1881: Doğum tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte bir ilkbahar günü Mustafa, Selânik'te Türk ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Gümrük memuru Ali Rıza Efendi ve annesi Zübeyde Hanım idi. Bunlar kendisine Mustafa adını vermişlerdir.

     1886: Mustafa, Selânik’te ilk öğrenimine başlıyor. Annesinin küçük Mustafa’yı Kuran okuluna göndermek istemesine rağmen, babası Mustafa’nın Şemsi Efendi İlkokulu’na yazılmasını sağlamıştır. Mustafa önce semtteki Kuran okuluna yazılmıştır. Böylece annesinin isteği yerine getirilmişti. Birkaç gün sonra bu okuldan ayrılmış ve Şemsi Efendi İlkokulu’na yazılmıştır.

     1890: Mustafa'nın babası Ali Rıza Efendi ölünce, annesi abisinin yaşadığı köye taşınmış ve Mustafa okuldan ayrılmak zorunda kalmıştır.

     1893: Mustafa Selânik Askeri Rüştiye'sine yazılıyor ve öğretmeni Mustafa Efendi kendisine "Kemal" adını takıyor. Kemal kelimesi Arapça'dan gelme olup "mükemmeliyet" anlamına geliyor.

     1895: Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesi'ni bitirerek Manastır Askeri İdadisi'ne girdi.

     1899: 13 Mart’ta Mustafa Kemal, İstanbul Harp Okulu'ndaki Piyade sınıfına girdi.

     1902: 10 Şubat’ta Mustafa Kemal, Harp Okulu'nu Teğmen rütbesiyle bitirerek Harp Akademisi'ne geçti.

     1905: 11 Ocak’ta Mustafa Kemal, Kurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisi’nden mezun oldu ve merkezi Şam’da bulunan Beşinci Ordu emrine geçti.

     1906: Ekim ayında Mustafa Kemal bazı arkadaşları ile birlikte Şam'da gizli "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti"nin bir hücresini kurdu.

     1907: 20 Haziran: Mustafa Kemal, tekrar terfi ediyor. Bu sefer kendisine "Kolağası" (Kıdemli Yüzbaşı) rütbesi veriliyor.

13 Ekim: Mustafa Kemal, Şam'dan çekilip Selânik'teki III. Ordu'ya atanıyor.

29 Ekim: Kolağası Mustafa Kemal, Selanik'te gizli olarak kurulan "İttihat ve Terakki Cemiyeti"ne (Jön-Türklerin birleşme ve gelişme Komitesi) üye oluyor.

     1909: 15 - 16 Nisan: Nisan ayında başkentteki ordu birlikleri isyana başlayınca (31 Mart / 13 Nisan ayaklanması) Mustafa Kemal, Mahmut Şevket Paşa'nın kumandası altındaki Hareket Ordusu'nun kurmay başkanı olarak İstanbul'a hareket ediyor.

6 Eylül: Mustafa Kemal'in Selanik'te III. Ordu Piyade Subay Talimgahı Komutanı olması. (Ayni yıl içinde Kolağası rütbesiyle 38. Piyade Alayı komutanı olmuştur.)

     1910: Mustafa Kemal Mayıs ayında Mahmut Şevket Paşa'nın kurmay başkanı olarak Arnavutluk harekatında bulundu. Eylül ayında ise Fransa'da yapılan manevralara Türk Ordusu temsilcisi olarak katıldı.

     1911: 13 Eylül: Mustafa Kemal İstanbul’a Genelkurmay’a nakledildi.

27 Kasım: Mustafa Kemal Binbaşılığa yükseltildi.

22 Aralık: Mustafa Kemal, İtalyan-Osmanlı Trablus Savaşı’nda Tobruk Taarruzunu başarıyla idare etti.

     1912: 25 Kasım: Mustafa Kemal, Bahrisefid Boğazı (Çanakkale) Kuvay-i Mürettebesi Hareket Şubesi Müdürlüğü'ne atandı.

     1913: 27 Ekim: Mustafa Kemal, Bulgaristan’ın Başkenti Sofya’da Osmanlı İmparatorluğu’nun Ateşemiliteri oldu.

     1914: 1 Mart: Mustafa Kemal, Yarbaylığa yükseldi.

     1915: 2 Şubat: Mustafa Kemal, Tekirdağ'da 19. Tümeni kurmaya başladı. 25 Şubat’ta tümen kuruluşunu tamamlayarak Maydos'a gitti.

     25 Nisan: İtilaf devletlerinin Arıburnu'na asker çıkarmaları üzerine Mustafa Kemal, tümeniyle düşmanı durdurdu.

1 Haziran: Mustafa Kemal, albaylığa terfi etti.

15 Temmuz: Mustafa Kemal’e Harp Madalyası verildi.

6 Ağustos: Düşman Çanakkale'de takviyeli kuvvetlerle yeni bir taarruz başlattı.
Bu taarruz, 7 Ağustos 1915 günü de devam etti, ancak Mustafa Kemal’in aldığı önlemler sayesinde gelişme imkânı bulamadı. Düşman akşam saatlerinde Anafartalar bölgesine asker çıkararak bu bölgeden de ilerlemeye başladı.

8 Ağustos: Mustafa Kemal, General Liman Von Sanders' in emri ile "Anafartalar Grubu Komutanlığı"na getirildi.

10 Ağustos: Mustafa Kemal komutasındaki kuvvetler, Conk Bayırı'nda İngilizlere taarruzu ve düşmanın ilerlemesine imkân vermedi. Bu muharebeler esnasında Mustafa Kemal’in kalbini hedef alan bir kurşun, göğüs cebindeki saate çarpıp geri döndüğünden, kendisi mutlak bir ölümden kurtuldu. Aynı gün Mustafa Kemal, bizzat idare ettiği taarruzla "Anafartalar cephesinde" düşmanı geri attı.

17 Ağustos: Mustafa Kemal, Kireçtepe'de zafer kazandı.

21 Ağustos: Mustafa Kemal, II. Anafartalar Savaşı'nı kazandı.

1 Eylül: Mustafa Kemal’e, Anafartalar Grubu Komutanlığı'ndaki üstün başarıları sebebiyle "Muharebe Gümüş Liyakat Madalyası" verildi.

10 Aralık: Mustafa Kemal, "Anafartalar Grubu Komutanlığı"ndan istifa etti.

Bu istifa, 5. 0rdu Komutanı General Limon von Sanders tarafından kabul edilmediği için kendisi izinli olarak İstanbul'a dönmüştür.

19 - 20 Aralık: İngilizler gece Çanakkale'yi tâhliye etti.

     1916: 17 Ocak: Mustafa Kemal’e,"Anafartalar Grubu Komutanlığı"ndaki üstün başarıları sebebiyle "Muharebe Altın Liyakat Madalyası" verildi.

