Sinemada kahramanlık destanları

     Türk sinema tarihi Kurtuluş Savaşı’nı anlatan filmlerle doludur. Bu filmlerin kronolojik sıralamasını Agah Özgüç’ün Türk Filmleri Sözlüğü’nden derledik.

     Ateşten Gömlek (1. Çevirim)
Yönetmen:Muhsin Ertuğrul
Senaryo:Muhsin Ertuğrul (Halide Edip Adıvar’ın aynı adlı romanından uyarlama)
Yılı:1923
İlk Kurtuluş Savaşı filmi denemesi-Türk asıllı kadın oyuncuların sinemaya ilk girdikleri film:Neyyire Neyir, Bedia Muvahhit)

     Ankara Postası
Yönetmen:Muhsin Ertuğrul
Senaryo:Muhsin Ertuğrul (Francois de Curel’in “La Terre Inhumaine-İnsafsız Toprak” adlı eseri, Reşad Nuri Güntekin’in “Bir Gece Faciası” adıyla uyarladığı oyunundan)
Yılı:1928
Kuvay-i Milliyecilerle çalışan bir kurye ile, sonunda hedefine ulaşan bir “taaruz emri”nin öyküsü

     Bir Millet Uyanıyor
Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Senaryo:Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu (kendi eserinden)
Yılı:1932
Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul’a gizli bir görevle gelen Kuvay-i Milliyeci bir subayla, Yüzbaşı Davut’a aşık olan öğretmen Nevin’in öyküsü

     Güneşe Doğru
Yönetmen: Nazım Hikmet Ran
Senaryo: Nazım Hikmet Ran
Yılı: 1937

     Onüç Kahraman
Yönetmen:Şadan Kamil
Senaryo:Ragıp Şevki Yeşim (Alman Yönetmeni, Kurt Bernhart’ın “Die Letzle Kompgnie-Son Birlik” adlı filminden-1931
Yılı:1943
Plevne’de Ruslar’a karşı savaşan 13 Türk askerinin kahramanlık öyküsü

     Domaniç Yolcusu
Yönetmen:Şakir Sırmalı
Senaryo:Şükufe Nihal’in “Domaniç Dağlarının Yolcusu” adlı romanından
Yılı:1946
Kurtuluş Savaşı sırasında işlenen bir cinayetin soruşturması üzerine kurulan öykü

     İstiklal Madalyası
Yönetmen: Ferdi Tayfur
Senaryo:İhsan Koza’nın bir eserinden
Yılı:1948
Bir kahramanlık öyküsü
Kurtuluş Savaşı filmleri döneminin başlaması

     Fato-Ya İstiklal Ya Ölüm
Yönetmen:Turgut Demirağ
Senaryo:Hıfzı Tan
Yılı:1949
Düşman kuvvetlerinin İzmir’e girdiği günlerde, bir köprüyü uçurması için görevlendirilen yüzbaşı Necdet ile ona kılavuzluk eden Fato’nun öyküsü

     Vurun Kahpeye
Yönetmen:Lütfi Akad
Senaryo:Lütfi Akad (Halide Edip Adıvar’ın aynı adlı romanından uyarlama)
Yılı:1949
Kurtuluş Savaşı sırasında işgalci düşman kuvvetlerine karşı çıktığı halde, bir iftira sonucu padişah yanlısı kişiler tarafından linç edilen Aliye öğretmenin öyküsü.

     Ateşten Gömlek (2. Çevirim)
Yönetmen:Vedat Örfi Bengü
Senaryo:Vedat Örfi Bengü (Halide Edip Adıvar’ın aynı adlı romanından uyarlama)
Yılı:1950

     Çete
Yönetmen: Çetin Karamanbey
Senaryo: Çetin Karamanbey (Refik Halid Karay’ın romanından)
Yılı:1950
İstanbul’daki düşman kuvvetlerine karşı koyan Kıran Bey’in kahramanlık öyküsü

     Oğlum İçin
Yönetmen:Avni Dilligil
Senaryo: Avni Dilligil
Yılı:1950
Cumhuriyet döneminde, Murad adlı bir eşkiyanın takibi için görevlendirilen bir subayın öyküsü

     Yüzbaşı Tahsin
Yönetmen:Orhon Arıburnu
Senaryo:Hıfzı Tan
Yılı:1950
Kurtuluş savaşı sırasında yaralanıp hafızasını yitiren bir yüzbaşıyla aşık olduğu öğretmenin öyküsü

     Allahaısmarladık
Yönetmen:Sami Ayanoğlu
Senaryo:Sami Ayanoğlu (Esat Mahmut Karakurt’un aynı adlı romanından)
Yılı:1951
İşgal sırasında İstanbul’dan Anadolu’ya silah kaçıran bir deniz yüzbaşısı ile, İngiliz Generali’nin kızı Betty’nin öyküsü.

