyondaki malzemeler üzerinde çalışmaları sağlanmaktadır. Ayrıca anlatımlar, görsel malzeme ile desteklenmektedir. Uygulamalı yaz dönemi çalışmalarına katılmak isteyen öğrencilerin, Anabilim Dalı araştırma projeleri ile, diğer ekiplerin projelerine katılması da sağlanmaktadır.
| ||
|
bkz. Öğretim
Üyeleri
| ||
|
Prehistorya Anabilim Dalı Newsletter
| ||
|
| ||
|
Tel: 0 212 455 57 00 dahili 15817 / 15818 / 15819 / 15820 / 15821 / 15822 /15823 / 15824 / 15825 E-mail: Adres: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Ordu Caddesi, 34459 Laleli-İstanbul | ||