27 Ocak: Mustafa Kemal, karargâhı Edirne'de bulunan 16. Kolordu Komutanlığı'na atandı. Edirne'deki bu kolordu, Kafkas Cephesinin önem kazanması üzerine bir süre sonra aynı adla Diyarbakır'a nakledilmiştir.

11 Mart: Mustafa Kemal, karargâhı Diyarbakır'a nakledilmesi kararlaştırılan 16. Kolordu Komutanlığına atandı. Başkomutan Vekili Enver Paşa, Mustafa Kemal Paşa’ya telgraf çekerek Kolordu Karargâhıyla Resülayn (Ceylanpınar) üzerinden hemen Diyarbakır'a hareket etmesini istemiştir.

12 Mart: Gazi Mustafa Kemal Paşa, 16. Kolordu'nun Edirne'den Diyarbakır'a kaydırılması üzerine - Edirne'den İstanbul'a hareket etti.

16 Mart: Mustafa Kemal, Diyarbakır'daki görevine gitmek üzere İstanbul'dan ayrıldı.

26 Mart: Mustafa Kemal Paşa, Diyarbakır'a gelerek 16. Kolordunun komutasını üzerine aldı.

1 Nisan: Gazi Mustafa Kemal, mirliva (Tuğgeneral)'lığa terfi etti.

Haziran: 16. Kolordu Karargâhı Diyarbakır'dan Silvan'a nakledildi.

3 Ağustos: Mustafa Kemal komutasındaki kuvvetler, Bitlis ve Muş yönünde taarruza geçti.

8 Ağustos: Mustafa Kemal Paşa komutasındaki kuvvetler, sabah Muş'u, akşam Bitlis'i düşman elinden geri aldı.

13 Aralık: Mustafa Kemal’in Ahmet İzzet Paşa'nın izinli olarak kısa bir süre İstanbul'a gitmesi üzerine - vekâleten karargâhı Diyarbakır'da bulunan 2. Ordu Komutanlığı'na atanması.

16 Aralık: Mustafa Kemal’in, Silvan'dan hareketle Sekerat' ta 2. Ordu Karargâhı`na gelerek Komutan Vekilliği görevini üzerine alışı.

     1917: 3 Ocak: Mustafa Kemal’in, Ahmet İzzet Paşa'nın izinden dönüşü üzerine Sekerat'ta 2. Ordu Komutan Vekilliği'nden ayrılarak Silvan'a dönüşü.

14 Şubat: Mustafa Kemal Paşa Hicaz Kuvve-i Seferiyesi Komutanlığı'na atandı.

21 Şubat: Mustafa Kemal, Şam'a gitmek üzere Diyarbakır'dan ayrıldı.

5 Mart: Mustafa Kemal’in Şam'a gelişi ve Sina Cephesini teftişi.

7 Mart: Mustafa Kemal'in, Diyarbakır'daki 2.Ordu'ya vekâleten Komutan atanması.

11 Mart: Gazi’nin, 2. Ordu Komutan Vekili olarak Şam'dan Diyarbakır'a dönüşü.

16 Mart: Mustafa Kemal'in, Diyarbakır'daki 2.Orduya asaleten komutan atanması.

14 - 17 Mayıs: Mustafa Kemal, Muş'u ikici defa düşman işgalinden kurtardı. Muş, 8 Ağustos1916 da kurtarılmış ise de 25 Ağustos 1916 da tekrar Rusların eline düşmüştü.

5 Temmuz: Mustafa Kemal, General Falkenhein'in komutasındaki Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'na bağlı olarak Halep'te oluşturulması kararlaştırılan 7.Ordu Komutanlığı'na atandı.

7 Temmuz: Mustafa Kemal Paşa, 7.0rdu Karargâhı'nı oluşturmak üzere, Başkomutan Vekili Enver Paşa tarafından İstanbul'a çağrıldığı için Diyarbakır'dan İstanbul'a hareket etti.

15 Ağustos: Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'dan Halep'e hareket etti. 7.0rdu Karargâhı, Halep'in Aziziye mevkiinde idi.

20 Eylül: Mustafa Kemal, Halep'ten genel durum değerlendirmesi yaptı ve General Falkenhein ile anlaşmazlığına dair Sadrazam ve Dahiliye Nazırı Talât Paşa ile Başkomutan Vekili ve Harbiye Nazırı Enver Paşa'ya tarihi bir rapor gönderdi. Yıldırım Orduları Komutanı General Falkenhein'le anlaşamayan Mustafa Kemal, ekim aynın başında 7.Ordu Komutanlığı'ndan istifa etti.

9 Ekim: Mustafa Kemal, Diyarbakır'da bulunan 2. Ordu Komutanlığı'na atandı.
Atatürk, bu atamayı kabul etmediğinden işlem yürürlülük kazanmamış, kendisi, 2. Ordu Komutanı sıfatıyla izinli sayılarak Halep'ten İstanbul'a gelmiştir.

15 Ekim: Mustafa Kemal, 7.Ordu Komutanlığı'ndan ayrılarak İstanbul'a döndü ve 9 ay kadar İstanbul'da kaldı.

7 Kasım: Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'da Genel Karargâhta görevlendirildi.

15 Aralık: Mustafa Kemal, Veliaht Vahdettin Efendi'nin maiyetinde Almanya'ya gitmek üzere İstanbul'dan ayrıldı.

16 Aralık: Mustafa Kemal'e "Birinci Rütbeden Kılıçlı Mecidi Aprili" verilmesi.

     1918: 4 Ocak: Mustafa Kemal Almanya seyahatinden İstanbul'a döndü.

13 Mayıs: Kemal Paşa, böbrek rahatsızlığı sebebiyle tedavi için İstanbul'dan Viyana'ya hareket etti ve Viyana ve Karlsbad'ta 2,5 ay kadar tedavi gördü.

4 Ağustos: Viyana'dan İstanbul'a döndü.

7 Ağustos: General Falkenhein'in yerine Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'na getirilmiş olan General Liman von Sanders'in emrindeki 7. Ordu'ya ikinci defa komutan atandı.

15 Ağustos: İkinci defa atandığı 7. Ordu Komutanlığı görevine başlamak üzere İstanbul'dan Halep'e gitti. Halep'te bir gün kaldıktan sonra, 7. Ordu Karargâhı'nın bulunduğu Nablus'a gitmiştir.

19 Eylül: İngilizler Halep Cephesi'nde büyük kuvvetlerle taarruza başladı. Bu İngiliz taarruzu karşısında 8. Ordu Cephesi'nin yarılması üzerine 4. ve 7. Ordular da çekilme mecburiyetinde kalmışlardı. Atatürk komutasındaki 7. Ordu birlikleri düzenini ve savaş kudretini bozmadan Riyad'a, oradan da Halep'e çekildi.