     Ege Kahramanları
Yönetmen:Nuri Akıncı
Senaryo:Nazım Özman
Yılı:1951
İşgal ordularına karşı Türk çetelerini tek kuvvet olarak birleştirmeye çalışan Karazade adlı bir kahramanın öyküsü

     Hürriyet Şarkısı
Yönetmen:Faruk Kenç
Senaryo: Faruk Kenç (Cevdet Perin’in bir eserinden)
Yılı:1951
Bulgar çeteleriyle mücadele eden Türk köylülerinin kahramanlık öyküsü

     İstanbul Kan Ağlarken
Yönetmen:Kani Kıpçak
Senaryo:Osman Seden (Polis arşivlerine geçen gerçek bir olaydan)
Yılı: 1951
İşgal döneminde İstanbul’u haraca kesen Rum kabadayısı Hrisantos’la, onu ele geçirmeyi başaran Türk polisi Muharrem’in (Alkor) öyküsü

     Kendini Kurtaran Şehir
Yönetmen:Faruk Kenç
Senaryo:Behçet Kemal Çağlar-Sinan Korle, Sara Korle
Yılı:1951
Maraş’ın kurtuluşuna dair kahramanlık öyküsü

     Vatan İçin
Yönetmen: Aydın Arakon
Senaryo: Aydın Arakon
Yılı:1951
Düşman kuvvetlerinin emrinde çalışan bir nazırın kızı ile, toğçu binbaşısı Sami’nin vatanseverlik öyküsü

     Hürriyet İçin Şahlanan Belde
Yönetmen:Mümtaz Ener
Senaryo:Esat Özgül (Zübeyroğlu Fuat’ın “Yurdumuz” adlı kitabından
Yılı:1952
Milli mücadele günlerinde geçen bir kahramanlık öyküsü

     İngiliz Kemal Lawrens’e Karşı
Yönetmen:Lütfi Akad
Senaryo:Osman Seden (Esat Tomruk’un “Atatürk’ün Alnından Öptüğü Türk Casusu İngiliz Kemal” adlı dizi romanlarından)
Yılı:1952

     Kubilay
Yönetmen: Muharrem Gürses
Senaryo:Melih Başer (1930 yılında Menemen’de geçen bir olaydan)
Yılı:1952
Gerici bir isyanı önlemeye çalışırken saldırıya uğrayıp, vahşice öldürülen bir subayın öyküsü

     İstiklal Harbi
Yönetmen:Hayri Esen
Senaryo:Hayri Esen (Ziya şakir’in bir eserinden)
Yılı:1954
Atatürkçü yüzbaşı Süha’nın vatan haini padişahçılarla mücadelesinin öyküsü

     İstiklal Uğrunda
Yönetmen:Rahmi Kafadar
Senaryo: Rahmi Kafadar
Yılı:1954
İstiklal Savaşı sırasında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Beklenen Bomba
Yönetmen:Muharrem Gürses
Senaryo: Muharrem Gürses
Yılı:1959
İstiklal Savaşı sırasında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Bu Vatanın Çocukları
Yönetmen:Atıf Yılmaz
Senaryo:Atıf Yılmaz, Yılmaz Güney, Azmi Kütüval
Yılı:1959
Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal Paşa’ya ulaşması gereken gizli bir mektubun öyküsü

     Dağlar Şahini Yörük Efe
Yönetmen:Muharrem Gürses
Senaryo: Muharrem Gürses
Yılı:1959
İstiklal Savaşı sırasında geçen bir efenin kahramanlık öyküsü

     Düşman Yolları Kesti
Yönetmen:Osman Seden
Senaryo:Tarık Kakınç
Yılı: 1959
Kurtuluş Savaşı sırasında Ankara’ya önemli bir planı götürmek için görevlendirilen iki ajanın öyküsü

     İzmir Ateşler İçinde
Yönetmen:Nuri Ergün
Senaryo:Osman Seden
Yılı:1959
Türk Casusu İngiliz Kemal ile, bir general kızının aşk ve macera öyküsü

     Kalpaklılar
Yönetmen: Nejat Saydam
Senaryo: Nejat Saydam (Samim Kocagöz’ün aynı adlı romanından)
Yılı:1959
Padişah yanlısı paşanın kızıyla, Kuvay-i Milliye emrinde çalışan bir gencin Kurtuluş Savaşı sırasında geçen mücadele öyküsü

     Onun Süvarisi
Yönetmen:Nusret Eraslan
Senaryo: Nusret Eraslan
Yılı:1959
İstiklal Savaşı sırasında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Ateşten Damla
Yönetmen: Memduh Ün
Senaryo:Atıf Yılmaz, Ali Kaptanoğlu (Attila İlhan) (Mükerrem Kamil Su’nun aynı adlı romanından)
Yılı:1960
Kurtuluş Savaşı yıllarında geçen aşk ve kahramanlık öyküsü