26 Ekim: Mustafa Kemal komutasındaki 7. Ordu kuvvetlerinin tekrar taarruza geçen düşman kuvvetlerini Halep'in kuzeyinde bugünkü sınırlarımız üzerinde durdurması ve düşmanın bu hattı geçmesine imkân verilmemesi.

30 Ekim: Mondros Mütarekesi'nin imzalanması.

31 Ekim: Mustafa Kemal'in, 7.0rdu Komutanlığı da üzerinde kalmak üzere - Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'na atanması ve Katma'dan Adana'ya gelerek General Liman von Sanders'den komutanlık görevini devralması.

7 Kasım: Yıldırım Orduları Grubu ve 7.0rdu Komutanlıklarının kaldırılması ve Mustafa Kemal'in Ordu Kumandanı sıfatıyla Harbiye Nezareti emrine verilmesi.

10 Kasım: Mustafa Kemal, Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı'nın lağvı üzerine Adana'dan trenle İstanbul'a hareket etti.

13 Kasım: Mustafa Kemal, Adana'dan İstanbul'a geldi.

Aralık: Mustafa Kemal'in, 1914 yılı Mayısında yazdığı - "Zâbit ve Kumandan İle Hasbihal" adlı kitabı İstanbul'da yayımlandı.

     1919: 30 Nisan: Mustafa Kemal, 9.0rdu Kıtaatı Müfettişliği’ne atandı.

15 Mayıs: Mustafa Kemal, İstanbul’da, Padişah Vahdettin ile görüştü.

16 Mayıs: Mustafa Kemal, Anadolu’ya geçmek üzere Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan ayrıldı .

19 Mayıs: Mustafa Kemal Samsun’a çıktı.

22 Mayıs. Mustafa Kemal’in Samsun’dan Sadarete raporu:

”...Millet tekvücut olup hakimiyet esasını, Türklük duygusunu hedef kabul etmiştir.”

21 Haziran: Mustafa Kemal, İstanbul’da bulunan bazı tanınmış kimselere Amasya’dan mektup göndererek Millî Mücadele’ye davet etti: mektupta aşağıdaki ifadeler de yer almaktaydı.

”Artık İstanbul, Anadolu’ya hâkim değil, tâbi olmak mecburiyetindedir.”

”Size teveccüh eden fedakârlık pek büyüktür.”

”Millî gaye elde edilinceye kadar âcizleri Anadolu’dan ve milletin sinesinden ayrılmayacağım ve bu noktada nihayete kadar bir millet ferdi gibi çalışacağımı millete karşı mukaddesatım namına söz verdim ve hiçbir kuvvet bu millî karara mâni olamayacaktır.”

22 Haziran: Mustafa Kemal’in Amasya’dan, Anadolu’da mülkî ve askerî makamlara genelgesi:

”Vatanın tamamiyeti, milletin bağımsızlığı tehlikededir. Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”

26 Haziran: Amasya’dan Sivas’a hareketi.

3 Temmuz: Mustafa Kemal, Erzurum’a geldi, halk ve asker tarafından sevgi gösterileriyle karşılandı.

8 – 9 Temmuz: Mustafa Kemal, askerlik mesleğinden istifa etti.

9 Temmuz: Mustafa Kemal’in resmî vazifesiyle beraber askerlik mesleğinden istifasını ordu’ya, vilâyetlere ve millete duyurması:

”...Bundan sonra mukaddes millî gayemiz için her türlü fedakârlıklâ çalışmak üzere sine-i millette bir ferd-i mücahit suretiyle bulunmakta olduğumu tamimen arz ve ilân eylerim.”

14 Temmuz: Mustafa Kemal’in, askerlikten istifası ve Erzurum Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin başına geçişinin Erzurum’da yayımlanan Albayrak Gazetesinde halka ilânı:

”... Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin istifanamesi bir azim ve iman vesikasıdır. Millette, henüz eski kanın sönmemiş olduğunu gösterir muazzam delildir. Anafartalar’da, millî şerefi, tarihin bugünkü nesilden beklemekte olduğu mukaddes vazifeyi yükselten ve yücelten bu muhterem Kumandanı bugünde Millî Mücadele’nin başında görmek mesut bir görüntüdür.”

23 Temmuz: Erzurum Kongresi’nin açılışı ve Mustafa Kemal’in Kongre’ye Başkan seçilmesi. Kongre 7 Ağustos 1919’da son bulmuştur.

7 Ağustos: Erzurum Kongresi’nin Heyet-i Temsiliye seçimini takiben Mustafa Kemal’in kısa bir konuşmasıyla son buldu:

”Milletimizin kurtuluş ümidi ile çırpındığı en heyecanlı bir zamanda fedakâr muhterem heyetiniz her türlü eziyetlere katlanarak burada, Erzurum’da toplandı. Hassas ve necip bir ruh ve pek sağlam bir iman ile vatan ve milletimizin kurtuluşuna ait esaslı kararlar aldı. Bilhassa bütün cihana karşı milletimizin mevcudiyetini ve birliğini gösterdi. Tarih bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir.”

Mustafa Kemal’in Heyet-i Temsiliye Reisliği’ne seçilmesi.

9 Ağustos: Mustafa Kemal’in askerlik mesleğinden ihracına, haiz olduğu nişanların alınmasına ve fahrî yaverlik rütbesinin kaldırılmasına dair irade-i seniye çıkması.

2 Eylül: Mustafa Kemal’in, Sivas’a gelişi, büyük tezahüratla karşılanması.

4 Eylül: Sivas Kongresi’nin açılışı ve Mustafa Kemal’in Kongre’ye Başkan seçilmesi. Kongre 11 Eylül 1919’da son bulmuştur.

11 Eylül: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin resmen kuruluşu ve Mustafa Kemal’in Başkanlığa seçilmesi.

7 Ekim: Mustafa Kemal’in Heyet-i Temsiliye adına millete beyannamesi:

”En ağır tarihî şartlar altında bile millî vakarından ve herkesin hukukuna riayetteki mazisinden gelen hasletlerinden zerre kadar ayrılmamış olan milletimizin bundan sonra da aynı tarz ve harekette sabit kalacağından ve bu suretle bu mübarek topraklara sahip olmaktaki liyakat-i medeniyesini bütün cihana tasdik ettireceğinde şüphe yoktur.”

20 – 22 Ekim: Mustafa Kemal’in, Rauf ve Bekir Sami Beylerle beraber Amasya’da İstanbul Hükûmeti’nin Bahriye Nazırı Salih Paşa ile görüşmelere başlaması (Amasya Mülâkatı).

7 Kasım: Mustafa Kemal’in İstanbul’da toplanması kararlaştırılan Meclis-i Mebusan’a Erzurum’dan milletvekili seçilmesi.

27 Aralık: Mustafa Kemal’in Heyeti Temsiliye ile birlikte Ankara’ya gelişi ve büyük törenle karşılanması. Atatürk şehre girdikten sonra Vali odasında bir müddet istirahat ederek çay içmiş, daha sonra Kolordu’yu ziyaretle buradan kendisine ve arkadaşlarına tahsis edilen Ziraat Mektebi’ne gelmişlerdir. Atatürk’ün bütün teşkilâta, Ankara’ya geldiğini ve Heyet-i Temsiliye Merkezi’nin Ankara olduğunu bildiren telgraf çekmiştir.

     1920: 12 Ocak: İstanbul'da son "Osmanlı Meclis-i Mebusanı"nın açılması. İstanbul'un işgali üzerine 18 Mart 1920 günü son toplantısını yaparak çalışmalarına ara verme kararı almış, 11 Nisan 1920'de Padişah iradesi feshedilmiştir.

28 Ocak: Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın gizli toplantısında Misak-ı Millî'nin kabulü.

17 Şubat: Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Misak-ı Millî'nin yabancı parlamentolara ve basına bildirilme kararı.

16 Mart: İstanbul'un İtilâf Devletleri tarafından fiilen işgali üzerine Mustafa Kemal'in durumu bütün devletler ve Millet Meclisleri nezdinde protesto etmesi ve Ankara'da yeni bir Millet Meclisi toplama teşebbüsüne geçmesi.

Mustafa Kemal'in İstanbul'un işgali nedeniyle millete beyannamesi:

"...Bugün, İstanbul'u zorla işgal etmek suretiyle Osmanlı Devleti'nin yediyüz senelik hayat ve hâkimiyetine son verildi. Yani bugün Türk milleti, medenî kabiliyetinin, hayat ve istiklâl hakkının ve bütün istikbalinin müdafaasına davet edildi."

19 Mart: Atatürk'ün, Ankara'da bir Meclis toplanması yolunda acele seçim yapılması için vilâyetlere, livalara ve kolordu komutanlarına genelgesi:

"Ankara'da fevkalâde yetkiye malik bir Meclis, millet işlerini yönetmek ve denetlemek üzere toplanacaktır."

10 Nisan: Şeyhülislâm Dürrizade Abdullah'ın, Anadolu'daki millî kuvvetleri kâfir ilân eden ve katlinin gerekli olacağını bildiren fetvası.

16 Nisan: Ankara Müftüsü Rıfat Efendi'nin, Şeyhülislâm Dürrizade Abdullah'ın fetvasının dinen geçerli olamayacağını ilân eden fetvası.

23 Nisan: Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılması.

24 Nisan: Mustafa Kemal'in, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçilmesi ve teşekkür konuşması:

"...Gerek askerî gerekse siyasî hayatımın bütün dönem ve safhalarını işgal eden mücadelelerimde daima hareket kuralım, millî iradeye dayanarak milletin ve vatanın muhtaç olduğu gayelere yürümek olmuştur."

11 Mayıs: Mustafa Kemal'in İstanbul Hükümeti'nce (Divan-ı Harp tarafından) idama mahkûm edilmesi. Bu karar 24 Mayıs 1920'de Padişah tarafından tasdiklenmiştir.

24 Mayıs: Mustafa Kemal hakkında, 11 Mayıs 1920 tarihli idam kararının Padişah tarafından tasdiki.

8 Temmuz: Mustafa Kemal'in Meclis'te konuşması:

"Efendiler; memleketimizin ellide biri değil heyet-i umumiyesi tahrip edilse, heyet-i umumiyesi ateşler içinde bırakılsa, biz bu toprakların üstünde bir tepeye çıkacağız ve oradan müdafaa ile meşgul olacağız!"

10 Ağustos: İstanbul Hükûmeti ile İtilâf Devletleri arasında "Sevr Antlaşması"nın imzalanması.

13 Eylül: Mustafa Kemal tarafından Halkçılık programının Büyük Millet Meclisi'ne sunuluşu.

2 - 3 Aralık: Ermenilerle "Gümrü Antlaşması"nın imzalanması.

5 Aralık: Mustafa Kemal'in Bilecik tren istasyonunda Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki İstanbul Osmanlı Heyeti ile görüşmesi ve Bilecik mülâkatı...

     1921: 10 Ocak: Birinci İnönü Zaferi.

11 Ocak: Mustafa Kemal'in, I. İnönü Zaferi münasebetiyle Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü) Bey'e tebrik telgrafı:

"... Bu muvaffakiyetin mukaddes topraklarımızı düşman istilâsından kâmilen kurtaracak olan kesin zafere bir hayırlı başlangıç olmasını Allah'tan diler ve bu tebrikâtın umum Batı Ordusu er ve subaylarına iletilmesini rica ederim."

1 Nisan: İkinci İnönü Zaferi. Mustafa Kemal'in Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya cevap telgrafı:

"... Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin ters talihini de yendiniz. İstilâ altındaki bedbaht topraklarımızla beraber bütün vatan, bugün en uzak köşelerine kadar zaferinizi kutluyor.Düşmanın istilâ hırsı, azim ve hamiyetinizin yalçın kayalarına başını çarparak hurdahaş oldu!"

10 Mayıs: Mustafa Kemal'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu" Başkanı oluşu.

13 Haziran: Mustafa Kemal'in, Fransız temsilcisi F. Bouillon ile Ankara'da görüşmesi.

16 Temmuz: Mustafa Kemal'in, Ankara'da toplanan ve 21 Temmuz 1921'e kadar çalışmalarına devam eden Maarif Kongresi'ni açış konuşması:

"... Çocuklarımız ve gençlerimiz yetiştirilirken onlara bilhassa meycudiyeti ile, hakkı ile, birliği ile çelişen bilûmum yabancı unsurlarla mücadele lüzumunu ve milli düşünceleri tam bir imanla her mukabil fikre karşı şiddetle ve fedakârâne müdafaa zarureti telkin edilmelidir."

18 Temmuz: Mustafa Kemal'in, Ankara'dan, Karacahisar'daki Batı Cephesi Karargâhı'na gelişi ve İsmet Paşa'ya direktifi:

"Orduyu; Eskişehir'in kuzey ve güneyinde topladıktan sonra, düşman ordusuyla araya büyük bir mesafe koymak lâzımdır ki, ordunun tanzim, tensik ve takviyesi mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya doğusuna kadar çekilmek caizdir."

5 Ağustos: Mustafa Kemal'e geniş yetkiler ve üç ay süre ile Başkomutanlık tevcih eden Kanunun kabulü.

Mustafa Kemal'in Başkomutan oluşundan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konuşması:

"... Efendiler, zavallı milletimizi esir etmek isteyen düşmanları, Allah'ın yardımıyıa behemehal mağlup edeceğimize dair olan emniyet ve itimadım bir dakika olsun sarsılmamıştır. Bu dakikada bu kesin inaneımı yüksek heyetinize karşı, bütün millete karşı ve bütün âleme karşı ilân ederim."23 Ağustos: Yunan Ordusu'nun taarruzu ve Mustafa Kemal'in idaresi altında 22 gün 22 gece devam eden "Sakarya Meydan Muharebesi"nin başlaması.