     Kahraman Üçler
Yönetmen:Semih Evin
Senaryo: Semih Evin
Yılı: 1961
İstiklal Savaşı’nda geçen Mehmet Efe’nin aşk ve kahramanlık öyküsü

     Siyah Melek
Yönetmen: Sami Ayanoğlu
Senaryo:Yılmaz Tümtürk
Yılı:1961
İstiklal Savaşı’nda geçen bir kahramanlık öyküsü

     Silah Arkadaşları
Yönetmen: Şinasi Özonuk
Senaryo:Hıfzı Tan
Yılı:1962
Eskişehir’in düşmanlar tarafından işgali sırasında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Dağ Başını Duman Almış
Yönetmen:Memduh Ün
Senaryo:Oğuz Özdeş
Yılı:1964
Kurtuluş Savaşı yıllarında Yunan İstihbarat Teşkilatı içine girmek için görevlendirilen Yüzbaşı Tahsin’in öyküsü

     Kocatepe’nin Üç Süvarisi
Yönetmen:Yavuz Yalınkılıç
Senaryo:Macit Doğudan
Yılı:1964
İstiklal Savaşı’nda geçen bir kahramanlık öyküsü

     Vurun Kahpeye (2. çevirim)
Yönetmen:Orhan Aksoy
Senaryo:Orhan Aksoy (Halide Edip Adıvar’ın aynı adlı romanından uyarlama)
Yılı:1964
Kurtuluş Savaşı sırasında işgalci düşman kuvvetlerine karşı çıktığı halde, bir iftira sonucu padişah yanlısı kişiler tarafından linç edilen Aliye öğretmenin öyküsü.

     Bize Türk Derler
Yönetmen: Nuri Akıncı
Senaryo:Kayahan Arıkan
Yılı:1965
İstiklal Savaşı’nda geçen bir kahramanlık öyküsü

     On Korkusuz Kadın
Yönetmen: Tunç Başaran
Senaryo:Halit Çapın,Recep Ekicigil
Yılı:1965
İzmir’in yabancı güçler tarafından işgali sırasında kurtuluş hareketine katılan Bombacı Emine, kara Fatma, Saliha Çavuş ve Pembe Hatun’un kahramanlık öyküsü.

     Ayyıldız Fedaileri
Yönetmen: Semih Evin
Senaryo: Semih Evin
Yılı:1966
İşgal kuvvetlerine karşı vatanı koruyan bir avuç kahramanın öyküsü

     Bir Millet Uyanıyor (2. Çevirim)
Yönetmen:Ertem Eğilmez
Senaryo: Sadık Şendil (Nizamettin Nazif Tepedenlioğlu’nun bir eserinden)
Yılı:1966
Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul’a gizli bir görevle gelen Kuvay-i Milliyeci bir subayla,Yüzbaşı Davut’a aşık olan öğretmen Nesrin’in öyküsü

     Bombacı Emine
Yönetmen:Nuri Akıncı
Senaryo:Nuri Akıncı
Yılı:1966
İstiklal Savaşında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Kadın Kahramanlarımız
Yönetmen: Nuri Akıncı
Senaryo: Nuri Akıncı
Yılı:1966
İstiklal Savaşı yıllarında düşmanla mücadele eden kadın kahramanların öyküsü

     Kahramanlar Köyü
Yönetmen:Kemal Kan
Senaryo:Nilüfer Badur
Yılı:1966
İstiklal savaşı sırasında kalelerini düşmana karşı kahramanca savunan bir avuç gencin öyküsü

     Kara Fatma
Yönetmen:Nuri Akıncı
Senaryo:Muharrem Gürses
Yılı:1966
İstiklal Savaşı kahramanlarından Kara Fatma’nın öyküsü

     Topal Osman
Yönetmen:Ural Ozon
Senaryo:Berkant İnal
Yılı:1966
İstiklal Savaşında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Son Gece
Yönetmen: Memduh Ün
Senaryo:Memduh Ün, Halit Refiğ (Esat Mahmut Karakurt’un aynı isimli romanından)
Yılı:1967
Kurtuluş Savaşında geçen, bir Türk subayı ile Bulgar kızı Maria’nın aşk öyküsü

     İngiliz Kemal
Yönetmen:Ertem Eğilmez
Senaryo:Burhan Bolan
Yılı:1968
Kurtuluş Savaşı yıllarında büyük yararlılıklar gösteren İngiliz Kemal’in öyküsü

     Öldürmek Hakkımdır
Yönetmen:Nuri Ergün
Senaryo:Yahya Bemekay
Yılı:1968
İstiklal Savaşı sırasında düşmanlara karşı savaşan mücahit Nazif ile, ağa kızı Azize’nin aşk ve kahramanlık öyküsü