26 Ağustos: Başkomutan Mustafa Kemal'in emri:

"Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz."

13 Eylül: Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçlanması ve düşmanın Sakarya nehrinin doğusunda imhası ile "Sakarya Zaferi"nin kazanılması.

19 Eylül: Başkomutan Mustafa Kemal'in "Sâkarya Muharebesi" hakkında Büyük Millet Meclisi'nde konuşması:

"Efendiler! Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusunun Sakarya'da kazanmış olduğu meydan muharebesi pek büyük bir meydan muharebesidir. Harb tarihinde misli belki olmayan bir meydan muharebesidir."

Başkomutan Mustafa Kemal'e, Büyük Millet Meclisi tarafından kanunla Müşir (Mareşal) rütbesi ve "Gazi" unvanı verilmesi.

13 Ekim: Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan) arasında "Kars Antlaşması"nın imzalanması.

20 Ekim: Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Fransa Hükûmeti arasında "Ankara Antlaşması"nın imzalanması.

31 Ekim 1921: Atatürk'ün Başkomutanlık süresinin 5 Kasım 1921'den itibaren 3 ay daha uzatılmasına dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü.

     1922: 4 Şubat: Atatürk'ün Başkomutanlık süresinin 5 Şubat 1922 tarihinden itibaren ikinci defa üç ay uzatılmasına dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü..

1 Mart: Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisini açış konuşması:

"...Efendiler! Büyük Millet Meclisi Hükûmeti Türkiye ve Türkiye halkının beka ve istiklâlini temine çalışıyor. Çünkü Türkiye'nin asıl sahibi, meşru ve gerçek sahibi olan Türkiye halkının kat'i arzu ve iradesi bu yoldadır."

6 Mayıs: Atatürk'ün Başkomutanlık süresinin 5 Mayıs 1922 tarihinden itibaren üçüncü defa üç ay uzatılması hakkında Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü.

26 Ağustos: Gazi Mustafa Kemal'in idaresi altında "Büyük Taarruz"un, Kocatepe'den sabah saat 5.30'da topçularımızın ateşiyle başlaması.

30 Ağustos: Yunan ordusunun tamamen sarılması ve imha edilmesi suretiyle "Dumlupınar (Başkomutan) Meydan Muharebesi"nin kazanılması.

1 Eylül: Başkomutan Gazi Mustafa Kemal'ün orduya beyannamesi:

"...Bütün arkadaşlarımın Anadolu'da daha başka meydan muharebeleri verileceğini gözönüne alarak ilerlemesini ve herkesin fikrî güçlerini ve kahramanlık ve vatanseverlik kaynaklarını yarışırcasına göstermeye devam etmesini isterim.

"Ordular! İlk Hedefiniz Akdenizdir, İleri!";

9 Eylül: Başkomutan Gazi Mustafa Kemal'in, kuvvetlerimizin İzmir'e giriş haberi üzerine ordulara mesajı:

"İlk verdiğim Akdeniz hedefine varmakta orduların gösterdiği gayret ve fedâkarlığı hürmet ve takdirle anarım."

10 Eylül: Gazi Mustafa Kemal'in, Büyük Zaferi takiben İzmir'e gelişi.

4 Ekim: Başkomutan Atatürk'ün, 26 Ağustos Taarruzu, 30 Ağustos ve 9 Eylül Zaferleri hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde uzun beyanatı:

"...Bu Anadolu Zaferi tarih arasında bir millet tarafından tamamen benimsenen bir fikrin ne kadar kaadir ve ne zinde bir kuvvet olduğunun en güzel misali olarak kalacaktır."

11 Ekim: Mudanya Mütarekesi'nin imzalanması.

1 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'in teklifi üzerine Büyük Millet Meclisi'nin Hilafet ve Saltanat'ın birbirinden ayrılarak Saltanat'ın kaldırılması kararını vermesi.

     1923: 14 Ocak: Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın ölümü.

29 Ocak: Gazi Mustafa Kemal İzmir'de Latife (Uşaklıgil) Hanım'la evlendi. (5 Ağustos 1925'de ayrılmıştır.)

17 Şubat: Gazi Mustafa Kemal, İzmir'de ilk Türkiye İktisat Kongresi'ni açtı.

1 Mart: Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Misak-ı Milli, vatanın harici düşman karşısındaki vaziyet ve mevkiini tesbit eden miıkaddes bir kural olduğu gibi 1 Kasım 1922 kararı da milletimiz için dahili ve daimi bir düşman olan ferdi saltanata ve onun temsil ettiği meşum bir idare şekline tevcih edilmiş mukaddes bir silahtır."

8 Nisan: Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı olarak milletvekili seçimi münasebetiyle millete, 9 umdeyi içine alan beyannamesi.

24 Temmuz: "Lozan Antlaşması" imzalandı.

Atatürk’ün Lozan hakkındaki konuşması şöyledir: "Lozan Barış Antlaşması'nın ihtiva ettiği esasları, diğer barış teklifleriyle daha fazla mukayeseye mahal olmadığı fikrindeyim. Bu antlaşma, Türk milleti aleyhine, asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması'yla ikmal edildiği zannedilmiş, büyük bir suikastin yıkılışını ifade eder bir vesikadır. Osmanlı Devrine ait tarihte örneği bulunmayan bir siyasî zafer eseridir."

Atatürk'ün, Lozan Antlaşması'nın imzalanması üzerine İsmet Paşa'ya tebrik telgrafı: "Memlekete bir dizi faydalı hizmetlerden ibaret olan ömrünüzü bu defa da tarihî bir muvaffakiyetle taçlandırdınız."

13 Ağustos: Atatürk tekrar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçildi.

Atatürk'ün, İkinci Devre Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"...Memleketimizi mâmur ve halkımızı mesut ve müreffeh edeceğiz. Ümidimiz, azmimiz ve bilhassa milletimizin ve Meclis-i Alinizin göstereceği vahdet ve tesanüt ilerleme ve uygarlık yolundaki çalışmamızda elbette muvaffakiyetin kefili olacaktır."

11 Eylül: "Halk Fırkası"nın kuruluşu ve Atatürk'ün Halk Fırkası Genel Başkanlığı'na seçilmesi.

10 Ekim: Ankara başkent oldu.

29 Ekim: Cumhuriyet ilân edildi ve Gazi Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı seçildi.

30 Ekim: Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kabinesi İsmet Paşa tarafından kuruldu.

21 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'e Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ile yeşil-kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası verildi.

     1924: 1 Mart: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’in Büyük Millet Meclisi’nin açılış konuşmasında Hilâfetin kaldırılması ile öğretimin birleştirilmesi gereğini belirtmesi:

”İslâm dinini, asırlardan beri alışılageldiği veçhile bir siyaset vasıtası mevkiinden uzaklaştırmak ve yüceltmek gerekli olduğu gerçeğini görüyoruz. Mukaddes ve tanrısal inançlarımızı ve vicdanî değerlerimizi, karanlık ve kararsız olan ve, her türlü menfaat ve ihtiraslara görünüş sahnesi olan siyasiyattan ve siyasetin bütün kısımlarından bir an evvel ve katî şekilde kurtarmak milletin dünyevî ve uhrevî saadetinin emrettiği bir zarurettir. Ancak bu suretle İslâm dininin yüksekliği belirir.”

3 Mart: Tevhid-i Tedrisat (Öğretimin Birleştirilmesi) Kanunu’nun kabulü ve Hilâfetin kaldırılması.

30 Ağustos: Atatürk’ün, Dumlupınar’da “Meçhul Asker Abidesi”nin temelini atması ve törende konuşması:

”...Hiç şüphe etmemelidir ki yeni Türk Devleti’nin, genç Türk Cumhuriyeti’nin temeli burada sağlamlaştırıldı.Ebedî hayatı burada taçlandırıldı...

Bu âbide Türk vatanına göz dikeceklere, Türkün 30 Ağustos günündeki ateşini, süngüsünü, hücumunu, kudret ve iradesindeki şiddeti hatırlatacaktır.”

1 Kasım: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’in Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açış konuşması:

”...Hiç şüphe etmemelidir ki, Anadolu ortasında sür’atle meydana getirilecek yeni ve mamur bir Ankara, asırlarca ihmal edilen Türk vatanı için başlıbaşına bir medeniyet merkezi, Türk Devleti için pek mühim bir dayanak olacaktır.”

17 Kasım: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kuruluşu. Fırka 2 Haziran 1925’de Bakanlar Kurulu kararı ile feshedilmiştir.

     1925: 17 Şubat: Âşar'ın kaldırılmasına dair Kanun kabul edildi.

5 Ağustos: Gazi Mustafa Kemal, Lâtife (Uşaklıgil) Hanım'dan ayrıldı.

23 Ağustos: Gazi Mustafa Kemal, Kastamonu'da ilk defa şapka taktı.

27 Ağustos: Gazi Mustafa Kemal, İnebolu'da elinde panama şapkası ile "ünlü şapka nutku"nu söyledi:

"...Bunu açık söylemek isterim. Bu serpuşun ismine şapka denir. İşte şapkamız!"

1 Kasım: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması

"...Cumhuriyet devrinin kendi zihniyet ve ahlakiyle donanmış basınını yine ancak Cumhuriyetin kendisi yetiştirir."

5 Kasım: Ankara Hukuk Fakültesi'nin açılışı ve Gazi Mustafa Kemal'in konuşması:

"...Cumhuriyetin güç ve dayanağı olacak bu büyük müessesenin açılışında hissettiğim saadeti hiçbir teşebbüste duymadım ve bunu izhar ve ifade etmekle memnunum."

25 Kasım: Şapka giyilmesi hakkında Kanun'un kabulü.

30 Kasım: Tekke ve zaviyeler ile türbelerin kapatılmasına ve türbedarlıklar ile bir takım unvanların kaldırılmasına dair Kanun'un kabulü.

23 Aralık: Milletlerarası saat ve takvim hakkındaki Kanunların kabulü.

     1926: 17 Şubat: Türk Medenî Kanunu’nun kabulü.

22 Nisan: Borçlar Kanunu’nun kabulü.

29 Mayıs: Türk Ticaret Kanunu’nun kabulü.

14 Haziran: Gazi Mustafa Kemal’e İzmir’de hazırlanan suikast girişiminin meydana çıkarılmas

18 Haziran: Gazi Mustafa Kemal’in, İzmir suikast girişimi hakkında Anadolu Ajansına demeci

..Alçak teşebbüs benim şahsımdan ziyade mukaddes Cumhuriyetimize ve onun istinat ettiği yüksek prensiplerimize müteveccih bulunduğuna şüphe yoktur...

Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet pâyidar kalacaktır.”

3 Ekim: İstanbul’da Sarayburnu’nda Gazi Mustafa Kemal’in ilk heykelinin dikilmesi.

1 Kasım: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’in Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde açış konuşması:

”...Bu büyük millet, arzu ve istidadının yöneldiği istikametleri görmeye çalışan ve görebilen evlâdını daima takdir ve himaye etmiştir.”

     1927: 30 Haziran: Gazi Mustafa Kemal'in askerlikten emekliye ayrılışı.

1 Temmuz: Gazi Mustafa Kemal'in Kurtuluş'tan sonra ve Cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk defa İstanbul'a gelişi ve coşkun şekilde karşılanışı.

15 - 20 Ekim: Cumhuriyet Halk Partisi "II. Büyük Kongresi"nin Ankara'da toplanması ve Gazi Mustafa Kemal'in 36 saat 33 dakika süren Büyük Nutku'nu okumaya başlaması.

20 Ekim: Gazi Mustafa Kemal'in, Parti Kongresi'nde okuduğu Büyük Nutku'nu bitirişi:

"... Bugün ulaştığımız netice, asırlardan beri çekilen millî felâketlerin doğurduğu uyanıklığın ve bu aziz vatanın her köşesini sulayan kanların karşılığıdır. Bu neticeyi... Türk gençliğine emanet ediyorum.

Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir.

Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asîl kanda mevcuttur!"1 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'in ikinci defa Cumhurbaşkanlığına seçilmesi.

Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açış konuşması:

"...Büyük Millet Meclisi, Türk milletinin asırlar süren arayışlarının özü ve onun bizzat kendisini idare etmek şuurunun canlı timsalidir. Türk milleti, mukadderatını Büyük Millet Meclisi'nin kifayetli ve vatanperver eline bıraktığı günden itibaren karanlıkları sıyırıp kaldırmış ve ümitleri boğan felâketlerden milletin gözlerini kamaştıran güneşler ve zaferler çıkarmıştır."

4 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'in Ankara Etnografya Müzesi önünde ve Yenişehir'de dikilen heykellerinin açılışı.

     1928: 10 Nisan: Lâikliğe giden önemli Anayasa değişikliklerinin yapılması.

Bu değişikliklerle, Anayasanın ikinci maddesindeki "Türkiye Devleti'nin dini, din-i İslâmdır" fıkrası ile 26. maddede mevcut "ahkâm-ı şeriye'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürütüleceğini" belirten cümle kaldırılmış, ayrıca milletvekillerinin ve Cumhurbaşkanının yaptıkları yeminler de değiştirilerek namus üzerine ant içilmesi şekli kabul edilmiştir.

20 Mayıs: Milletlerarası rakamların kabulüne dair Kanun kabul edildi ve Afgan Kralı Anullah Han, Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyaret etti.