     Fato (Ya istiklal Ya Ölüm)
Yönetmen:Feyzi Tuna
Senaryo:Turgut Demirağ
Yılı:1969
Kurtuluş Savaşında geçen bir avuç kahramanın öyküsü

     Üç Namus Bekçisi
Yönetmen:Kayahan Arıkan
Senaryo:Kayahan Arıkan
Yılı:1969
İstiklal savaşı döneminde geçen bir öykü

     Asker Ahmet
Yönetmen: Semih Evin
Senaryo:Semih Evin
Yılı:1971
Milli mücadele yıllarında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Hasret
Yönetmen:Remzi Jöntürk
Senaryo: Remzi Jöntürk
Yılı:1971
Cumhuriyet’in ilk günlerinde halkı bilgilendiren Atatürkçü öğretmenin öyküsü

     Şahinler Diyarı
Yönetmen:İlhan Arakon
Senaryo:İlhan Arakon
Yılı:1971
Kurtuluş Savaşı sırasında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Ahmet Çavuş
Yönetmen:Semih Evin
Senaryo:Semih Evin
Yılı:1972
Milli Mücadele yıllarında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Aşkın Zaferi
Yönetmen: Orhan Elmas
Senaryo:Burhan Bolan
Yılı:1973
Kurtuluş Savaşı sırasında geçen bir öğretmenin aşk ve fedakarlık öyküsü

     Tek Kollu Bayram
Yönetmen:Erdoğan Tokatlı
Senaryo: Erdoğan Tokatlı
Yılı:1973
1919 Yunan işgali sırasında düşmanlarla işbirliği yapan bazı toprak ağalarıyla, vatansever köylülerin öyküsü

     Vurun Kahpeye (3. Çevirim)
Yönetmen:Halit Refiğ
Senaryo:Berrin Giz, Naci Çelik, Muharrem Gürses (Halide Edip Adıvar’ın aynı adlı romanından uyarlama)
Yılı:1973
Kurtuluş Savaşı sırasında işgalci düşman kuvvetlerine karşı çıktığı halde, bir iftira sonucu padişah yanlısı kişiler tarafından linç edilen Aliye öğretmenin öyküsü.

     Kahramanlar
Yönetmen:Remzi Jöntürk
Senaryo: Remzi Jöntürk
Yılı:1974
Milli mücadele yıllarında geçen aşk ve kahramanlık öyküsü

     Kanlı Savaş
Yönetmen:Murat Akovalıgil
Senaryo:Murat Akovaligil
Yılı:1974
Milli mücadele yıllarında gizli bir mektubun çevresinde oluşan bir kahramanlık öyküsü

     Reşo
Yönetmen:Çetin İnanç
Senaryo:Çetin İnanç (Elia Kazan’ın “Viva Zapata” filminden uyarlama)
Yılı:1974
Kurtuluş Savaşı sırasında geçen bir kahramanlık öyküsü

     Sarsılmaz Kuvvet
Yönetmen: Nihat Uslay
Senaryo: Nihat Uslay
Yılı:1974
Kurtuluş Savaşı sırasında cinayet sonucu dağa çıkan bir eşkiyanın öyküsü

     Sahibini Arayan Madalya
Yönetmen:Yücel Çakmaklı
Senaryo:Tarık Buğra
Yılı:1989
Kurtuluş Savaşı sırasında Maraş’ta geçen ve işgalci Fransızlara karşı mücadele veren bir avuç kahramanın öyküsü

     Ateş Üstünde Yürümek
Yönetmen:Yavuz Özkan
Senaryo:Yavuz Özkan
Yılı:1991
Kurtuluş Savaşı, Atatürk Devrimleri, tek ve çok partili dönemler, 27 Mayıs, idamlar, 12 Mart ve 12 Eylül’den günümüze kadar gelen siyasal yaşamı baleyle, dansla öyküleyen özgün bir deneme.

     Yolcu
Yönetmen:Başar Sabuncu
Senaryo:Başar Sabuncu (Nazım Hikmet’in oyunundan)
Yılı:1993
Kurtuluş Savaşının sürdüğü günlerde ıssız bir tren istasyonu kulübesinde yaşayan istasyon şefi, karısı ve makasçının mücadele öyküsü

     Yaban
Yönetmen: Nihat Durak
Senaryo: Ziya Öztan, Nihat Durak
Yılı: 1996
Kurtuluş Savaşı döneminde toplumsal yaşantıya yabancılaşmış bir köy insanlarının öyküsü

     Cumhuriyet
Yönetmen: Ziya Öztan
Senaryo:Turgut Özakman
Yılı:1998

     Yararlanılan Kaynak
Agah Özgüç, Türk Filmleri Sözlüğü 1,2,3, Sesam Yayınları