9 - 10 Ağustos: Gazi Mustafa Kemal'in, İstanbul Sarayburnu Parkında yeni harfler hakkında konuşması:

"...Bizim ahenktar, zengin dilimiz yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulundurarak, anlaşılmayan ve anlayamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak, bunu anlamak mecburiyetindesiniz."

1 Kasım: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Büyük Millet Meclisi'nin kararıyla Türk harflerinin katiyet ve kanuniyet kazanması, bu memleketin yükselme mücadelesinde başlı başına bir geçit olacaktır."

8 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'in, Millet Mektepleri'nin Genel Başkanlığı'nı ve Başöğretmenliği'ni kabul etmeleri.

     1929: 1 Ocak: Yeni harfleri ve bu harflerle yazıyı halka öğretmek üzere "Millet Mektepleri"nin açılması.

1 Kasım: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'in, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Meclisimizin en büyük eseri olan Türk harfleri, memleketin umumî hayatına tamamen tatbik olunmuştur. İIk müşkülat, milletin. ülkü kuvveti ve uygarlığa olan sevgisi sayesinde kolaylıkla yenilmiştir."

     1930: 3 Nisan: Türk kadınlarına seçme ve seçilme hakkı tanıyan yeni Belediye Kanunu’nun kabulü.

11 Ağustos: Gazi Mustafa Kemal’in, yeni bir parti kurulması isteği hakkında Fethi (Okyar) Bey’in mektubuna cevabı:

”Görüyorum ki lâik cumhuriyet esasında beraberiz. Zaten benim siyasî hayatta bir taraflı olarak daima aradığım ve arayacağım temel budur. Binaenaleyh Büyük Meclis’te aynı temele istinat eden yeni bir partinin fâaliyete geçerek millet işlerini serbest tartışmasını, Cumhuriyetin esaslarından sayarım.”

12 Ağustos: Fethi (Okyar) başkanlığında “Serbest Cumhuriyet Fırkası”nın kuruluşu. Parti, 17 Kasım 1930’da kendisini feshetmiştir.

1 Kasım: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’in Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açış konuşması:

”... Geçen senenin önemli olaylarından biri de Sivas’a demiryolunun ulaşmasıdır. Bu kadar müşkülât içinde vatanı bir misli daha genişletmeye ve kuvvetlendirmeye medar olan bu eserin gelecek Türk milleti tarafından şükranla yâdolunacağına eminim.”

28 Aralık: Kubilây’ın şehit düşmesi nedeniyle Gazi Mustafa Kemal’in, orduya başsağlığı mektubu:

"... Büyük ordunun kahraman genç subayı ve Cumhuriyetin mefkûreci öğretmen heyetinin kıymetli uzvu Kubilây’ın temiz kanı ile Cumhuriyet hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır.”

     1931: 12 Nisan: Gazi Mustafa Kemal’in direktifiyle “Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti”nin kuruluşu.Daha sonra “Türk Tarih Kurumu” adını almıştır.

4 Mayıs: Gazi Mustafa Kemal’in, üçüncü defa Cumhurbaşkanlığına seçilmesi.

10 Mayıs: Cumhuriyet Halk Partisi Üçüncü Büyük Kongresi’nin toplanışı ve Gazi Mustafa Kemal’in konuşması:

”... Millet için ve milletçe yapılan işlerin hâtırası her türlü hâtıraların üstünde tutulmazsa millî tarih kavramının kıymetini takdir etmek mümkün olamaz.”

1 Kasım: Gazi Mustafa Kemal’in Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açış konuşması:

”... Türkiye’nin güvenliğini gaye tutan, hiçbir milletin aleyhinde olmayan bir barış istikameti, bizim daima kuralımız olacaktır.”

     1932: 19 Şubat: Halkevlerinin açılması.

12 Haziran: Irak Kralı Emir Feisal, Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyaret ediyor.

12 Temmuz: Gazi Mustafa Kemal'in direktifiyle "Türk Dili Tetkik Cemiyeti"nin kuruluşu. Daha sonra "Türk Dil Kurumu" adını almıştır.

1 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Millî kültürün her çığırda açılarak yükselmesini Türkiye Cumhuriyeti'nin temel dileği olarak temin edeceğiz."

     1933: 31 Mayıs: İstanbul Darülfünunu'nun kapatılmasına Millî Eğitim Bakanlığı'nca yeni bir üniversite kurulmasına dair Kanun'un kabulü. Bu kanunla İstanbul darülfünunu kapatılmış,18 Kasım 1933 günü İstanbul Üniversitesi öğretime açılmıştır.

4 Ekim: Yugoslav Kralı I. Alexander, Gazi Mustafa Kemal'i İstanbul'da ziyaret etti.

29 Ekim: Gazi Mustafa Kemal'in, Cumhuriyetin 10. Yıldönümü nedeniyle Türk milletine ünlü söylevi:

"... Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti'dir...

Asla şüphem yoktur ki Türklüğün unutulmuş büyük medenî vasfı ve büyük medenî kabiliyeti bundan sonraki inkişafiyle âtinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır...

Ne mutlu Türküm diyene!"

     1934: 9 Şubat: Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında "Balkan Antantı"nın imzalanması.

16 Haziran: İran Şehinşahı Rıza Pehlevi'nin, Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyareti.

21 Haziran: Soyadı Kanunu'nun kabulü.

1 Kasım: Gazi Mustafa Kemal'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Güzel sanatların hepsinde, ulus gençliğinin ne türlü ilerletilmesini istediğinizi bilirim. Bu yapılmaktadır. Ancak, bunda en çabuk, en önde götürülmesi gerekli olan Türk musikisidir. Bir ulusun yeni değişikliğinde ölçü, musikide değişikliği alabilmesi, kavrayabilmesidir."

24 Kasım: Kendisine, "Atatürk" soyadı verildiğine dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü.

26 Kasım: Efendi, Bey, Paşa, Hazretleri v.b. lâkap ve unvanların kaldırıldığına dair Kanun'un kabulü.

3 Aralık: Bazı kisvelerin giyilemeyeceğine dair Kanun'un kabulü. Bu kanunla din adamlarının hangi din ve mezhebe mensup olurlarsa olsunlar mabet ve âyinler haricinde ruhanî kisve taşımaları yasaklanmıştır.

5 Aralık: Türk kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanıyan Anayasâ değişikliği.

     1935: 1 Mart: Atatürk, dördüncü defa Cumhurbaşkanı seçildi.

9 Mayıs: Cumhuriyet Halk Partisi IV. Büyük Kurultayı’nın, Ankara’da Atatürk’ün konuşmasıyla açılışı:

”Uçurum kenarında yıkık bir ülke... türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar... yıllarca süren savaş... ondan sonra, içerde ve dışarda saygı ile tanınan yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet ve bunları başarmak için arasız, devrimler... İşte Türk genel devrimi’nin bir kısa ifadesi”

Kurultay 16 Mayıs 1935 de kapanmıştır.

1 Kasım: Atatürk’ün Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açış konuşması:

”... Olaylar Türk milletine iki önemli kuralı yeniden hatırlatıyor: Yurdumuzu ve haklarımızı müdafaa edecek kuvvette olmak... Barışı koruyacak uluslar arası çalışma birliğine önem vermek...”

     1936: 9 Ocak: Ankara'da "Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi"nin açılışı.

20 Temmuz: Boğazların, Türk Hükûmeti'nin hâkimiyetine geçişini sağlayan "Montreux Antlaşması"nın imzalanması.

4 Eylül: İngiliz Kralı VIII'cü Edward, Atatürk'ü İstanbul'da ziyaret ediyor.

1 Kasım: Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Cumhuriyet, yeni ve sağlam esaslarıyla Türk milletini emin ve metîn bir gelecek yoluna koyduğu kadar, asıl fikirlerde ve ruhlarda yarattığı güvenlik itibariyle büsbütün yeni bir hayatın müjdecisi olmuştur."

     1937: 27 Ocak: Cenevre'de, Milletler Cemiyeti toplantısında, Hatay'ın bağımsızlığının kabul edilmesi. Bu durum, 29 Mayıs 1937'de Cenevre'de toplanan Milletler Cemiyeti Konseyi'nde de Hatay Anayasasıyla beraber onaylanmış, bağımsızlık rejimi 29 Kasım 1937 günü yürürlüğe girmiştir.

2 Eylül 1938'de Hatay Millet Meclisi açılarak, Devlet Başkanlığı'na Tayfur Sökmen seçilmiştir. Devletin adı "Hatay devleti" olarak kabul edilmiş, 23 Haziran 1939'da Türkiye ile Fransa arasında yapılan antlaşma ile de Türkiye'ye bırakılmış, 7 Temmuz 1939 tarih ve 3711 sayılı Kanun'la yeni Hatay ili kurulmuştur.

11 Haziran: Atatürk'ün bütün çiftliklerini Devlete ve bir kısım gayrimenkullerini Ankara Belediyesi'ne bağışlaması.

9 Temmuz: Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı'nın imzalanması.

1 Kasım: Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşması:

"... Milletimizin lâyık olduğu yüksek uygarlık ve refah seviyesine varmasını alıkoyabilecek hiçbir engel düşünmeğe yer bırakılmadığını ve bırakılmayacağını huzurunuzda söylemekle bahtiyarım."

     1938: 30 Mart: Fransa'dan davet edilen Prof.Dr. Fissenger'in, Atatürk'ü muayenesini takiben Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin Atatürk'ün hastalığı hakkında ilk resmî tebliğ yayımlaması.

Bu tebliğ'de Fissenger'in muayenesi sonucu Atatürk'ün sıhhatinde endişe verici bir durum olmadığının tesbit edildiği ve kendisine 1,5 ay kadar istirahat tavsiyesinin kâfi görüldüğü belirtilmiştir.

20 Mayıs: Atatürk'ün, Ankara'dan Mersin'e gelişi; askerî birliklerin geçit resmini izlemesi.

24 Mayıs: Atatürk'ün, Mersin'den Adana'ya gelişi, Atatürk Parkı önünde askerî birliklerin geçit resmini izlemesi.

26 Mayıs: Atatürk'ün, son olarak Ankara'dan İstanbul'a gidişi. Ölüm tarihine kadar İstanbul'da kalmıştır.

19 Haziran: Romanya kralı Karol II. Atatürk'ü İstanbul'da ziyaret ediyor.

5 Eylül: Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'nda el yazısıyla vasiyetini yazdı. Vasiyetname 6 Ekim 1938 günü Dolmabahçe Sarayı'na çağırılan İstanbul Altıncı Noterine Atatürk tarafından teslim edilmiştir. Vasiyetnamenin açılışı 28 Kasım 1938’de oldu.

16 Ekim: Atatürk'ün hastalık durumu hakkında günlük resmi tebliğler yayımına başlanması.

29 Ekim: Atatürk'ün, Cumhuriyetin 15. yıldönümü nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti Ordusuna mesajı:

"... Türk vatanının ve Türklük camiasının şan ve şerefini, dahilî ve haricî her türlü tehlikelere karşı korumaktan ibaret olan vazifeni, her an yapmaya hazır ve âmade olduğuna benim ve büyük ulusumuzun tam bir inan ve itimadımız vardır."

1 Kasım: Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açış konuşmasının hastalığı sebebiyle Başbakan Celâl Bayar tarafından okunması:

"... Memleketimizi her gün daha çok kuvvetlendirmek, her alanda her türlü ihtimallere karşı koruyabilecek bir halde bulundurmak ve dünya olaylarının bütün safhalarını büyük bir uyanıklılıkla izlemek, barışsever siyasetimizin dayanacağı esasların başlangıcıdır."

10 Kasım: Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK, saat dokuzu on geçe Dolmabahçe sarayında vefat etti

16 Kasım: Atatürk'ün Türk bayrağına sarılı tabutu Dolmabahçe Sarayı'nın büyük tören salonunda bir katafalk üzerine konularak milletin ziyaretine açıldı.

19 Kasım: Aziz Atatürk’ün, naşı Dolmabahçe'den top arabasına konularak törenle Sarayburnu rıhtımına, buradan Zafer Torpidosu aracılığıyla Yavuz gemisine nakledildi. Bu gemi ile İzmir'e getirilmiş, yine Zafer Torpidosu'na nakledilerek karaya çıkarılmıştır. Cenaze, saat 20.30'da özel trenle Ankara'ya gönderildi.

20 Kasım: Atatürk’ün naşı, saat 10.00'da başta Cumhurbaşkanı olmak üzere Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan, Bakanlar, Genelkurmay Başkanı, milletvekilleri, devlet ve ordu ileri gelenleri tarafından İstasyonda törenle karşılandı. Tabut, trenden alınarak top arabasın konuldu. Büyük törenle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilerek, Meclis önünde hazırlanan katafalka yerleştirildi.

21 Kasım: Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK Paşa'nın naşı Ankara’da büyük törenle geçici kabir olarak ayrılan Etnografya müzesine getirilmiş ve hazırlanan mermer lâhde yerleştirilmiştir.

     1953: 10 Kasım: Mustafa Kemal Atatürk'ün naşı, Etnografya müzesinden alınarak büyük bir törenle Anıtkabir'e nakledildi ve Atatürk'ün fani vücudu vatan topraklarına verildi.

     1981: Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 100'cü doğum günü nedeniyle UNESCO'nun bir kararı üzerine yaptığı bir açıklama ile 1981 yılı bütün dünyada Atatürk yılı olarak kutlandı.

Uzman Birsen Altıner İ.Ü. İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü